Aentwaereps

185: De Peeter Pot Stroate

2011-10-16T00:20:00.001-11:00

Doo dis demoojte n en wandel d is no de Groeëte Peeter Potstrot én de Klain Peeter Potstrot.Der zén ze deis doage en ieël aa w abdai j on’t restoreire( of wa t er nog vanauverschit !). ‘K ém de moojte gedoanoem en groeët afisj van ’t Stad te fotaugrafeire. Doaroep stoa d ieël degescheedenis van dee twieë stroate. ’t Is ieël intresaent ver wee j eets mieërauver de gescheedenis van dee j aa w Aentwaerepse beurt wilt te weite kaume.

Eer volgemain fotaus ( ‘k haup mor da t dee van Stadsarsjeef ni s zule zege da’k er kopirait oep zal mutebetoale ) é k ém in ’t kert oitgelei jin ’t Aentwaereps wa t er zo w al oep te leize sto.

Tot in de joare seiveteg van de vuireg ieëw woare deis

twieë stroate n aigelek e saurt armeloize n achterbeurt. Tot da t de Groeëte Peeter Potstrot otauvrai weer. Da was toongs d'aleriëste stroat dee j otauvrai weer. Van dan af weer de beurt en bezeengswoardegad. D'aentwarpenére mokte der en oitgangsbeurt van én de toeriste kwoame n er nor ston goape. Ikzélf zén in maine joongen taid nog reigelmoateg gon daense n in de kélder van ieën van d'ieëste kélderdaenseengs van 't Stad. Da was nog zoe ne n aawe steivege gewélfde kélder. Vandoag zau da nimer muigelek zén oemda t da ni braendvaileg is. Mor doar weer in mainen taid ni no gezeeng. Métertaid geeng de juigd mieër oit no 't Ailandsje n én 't Zoid én bléft er naa nog wa f vergoane glaure n auver: Den Hopsack en De Foam. Tuse n okskes in den Hopsack (in numerau 24) kaume nog altaid oep eederen twide zaungdag van de muingd van 14 tot 17 eur d' Aentwaereps' amateërs filozaufe soame ( www.filosofisch-cafe.be).

Oep den ook van deis stroate zén ze naa d'aa kapél on't restoreire van wa d oeërsproongkelek en abdai was dee gebaud weer duir Peeter Pot, ne raiken olandsen bogerd. Dernoa weer et nen militèèren dépau . Dan loater trug en abdai . Dee weer dan wér oemgebaud ver gewoeën woeënoize. Alieën de kapel weer bewoard. Dee weer dernoa wér veraenderd in en sinagaug van de jaudse gemieënschap. In 1909 go t dee j er wér oit én wert er en kateleeke schaul ginstaleird .

Eer zee d' e fotauke van de mooders mé j un joonge gaste dee vreuger de beurt onvaileg mokte.

Dieë Peeter Pot ad er oek ver gezeregd da t de gevangene dee j in't Stieën oepgeslaute weere, ni f verékte van den oonger. In dieën taid must de famile van de gevangene n ale doage n eite breinge. A ch ge gin famile n ad dan kon d'et wél vergeite. Peeter Pot leet reigelmoateg rogebroojkes nor 't Stieën breinge ver de verdoemde. Doarvan komt aungs "rogeverdoemeke" !

Eer zee de d'afisj in ze gehieël mor den tekst kun de zoeë natuurlek ni leize, deroem ém ek eeder stukske nog is afzaungderlek gefotaugrafeird én oitvergroeët.

184: De Bolders van den Oover

2011-10-01T01:56:00.001-11:00

As nenAentwaerepenér de preteingse n ei d oem te bewèère da d Aentwaerepe n en wèèreldstad is. Mut em kune n oanvèèrde da d ieël de wèèreld verteigewaurdegd is in zain Stad.

Axl ( Peleman)

183: Bevraideengsfieëste

2011-09-15T08:42:00.000-11:00

In ’t beginvan deis muingd weere de bevraideengsfieëste geveerd. ’t Was goo gorganizeirdzoewél oep de Groeëte Mart as oep de Greungplets. Eerbai e poar fotaukes dee’k soaves getroke ém. Ieënvan e stuk van de Groeëte Mart én ieën van de fieëstteingt oep de Greungpletsén derbai wa tristege fotaukes van de Vraijadsboeëm oep de Groeëte Mart. ‘Kvaungd et réchtoit schandoaleg da s ze vergeite n ade da t dieën boeëm doarspés-joal geplant was gewere n oem de Bevraideeng t’érdeingke. Wa nog tristegerwas: z’ade ni beiter gevaungde dan presees van deizen boeëm wa take n af tekape oem nen tribun te kune n oeptimere !

182:De Meungtof

2011-09-15T06:41:00.000-11:00

'K ém in ’t bladsje van ’t stad geleize da t dee van ‘t Schoeën Verdeep
ruizeplane n ade oem De Meungtof graundeg te veraendere. ’t Zau bestoan oit oem
te begine n e groeët greung plain én doarraungd privee ofkes. Der zauwe n oek drai
neef gebauwe mute kaume : twieë j in de Meungtstrot én ieën in de
Kloeësterstrot. Da léste --ver zoe vaer da’k kan zeeng --éme z’al gebarlikt.
Mor ver de rést is ales stilgevale tot naa too. Ze zeije toongs da d ales
koekénai zau zén in 2012. Afwachte mor want verloeëpeg zeeng kik der niks nimer
gebuire. As ze da t er amel gon neirpoeëte dan zal er van de Meungtof al ni f
vaul nimer auverscheete. Deroem zén ekik
ver ale zeikerad mor al wa fotaukes gon tréke van ’t plantsje zoe w as
et er naa oitzee. Ik aup mor da s ze dee grafitikeungstenérs eer ni ch gon wégjoage. Eer doong ze der neemand kwoad mé, én aenders zule z’un taleingt nog mieër
auver ieël ’t stad gon étaleire. Zé na j is ieërlek der zite toch knape
kréjoases tuse.

181: ' T STAD

2011-05-30T03:10:00.003-11:00

En tadsje geleije vroog nen olander mai weroem da wai j altaid spreike van “’t Stad”. Weroem ni ch gelak zun: de Stad. Wél oem te begine zége wai j oek wél is: de Stad. Mor der is ver nen échten Aentwaerpenér e groeët verschil tuse “ ’t Stad “ én “ de Stad” Van oem ’t eive wéleke stad in de weireld kun de zeggen “de Stad” mor alieën in Aentwaerepe moake z’et verschil. As ge sprékt van “ ’t Stad” dan bedool de der mé j oitsloitend et klopend art van Aentwaerepe. Alei; lot aungs zége: de Kaizerlai, de Mèèr, de Greungplets, de Groeëte Mart, de Koi, ’t Stieën, en natuurlek oek de volkse waike zoe w as: ’t SeengtAndrees Kwarteer, ‘t Falkonplain, de Schiperstrot én nog vaul mieër. Alieën is’t moojlek te zége woar da ’t Stad begint én aindigt. As wai zége “’ t Stad” dan deingke wai ni j on stroate n én oize. Balange ni. ’t Stad da d is: ‘t klopend art van Aentwaerepe mé s zén kafeikes, zen plaine woar da d aféntoo straf gefieëst wert , zen weengkelstroate, de Vaugelemart, én oek zen muzeijems. As eemand zei: We gon nor ’t Stad dan deingt em on gezélegad. De Koekestad ! ( Ge zee ge mui ni s zége: ’t Koekestad, want van de momeingt da ’t waurd langer wert mut e “de” zége) .Joa, ’t Aentwaereps is ni s zoe gemakelek ver eemand dee j eer ni ch gebaure én getauge n is.

180: La Esterella krai d en aige stroat

2011-04-25T22:02:00.008-11:00

Oep uiren blog droeëmde La Esterella dervan da s z'oeët en
aige stroat zau kraige. Da must gin ruizegroeëte stroat zén. Meschin e klai
stretsje mor dan nateurlek mé j oitzicht
oep de Katedroal. Da s zau fantastis zain ! Dee van den Bélétaesj éme der al is
auver noagedocht én ’t béste zau zain en neef stroat nor uir te noome. Aenders
zau da d ieël wa d administrateeven brol meibrénge. Oep de Leengkeroover
zau ni slécht zén mé s zicht op ’t
Schéld én de Katedroal. Wai zule n aleszeengs doarver doime.

179: La Esterella zal nimer zeenge

2011-04-12T00:26:00.004-11:00

La Esterella — mé j uire n échte noam Esther Lambrechts--- , dee j al en tadsje in 't rustois Nottebohm verbleif, is gisterenoavend auverleide in ’t ospitoal van ’t Middelheim. Z’ is er 91 gewere. D’aawer zjéneroase – wer da kik oek baizén-- zal uir zeiker noeët vergeite. Wee j uir beroemd ” Oh Lieve Vrouwe Toren " van1953 ni s zau kéne, of wee da t da ch gèère nog is zau w oeëre--- dieë kan bést is gon lestere n oep:

http://www.hln.be/hln/nl/944/Celebrities/article/detail/1249602/2011/04/12/La-Esterella-91-overleden.dhtml

‘K ém auver uir oek al geschreive in deizen blog aungder: de numéraus 160 én 80 ( séptémber 2009 én feibrewoare 2007). Eer zén de leengks:

http://aentwaereps.blogspot.com/2007_02_01_archive.html

http://aentwaereps.blogspot.com/2009_09_01_archive.html

Go d oek is nor http://www.laesterella.be/ as ge nog wa mieër auver uir zau wile weite.( Tuse n okskes :da beileke mé t de staer van Walk of Fame is orizjineil van mai, da d ad de schraiver van da stukske wél éfkes muige verméldé).

178: Plezaent

2011-03-24T22:51:00.003-11:00

Plezaent

Ik leis in de gazét “‘t Léste Nifs van daungderdag 24 mèèrt 2011” en artikeltsje van Fons Wuyts [Faungs Wets] oit Bèèrse n auver de klub dee j em oepgericht ei d as réjakse n oep et olandse leuk-fénomein. ’t Begint vaul Vloameenge de strot oit ’t aenge da f veral de keengdere n oem den oaverklap da waurdsje van auver de Moordaik er tuse gooje. Worschainlek komt da t duir da t de jufra j oep ’t schaul da d un zoe w oangelieërd ei. Mor wa d is er in godsnoam verkieërd on aungs waurd “plezaent”? De Plezaent-klub ei naa w al 2563 leide (dervan zén er 60 BV’s : Vloameenge n én Olanders !).Der zén zélefs meingse n oit Zoidafrika, de USA, Kanada j en Ostroalije bai! De Faungs zei: “Straks werd nog ieël de wèèreld plezaent !

As ge gintréseird zé, sureft dan is nor:

http://blog.seniorennet.be/1001_dialect/

177: Luc Caals én de Streindzjers

2011-01-21T21:55:00.006-11:00

De Streindzjers

Van de neeve reveu van Luc Caals zén der al twieëdeuzend tikétsjes verkocht. In dieë reveu zite zoe mor éfkes sésteg leekes van de “Strangers” [streindzjers]. De reveu j ieët “ Azzek nog zou trouwen” [In aungs spéleeng:As ek nog zau traawe]. Oep nen ik én ne gaa woare n al de tikétsjes oitverkocht. Ge zee, d’ Aentwaerpenére zén de Streindzjers nog ni f vergeite. Der zén dan oek al twieë j ékstra vuirstéleenge gepland. Aentwaerepe, Schèèle Vanderleengde, Ba de Raikswacht én nog vaul gekénde leekes kaume n er in vuir. Der weer vuiregen daungderdag al e vuirsprufke van gegeive n oep ’t Schoeë Verdeep. De Streindzjers, dee j al e poar joar ni mieër oeptreide in ’t aupenboar, zoonge de leekes mei. Der weer gevroagd of da s ze toch ni trug zauwe wile n oeptreide. Mor da s zén ze ni f van plan. ’t Zau traawes moojlek zén want al un instrumeingte zén per oepbod verkocht ver e goo t dool. Luc Caals dieë de streindzjerstradeese wilt varder zéte weer “ peiter van ’t répértwaer" geboembardeird. Noa de vuirstéleenge n in de “Roma” [De Rauma] van de 24^ste tot én mé t de n 28^ste n is de Luc van plan er en raizende vuirstéleeng van te moake, zoe da d oek meingse dee ni f van Aentwaerepe zén er van zule kune geneete.

176: ' Kabauterplantsje van Bergeraut

2010-11-26T22:21:00.003-11:00

In Bergeraut in de Lode Cantenstrot kun d’et kléngste plantsje van ieël de wèèreld gon ontdéke. ’t Is ochaereme mor acht virkantege meiter groeët én der is mor zjust genoeg plets ver ieën baengk. De meingse n oit de beurt éme dan oek nen toopaseleke noam derver gekauze: z’éme et Kabauterplain gedoept.

175: Poepeschaabureg van Campen 75 joar

2010-11-26T21:44:00.007-11:00

De Nuis

Oep de zésentweengtegste n oktauber 1948 spélde ze d'ieëste premjèèr van 't stuk " Nuis de Schavees" da weer baigewoeënd duir de goeverneër De Clerck én den burgemieëster Craeybeckx.
Mor et téjoaterke van de kélder van de Staufstrot numerau 14 ( wer da t d'aawers van de stichter woeënde) weer te klain, én ze veroisde nor de Seengt-Nekloas kapél van de Lange Neefstrot numerau 3. Dee kapél is vaifaungderd joar aud én geklaseird want ze weer nog gebaud duir P.Appelmans, den beroemde n arsjitékt van de katedroal. D'ieëste vuirstéleeng in 't neef gebaa geeng duir oep de 6den désémber van 't joar 1949. In 1985 weer et Téjoater geboembardeird mé t den titel: Kuineengklek.

174: De Strangers (d'Aa w én de Neef)

2010-08-14T21:53:00.007-11:00

D'Aa Streindzjers

D’Aa Streindzjers zén oep zeuk gewést nor en groep Neef Streindzjers. Ze deingke ze na gevaungde t’ éme n én dee neefbake Streindzjers gon vanoavend --- 15 ogustes 2010 ---oep ’t Zoid ba j “Aentwaerepe Zeengt” en paugeeng doong oem d’ échte noa ’t oape. ‘K zén kerjuis wa da t dee der gon van moake. De vuirwoarde was da t dee “perfékt Aentwaereps” muste kune spreike, zeenge n én schraive ! Mor no ’t schaint is’t rézultoat mor pauverkes. Alei, we zule n afwachte wa s ze der gon van braawe! ’t Valt meschin nog mei al deingk ek da t de Streindzjers van main géneroase ni t’ imiteire zén. Ik vrieës da t d’écht Aentwaerepse zangers stilekesoan on ’t verdwaine zén. De zjuigd van teigeswaurdeg brabelt en toltsje da s zoewa s zweift tuse Kèèskopenolands, GekestVloms én auverschotsjes van ’t oténteek Aentwaereps.’T Mute n amel rasécht’Aentwaerepenére zén of ’t wert nen drol van joanes. Lot stoan da s ze dan oek nog Aentwaereps zauwe kune schraive! Moménteil zén der al zoevaul maneere n oem Aentwaereps te schraive n oitgedocht duir en beingde n amateërs , da ch g’er aurendul van wert.

172: Aungs Boleke

2010-06-16T22:31:00.005-11:00

De klaente van den Eingel én den Beingel én al de Kèèskope dee j eer reigelmoateg un boleke kaume dreengke n éme n eure n on e stuk zite zoage n én zieëvere n auver ’t fait da t er sproake van is da d “Heineken” of “Duvel” aungs boleke van “de Koninck” zau w auverneime. Nen Aentwaerepenér zaungder zen boleke da’s en nasjenoale ramp.”Heineken” da’s fletsjesbeer, wa s zég ek: da’s afwaswoater, da’s zaik van booremee”. As da t duirgo dan wert da d en ramp !”’t Boleke” da’s e monumeingt, da’s aungze gloazen bauteram. Da muige z’aungs ni j afpake ! Woar go t de wèèreld toch notoo ? De poleteekers zite mor te meze n auver BHV; ze zauwe beiter is wa mieër un bést mute doong oem aungs aerefgood ver de tookomst te bewoare.

171:DEN BOURLA WER D OEPGEKEST

2010-03-25T23:16:00.005-11:00

Ze zén van plan oem den Bourla nog mor is oep te kese. In 1993 éme z'em geréd van de slaupoamers, noada t dieë zote n arsjitékt, dieë n oek al dee j aa w oizekes raungd 't Vlieësois ( of wa 't er nog van auverbleif noa de vleegende boeme van den Twide Wèèreldaurlog) teige de vlakte gegoojd ei ( én noada s z'er 't schunste dieël van no Bokraik in de Limbureg versjacherd ade). Ze wauwe n ieëst dieën beungker oep de Vaugelemart der neirpoeëte n én dan must den Bourla er on geloeëve. Taidterwail ade vandoale n én deeve den Bourla w al alef afgebrauke. Oep 't Schoeë Verdeep is toongs une frang wa loat ( mor gelukeg nog ni teloat) gevale n én éme ze den Bourla trug in zen aa glaure n érstéld ter geleigenad van 't fait da d Aentwaerepe kultureil' oeëftstad van Uiraupa weer.

Wa t da ch go koste da weite ze nateurlek nog ni. In 't schate van ongkoste zén ze noeët ni j aereg staerek gewést. As g 'et nog ni wist: naa w is't en beschaeremd momumeingt wer da s ze stoatstuin ver zule kraige. Mor ieër da s ze da zule loskraige zal er nog ieël wa ( f voil woater) duir 't Schéld mute stroeëme. Ze zule n er wél wér mé j un klak no sloage gelak gewoeënlek. Wanieër da s z 'er zjust zule n on begine da sto d oek nog ni f vast. Wa d ade na gedocht ? Alei ze moake n aungs verloeëpeg wér blai mé j en dooje mus. Mor z'éme n en " Timing" én e "Masterplan". Da kleengt nateurlek schunder én vaulbelauvend a ch g'et in 't Eingels zégt !

170:'t Nautekroam oep de Greungplets(twide bedraif)

2010-02-06T00:32:00.009-11:00

Medam Borms in uir nautekromeke. Leengks zee de de kameraploog van de Frut stoan.

Aloewél da s ze gin tooloateeng ei stoong Medam Borms toch wér mé j uir Nautekromeke n oep uir pletske n oep de Greungplets. Dee j ambetaenterike van ’t Schoeë Verdeep éme n oemes in un waisad beslist da t er “gin ambulaente” verkoeëpers muige zain oep den aupenboare wég. Na wilt “ni j ambulaent” zége --- ver zoe vaer da wai nog en bitsje Latain kéne—da ch ge mut stilton, da ch ge ni mui boezjeire. Na stapt da meingske wél is van de réchterkaent no de leengkerkaent van uir kroam. Mor mieër is da ni. Wai dochte da t da sloog oep verkoeëpers dee stroat in stroat oit van duir tot duir geenge – gelak de tsjoektsjoeke vreuger. Oe loemp kun de zain ! Noa den 31 ste janewoare mocht z’aigelek faitelek ni mieër oep de Greungplets stoan mé j uir kromeke. Veer doage n ei s ze da f volgaawe. Mor ze kreig et worschainlek oep uir uipe n én na sto s ze der wér trug.

Aungs nautekroammedam wa dichterbai gezeeng.

Na mute weite da s z’auver veer joar mé péns-joong kan goan. Kune dee krawoate van ’t Stadois na ni wa ch geduld éme. Wai j éme oek veer joare geduld mute n éme toongs da t de moefe n eer woare binegevale. Mor da wa z aendere kak. Doarteige n is deis toch mor en klainegad. Da d ade we toch zeiker ni f verwacht van den oidegen bureger dee n oit ne rooje nést gekraupe n is. Of is da d oek mor ver de paloase. Joa, as t oep seingte n oankomt dan were z amel kazakendroijers. Alei, lot oe goo w art is zeeng en lot medam Borms tenmeengste noch uire zwoanezaengk oitzeenge. Na go de da meingske toch uiren bauteram ni j afpake !
Zélef zau z’et gèère n is oitklape mé t den burgemieëster, mor dieë n ei tot naa too zen kat gesteurd. Den ieënege verteigewaurdeger van ’t Stad dieë ze tot naa toe gezeeng ei is kaume konstateire da s z’er uir bote on gevèègd ei j én da s ze der toch trug sto. Da vaereke krai worschainlek nog e stértsje , want medam Borms is ni f van gistere. Zoe rap géft z’uiraige nog ni ch gewone !

Eer zee de ze na in vole glaure.

Leengk:

http://www.gva.be/antwerpen/antwerpenaars-steunen-illegaal-notenkraam-groenplaats.aspx

http://www.gva.be/krantenkoppen/zoeken/notenkraam.aspx?q=Notenkraam

http://aentwaereps.blogspot.com/2009/09/163-t-nautekroam-van-de-greungplets.html

http://www.facebook.com/group.php?gid=139193871877&ref=ts

169:Oe w Aige Dijalékt Spreike

2009-12-31T23:50:00.003-11:00

Oe w aige dijalékt spreike da's ver d’Aentwaerpenére ’t grutste genot

De leide van " ‘t Komitei ver Bedraigde Genuigte" zén -- noada s z’on de meingse gevroagd ade wa da s zun de vernomste Genuigte n in ’t lèève vaungde --tot et besloit gekaume da ’t grutste genot van den échten Aentwaerpenér is : zen aige dijalékt varder blaive klape. Et twide grutste genot weer : mé t de beure zite tétere n oep den trotwaer vuir oe w aige duir. Varder éme z’as darde genot gekauze :” szaungdags oe goo kostum oantréke oem de groeëte jan oit ’t ange.’t Virde genot weer: “ ’t stope van soke” (der zén der blaikbor nog vaul dee da nog ni f verlieërd éme).’t Véfde n én 't léste verkauze genot is: spruike on de meur ange ( meschin in den traent van “’t Is gine Man dieë ni Smoeëre kan”. Aender genuigtes gelak: mé t de marebole speile, den trotwaer kese, no de kaerek gon of e pépeke smoeëre , veele boite de praize.
Ze vrooge n unaige n oek af oo da s z’aungs dijalékt zauwe kune beschaereme. Z’ éme gedocht on: en oitzeingdeeng in ’t dijalékt of nen “dag van ’t dijalékt”.
A ch ge ’t mai vroagt dan zau ekik zége: in d’ ieëste plets Aentwaereps blaive klape mé j al oe vreengde n én kénise (da d ooft gi plat of vulgèèr Aentwaereps te zén; ge kun d oek défteg Aentwaereps klape zaungder vlooke n én smèèrege waurde). Mor ik vrieës da d en oitzeingdeeng in ’t Aentwaereps én nen Dag van ’t Aentwaereps ni f vaul zal genederd zén. Der is mieër ver noeëdeg. Weroem gin lése geive in ’t Aentwaereps schraive n én klape.Varder zau w et idéjoal zén as er e gedrukt gazétje zau kaume in ’t Aentwaereps ( ieën eingkel blad is al genoeg oem mé te begine). Wa da kik oek zau wile vuirstéle da d is ba j al de Neiderlandse stroatnoame n oek d’Aentwaerepse vertoaleeng zéte ( Noame van persoeëne blaive nateurlek wa da s ze zén).’t Mut oek na mor is gedoan zén van de dijalékte teige n 't Algemieën Neiderlands te wile n oepzéte. Da mut er oek zén. Nen échten Aentwaerpenér is tenmeengste twieëtoaleg: Neiderlands én Aentwaereps. Ge kunt ni f van ale vrémdeleengde verlange da s ze no d’oavenschaul gon oem Neiderlands te lieëre a s ze dan derboite n alieën mor Aentwaereps oeëre.’t Aentwaereps zule --z’aup ik --dernoa nog wél erbai neime.

Leengk:

http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=SN1B9TSA

167:Radejau Aentwaerepe: Muzeek van 't Stad

2009-12-05T10:01:00.005-11:00

Der is seidert kert nen échten Aentwaerepse radejaupost. Doar oeërd' alieën mor leekes in 't Aentwaereps of in't schoeë Vloms auver Aentwaerepe. Wil da d is oitprobeire ? Sureft dan nor

http://www.radioantwerpen.net/

Tot naa too koste we wél lestere no de Minérva. Mor deize post go d' alieën mor auver aungs Aentwaerepe.

Ge kun d oek e leeke da ch ge nog ni ch goeërd ét of da ch ge nog is trug zau wile n oeëre n oanvroage duir gewoeën e meiltsje te steure nor:

studio@radioantwerpen.be

Oep une sait kun d'oek 't intresaentste léste nifs leize n auver 't Stad aungder:

http://www.anieuws.be/

Nen dike profeesejat ver d'oeprichters van deize radejaupost ! Da mankeirde we nog in aungs Koekestad!

166:In Wést-Vloandere Vloms

2009-10-09T23:16:00.005-11:00

De VDAB van Wéstvloandere go lése n organizeire in't Wéstvloms. Da's bedoold ver aenderstoalege vrémdeleenge dee j al wél Algemieën Neiderlands gelieërd éme mor van 't Wéstvloms gin smeit verstoan. Bavuirbéld as zoeëne vrémdeleeng in en aapeikesois wilt gon waereke, dan zal em in kontakt mute kaume mé j aapeikes én aameikes dee j alieën mor Wéstvloms spreike. Deroem wert er naa ne kursus inieëngestoeëte dieë ze "West-Vlams voe behunners" genoemd éme.' T is ni de bedooleeng da s z'oek Wéstvloms zauwe lieëre spreike, as z'et mor al wa f verstoan is da d al genoeg. On d'Univérsitait van Aentwaerepe is er en medam, R.Vandekerckhove, dee Neiderlandse Toalkeungde doseirt en dee zei da s ze der ale begrip ver ei. De Wéstvloameenge, zei s ze, schoakele n altaid auver oep un streiktoal as ze mé mekoar klape, of da s ze na gewoeën meingse zén of gelieërde profésers. Ze beweir d oek da t alieën mor aa meingse zén dee da t doong. De zjuigd --- bewèèrt zai --- zal altaid Algemieën Neiderlands klape n as z'oeëre da ch ge ni f van de streik zé. Tuse n okskes da s zauwe d'Aentwaerepenére n oek mute doong.

'K ém zélef dikwels meigemokt da ne vrémdeleeng dieë mé f vaul moojte wa d AN in d'oavendschaul gelieërd ad, van nen Aentwaerpenér gewoeën in 't Aentwaereps en aentwaurd kreig. Terwail, as 't nen boitelander is dieë Fraens of Eingels sprékt, dan oale z'un béste Fraens of Eingels bauve. Ik veengt da we fieër muige zén aup aungs stad én aungs zoegenoamd dijalékt, mor da wilt nog ni s zége da ch ge teigenauver vrémdeleenge ni belèèfd kunt blaive.' K neim oan da d aawer meingse der moojte mé j éme, mor de zjuigd van teigeswaurdeg mut da toch kune doong.

Ba de VDAB in Aentwaerepe dochte ze da s ze ver den oap gaawe weere n as z'oeërde wa s z'in de Vloanders van plan zén. Mor aigelek faitelek is da ni s zoeën slécht idei ( oep vuirwoarde nateurlek da 't amel oep vraiwilege boasis gebuirt).'K vroag menaige trauwes af of z'aungder "aenderstoalege" n oek Aentwaerepenére n én Limburegers verstoan.

'K ém wél kompase mé t dee vrémdeleenge, wervan er vaul al nimer van de joongste zén, dee j en toal mute lieëre dee mieëstal totoal verschilend is van un moodertoal én da s ze dan oep de koeëp too w er nog en streiktoal mute baipake. Mor joa, da's de réjalitait ! Wee wil d intégreire dieë mut er wa f ver auver éme !

165: Béld oep de Fraidagse Mart

2009-10-07T07:00:00.006-11:00

In't mide van de Fraidagse Mart sto t der en béldsje werda ni j oep sto wee da t da d aigelek mut vuirstéle. 'K ad et al on meingse n oit de beurt gevroagd, mor gin kat wist et mai te zége. Oitaindelek ém ek dan toch eemand gevaungde dee mai der wa mieër wist auver te vertéle. Et is et béld van d'ailege "Catharina" (Seengt Katreeng). 'T is de patroeënailege van de vodeligie. Da woare vreuger d'oepkoeëpers van aa klieëre. Dieë steel is ieëlemoal verdweine. De meingse gooje naa w un aa versleite klieëre gewoeën in de voilzak of in 't béste geval probeire ze ze nog kwait te geroake n on ieën van dee weengkels wer da ch ge twidaends klieëre kunt koeëpe. Of ze geive ze mei ver d'aerem sukelére in den Afrik.

Oo da t da schoeë maske n oeët patroeënailege gewere n is van de voderoapers, da d is ver mai e gretsel. Z'is oek nog patroeënailege van nen ieëlenbool aender groepe: van de maskes, de schipers, de kwafeërs, de schoongmoakers, de noisterkes, zélefs van d'avekoate n én de notoarese.

Der is oek en ieël veroltsje raungd d'ailegverkloareeng van da keengd (uire fieëstdag is 25 novémber). Ze zége da ne kaizer mé j uir ad wile traawe. Mor doarver must z'uir geloeëf afzwèère n én ofers breinge on d'afgaude van dieë kaizer. Ge zee f van eer da s ze der gin goesteeng in ad. Dieë lakere leet uir dan foltere in d'aup da s ze toch van gedacht zau veraendere. Ze zau geradbrokt were n oep e weel mé noagels . Uir aereme n én bieëne zauwe kapotgeklopt were n oep da weel. Mor waungder bauve waungder: 't weel brak in stuke vanieën. Ze zal dan loater als atribeut e weel meikraige: et zoegenomd' Katreeneweel ( 't sto achter uir: zee mor oep menen fotau). Oitaindelek éme ze dan uire kop afgekapt.

Zeeke meingse geenge vreuger oek on uir vroage n oem geneize te were van koppain én ziktes van de toong ( worschainlek weer ze dus oem baistand gevroagd duir al de rodeltaentes van Aentwaerepe). Mor 't mieëst weer ze gevroagd oem t'élepe as eemand last ad van 't zoegenomd Katreeneweel. Da's zoeën raungde rooj plak dee vrieëselek kan joeëke.

In uir réchteraend ei ze nen boek vast: da mut de Blaide Baudschap van Jeizus Kristus vuirstéle.

Seidert 1940 is da béld al geklaseird as Beschaeremd Monumeingt.

164: Olandsen Dijalékt Wébsait

2009-10-02T22:22:00.004-11:00

'K ém nen intresaente wébsait gevaungde n oep maine kompjooter.

http://www.meertens.knaw.nl/cms/

Eer éme d'olanders aungderde stukskes dijaléktoepnoames oepgezét. Der zén er oek e poar bai van aungs landsje. Aungderaendere n e stukske da s z'oepgenaume n éme in Duirne. ' Is mor nen doeëdieënvaudegen tékst mor toch de moojte n oem is no te lestere. Meschin veengde wai j eer oek wél is eemand oem zoeëne wébsait inieën te knutsele. 'K zau w et zélef wile doong mor der zén spaiteg genoeg mor veerentweenteg eure n in nen dag. En eer in aungs oapelandsje wer d ales wa ch gin Algemieën Neiderlands is nog altaid geklaseird as Gemieën Neiderlands.

163: 'T NAUTEKROAM VAN DE GREUNGPLETS

2009-09-25T00:25:00.006-11:00

Na j éme dee kloefkapers van 't Stadois al e poar kieëre zite zieëvere n auver de bloemekromekes oep de Greungplets. Oitaindelek éme ze noa vaul gepaloaver dan toch mor gezei da d aungs bloemekromekes muige blaive stoan, mor wa t dan mé t da nautekromeke ? Der ade z'oek al auver beslist da t da must oepgedoekt were. Mor dan éme ze ni mé medam Josy Borms gereikend. Dee zei nateurlek ( oo zau de zélef zén). "As dee bloemekromekes muige blaive stoan, dan zeeng kik ni j in weroem da mai nautekroam wél zau mute verdwaine".

Dee van 't stadois éme zoe w as algemieën geweite n is ver ales ne n oitlég. Wételek gezeeng éme ze meschin wél gelaik. Mor der is nog altaid de wét én de toopaseeng dervan. Da meingske sto na j al 26 joar oep da pletske netsjes te verkoeëpe n én noeët ei t der neemand derauver gekloagd. Inteigendieël. Vaul meingse ( én dan veral toeriste) veengde n et tof da t er zoe w e kromeke sto d oep de Greungplets. Dee van da kot oep de Groeëte Mart doong gewoeën on broeëdroeëf. Zoegezei sto t da kroam in de wég ver d' événemeingte dee gorganiseerd were oep de Greungplets. Joa, gai de main, da's dieë pieër ni. Dee zogenomd' événemeingte zule nateurlek mieër poong in de stadskas breinge.

Na j is medam Borms van plan en peteese t'aawe n oem te protesteire teige dee j onrechtvoardegad.

W' aupe da d ieël vaul sinjaure doar un aendtieëkeneeng zule n aungderzéte , want aungder aungs gezei j én gezweige: dee gaste van 't Schoeë Verdeep éme de léste taid nogal NAUTE n oep une zaengk !

162: Mut de Bloememart van de Greungplets verdwaine ?

2009-09-17T08:48:00.005-11:00

Dee van 't Schoeë Verdeep éme beslaute vanaf volgende muingdag ( wa s zén ze na j inieës zoe w esteg ?) oep de Greungplets gin bloememart nimer too te loate. Da sto no 't schaint amel te vaul in de wég ver al dee groeët' événemeingte dee der oem den oaverklap plets veengde. Ver mai ni ch geloate dee j événemeingte , mor mut doarver na de bloememart verdwaine ? Kune ze da na ni j aenders oeplose ? Der is toch plets genoeg bavuirbéld on de zaijingang van de katedroal. Desnoeëds af én too w e kléngder bloememartsje. Nei, 't is na zjust dee bloememart dee de Greungplets wa d oepfluirt. Da mut toch kune ! Of sto t da meschin in de wég ver dee neef brug of dieë neeven tunél ? Strak gon ze da stanbéld van Rubens nog mor is verpletse want da sto toch oek in de wég as er wa te doong is oep 't plain. Meschin kune ze dan oek den Broabau w eeverans aenders neirpladaize want dieë sto d oek famuis in de wég as er wa ch gorganizeird wert oep de Groeëte Mart. Naa zjust as 't sléchten taid is gon ze van dee meingse n une bauteram afpake ! Van apsjaers gesprauke !

161:Duirdeingkerkes

2009-09-10T02:32:00.007-11:00

Eidelachtboare; a ch ge wilt da'k récht ston, dan zal ek menaige der ba neirlége.

Ne wolef bestoa f ver draivéfde n oit wol.

A ch ge no den dérmatolaug go dan kén de den oitslag al vuir da t em oe w aungderzocht ei.

Vaul ongevale n in de zoagerai weere duir de veengers gezeeng.

'K ém en schoeën figeur gesloage n én ze sloog trug.

'K zau w en zélefulepgroep ver meingse mé fobeeje wile n oeprichte, mor 'k daeref ni.

Van meingse dee noeët wa geive, der kraig ek wa f van.

Vreuger was ek sjizofrein, én naa zén w'ale twieë aukei.

E keeke zei: 'k ém vannacht zoeën oeëge kerts gad da'k vanmorege n e gekokt ai j ém gelei.

A j eeng zenaige n oep noada s z'em ade loate stike.

Zélefs de maskes van plezeer kune nimer zaungder "Windows".

Beer zaungder alkaul is gelak nen tétenzjèèr zaungder téte; 't béste n is er oit.

In beer zite vaul vrauwelek'ormaune; as ne veingt tevaul zept dan begint em te zoage n én kan nimer mé t den otau raije.

Der zén twieë saurte n avekoate; d'ieën kéne de wét én d'aender kéne de réchters.

Zei t den doktaur teige da noneke; deis pilekes zule n oe rap wér oep de kneeje kraige.

Zenen boek is al duir aungderd meingse geleize; amel oitgeivers.

Uire veingt ei d uir loate zite; a j ei ne neeven bril gekocht.

'K gon schieëje van men vraa zei t em want z'ei d al e joar laengk nimer teige mai geklapt. Der mut de zot ver zén; woar veeng de nog zoeën vraa ?

Oep de begroafenis; 't was ni s zoe ne vreengdeleke meings; mor alei, zaend erauver !

160: LA ESTERELLA 90

2009-09-10T01:37:00.007-11:00

Oep uire neigeste verjoardag is aungs Esterella Ofeseer geboembardeird in d'Orde van Léjopol II. In den aum woar da s ze naa woeënt sto d uiren diplom goo w in 't zicht te bleengke. Ge zau meschin deingke da s z'et nimer zoe goo kan oitlége, mor dan é d'et verkieërd vuir. Uiren téter sto ch gine meneut stil. Z'ei t de lésten taid nog e poar oeptreides gedoan in den aum, mor wee verwacht ad da s ze nog e neef pletsje zau bajieën zeenge dieë komt bedrauge n oit. Ze zit naa w in ne rolstool én ze zei s zélef da ch g'oem in ne steudejau te gon zeenge , nog staerek én gezaungd mut zén. Mor z'is konteingt da s z'af én too nog is en aud numerke van uir oep de radejau speile. Veral uir suksésleeke auver den Aungze-Leeve-Vrauwen Taure. 't Is Fik Anciaux dieë n uir d'aungderschaideeng gebrocht ei , aungdertieëkend duir Koarel De Gucht. 't Mut oe na ni f verwaungdere da s z'uir ei loate tréke mé j uir madole n én uiren diplom. Ze sto t der oep zoe fieër as ne geeter.

Tusen okskes: Da fotauke mé j uiren diplom ém ik van oit de Neefgazét ( De Nieuwe Gazet in't AN) van 3 séptémber 2009.

Leengk:

In menen blog ( http://aentwaereps.blogspot.com/ ) numerau 80 van 18/02/2007 ém ek al is auver aungs Esterella geschreive.

159:Carolus Borromeus braend

2009-08-30T08:15:00.007-11:00

Carolus Borromeus

Zicht oep 't altoar
(http://www.op-reis.com/ )

Vanmoregevreug raungd 6 eure 45 oeërde de koster van Carolus Borromeus de braenddétéktaure lawait moake. A schaut nateurlek derékt in zen sloefe én a leep gelak e zoteke no de kaerek. Der kwam al smoeër oit den taure. A verwitegde onmidelek de pompeers. Dee woare der seetaupréstau. Gelukeg zoate dee nog zjust achter den oek oep 't Kipderep. Der zén noamelek plane n oem da te veraendere, mor da d is nog ni duirgegon. Al goo, aenders woare z'er ni s zoe rap baigewést én dan was er ieël wa mieër schoi gewést.

Worschainlek is den braend ontstoan duir de spots van de mane van den téleveeze dieë der oepnoames gemokt ade ver e konsért.
Mor zeiker weite z'et nog ni. Ieën goanderai is er aereg on too. Der is zélefs insterteengsgevoar want e poar aute droagbaleke woare benoa duirgebraend. Ieël da boeltsje must dan oek gestut were. Vaerder is er vaul woater-én smoeërschoi, mor der zén gin schilderaije n of aender schoeën stuke beschoadegd.

158:Poppentheaterjojo [Poepetéjoaterjojo]

2009-08-29T22:17:00.006-11:00

Et poepetejoater van Jojo is nog en oténteek poepetéjoater mé poepe dee voleideg mé t and gemokt gewést zén. Un program zégt da 't bést geschikt is ver keengdere tuse 6 én 12 joar. Mor 'k mut ieërlek zége da'k er toch oek mé f vaul oandacht én plezeer no gelesterd ém. Binekert-- den 30ste n ogustus --kaume ze no de Greungplets ver de Kulteurmart. Mor ge kun d altaid ba Jojo terécht ver 't geval da ch g'oe klainmane e groeët plezeer wilt doong. Bavuirbéld ver e verjoardagsfieësje mé j al de vreengdsjes. Deingt na ni da d e poepetéjoater nimiër van deizen taid is naa da t er zoevaul aender spule bestoan gelak den téleveeze, de kompjooterspélekes én de dvd-pletsjes. Vergét et mor ! Komt mor is zeeng mé wa d en schiterend' oeëgskes da t dee manekes stilekes zite te geneete.

Zé de gintréseird? De vuirstéleenge gon duir in de Stérlingestroat 54 in Bergeraut ( tél.03-272 33 31 ) . Tuse n okskes une wébsait is:

http://www.poppentheaterjojo.be/

156: Aungderbroeke

2009-08-20T03:40:00.006-11:00

Wee j ei t da d eer gezét? Nen umorist of ne kloefkaper? We zule n et noeët ni sj zjust weite! Meschin is 't den ieëne of den aendere weengkeleer dieë n oep dee maneer nog de soldepérjaude wa langer wilt moake . Mor wa s zeiker is da d is da na j is aindelek eemand de moojte gedoan ei oem dee ploat te leize! 't Schaint da t er zélefs in den distriksroad zal auver ginterpeleird were. Alei, dan éme ze doar oek nog is eet aenders te doong dan mé j un doime te zite droije. Ver mai poart muige ze da nog wél is doong.'t Lèève kan al tristeg genoeg zén én 't schaint da lache gezaungd is. Mor na ni j oem den oaverklap da d auveral gon doong want dan is de lol er nateurlek oek gaa w af.

155: 75 Joar Seengt-Aneke

2009-08-16T22:08:00.009-11:00

Van den 20ste tot den 23 ste van deis muingd wert er gefieëst oep Seengt-Aneke. De plaesj zal dan 75 joar bestoan. Der zal téjoater zén, sportmaniféstoases, spélekes ver 't klaigenuik én daense ver eederieën. A ch ge der leever ni j on meidoo dan kun d'oek gewoeën e peengtsje gon dreengke én meschin mosele n eite ( as 't er gin olandse zén ?). Eederieën is er wélkom, joongk én aud, dik én dun, schoeën én moteg, wit , zwart of gèèl.

Alvast eerbai e poar nostalgise fotaukes van 't Seengt-Aneke.

Leengk:

http://blog.seniorennet.be/sint_anneke_strand

154:Bolekesfieëst 2009

2009-08-16T22:07:00.007-11:00

Oep 21, 22 én 23 ogustes wert er oep 't Zoid ( deize kieër ni j oep de Greungplets) wér e ruisachteg Boleskesfieëst gorganizeird. 't Zal smike n én smule were n én nateurlek d'eingeltsjes mé j en boleke van braawerai DEKONINCK loate pise n oep oe toong. Drai doage n on ieën stuk zule d'aentwaerepenére kune geneete van 't lèève. We starten de vraidag 21 ogustes raungd zés eure soaves mé j e glas oep de gezaungdad van al de sinjaure.
Mor der zal oek wa te knabele zén; aungderaendere de beroemd'aentwaereps'andsjes. én nog nen ieële rieësem délikatése. Ver de klainmane wert er oek gezeregd: ze zule n unaige kune amezeire n in e speilderep én zélefs zule ze muige lieëre kauke n én bake . No 't schaint zal da ch gebuire aungder 't toozicht van de kok van Peet Piroat.

Zoe zal er oek bavuirbéld de zoaterdagoavend e ruisachteg Bruigeljoans bufét oangebaude were terwail er e fieëst zal duirgon van italjoanse wainvoatedrumers.

De volgende morege dan-- de Zaungdag dus--- zal er in de Museijemstroat en ontbait oitgedieëld were ver 1500 man mé aungderaendere lakere krwasoankes. Zee t dus da ch g'er oep taid bai zé ! 'K ém me loate waismoake dat er oek in vaul stroate zal gesmuld were n oem én raungd de Muzeijemstroat.

Smidags zule dan de drai finaliste van de wédstraid Kok van 't Stad un gerécht klèèrmoake. Eedereen zal er van muige preuve, ze koméntoar geive n én oek zen stém oitbeinge. Loater oep den oavend zal er dan gezei were wee da t de finoale winer gewere n is.

De zondagmidag zal 't Bolekesfieëst spaiteg genoeg oep zen éngde mute loeëpe.Mor ze zén van plan der e fantastis bal van te moake.

Terwail da t da Bolekesfieëst beizeg is zal oek Aentwaerepe Preuft duirgon. En daertegtal réstoroans én tréteërs zule oep un téras of aungder en teingt un kulinèère spés-jalitaite n oanbeede. Da s zal ni j alieën de klaseeke kuike zén mor oek nateurlek de Spoanse, Italjoanse, Sjineise, Zjapaneise, Indoneizise, Taise , Afrikoanse n én nog vaul aender.

Wee da f van plan is der notoo te gon kan nateurlek tevoot gon of mé t de velau, mor der zal oek en Boleskestrameke zén da f vertrékt oep de Greungplets ( fraidags van 4 eure smiddags tot 8 eure soaves, szoaterdags tuse n 1 eur smiddags én 7 eure soaves, én szaungdags van 12 eure tot 6 eure soaves).

Ver wee 't Stad nog ni s zau kéne zule der auveral wégwaizers gepletst were.

Ge zee da s zal e ruize fieëst were. Zee da ch get ni mist aenders zulde mute wachte tot volegend joar.

Leengk: http://www.bollekesfeest.be

153:De Bagerwaereke van 't Schéld

2009-07-29T23:42:00.004-11:00

't Verkét

(Simbaul van de vraijen duirgang van 't Schéld)

Da kan na ni j ei: na woare d'olanders akaurd da wai oem 't eive wa f ver scheipe mochte loate duirvèère nor Aentwaerepe én da wai 't Schéld varder mochte n oitbagere. Na gon dee kaipope toch wél dwarslige zeiker ! In godsnoam we gon de klok na toch ni trugdroije. We lèève toch ni mieër in de Midelieëwe n ei ! Aungs oave boikote da rokt aungs in aungs aentwaereps art. Ieëst woare z'akaurd én naa begine ze trug te krabele n én te zieëvere. Mor wai gon ni mé j aungs voote loate ramele. As z'ambras wile dan kune z'ambras kraige. Oe gèère da w'un mosele n oek in aungs kaske sloage, we zule dan wél oep en aender gon. Oek as z'oep vakaense wile goan nor bavuirbéld "la douce France" da s ze dan mor raungdraije langs Detsland of aenders ne weigentaks betoale wer da s ze ni ch goo f van zule zén. A ch ge mor éfkes bedeingt oevaul olandse weengkels da t er ieër al oep de Mèèr zén dan veeng d ekik da s ze ni mute zége da wai van un profeteire. Lot aungs aupe da 't amel wél zal koole zaungder bloaze. Der zén worschainlek mieër olanders mé j arsene dan da wai deingke. Dee zule da klain oepeke van apsjaers toch zeiker ni j un goesteeng geive. 't Is ni j oemda t er e poar zaikers aungder d'olandse poleteekers zén da wai j oek aungs bieën mute staifaawe.Worschainlek zal 't wél zain --- én da d aupe wai--- gelak gewoeënlek : ze droongke n e glas, ze piste ne plas, én ales bleif gelak 't was.

152: DE NASJENOALESTROT

2009-07-18T01:06:00.007-11:00

Der zén plane n oem de Nasjenoalestrot nog mor is oepternift oep te breike. No ’t schaint wile dee laker gaste van ’t Schoeë Verdeep oek al de boeëme teige de vlakte gooje. Da s zén oem en ba d’aungderd boeëme dee j ochaereme nog gin tweengteg joar aud zén. Meschin ei t den ieëne n of den aendere n apsjaer teige de kaumende weengter braendaut noeëdeg. Én wai mieënde da boeëme n er woare n oem de lucht van ’t Stad wa prauperder te moake . Légt da no mor is oit on de keengdere dee j oep ’t schaul lieëre da s ze zoevaul muigelek boemekes mute baiplaente. Dee van ’t Stadois éme nateurlek oep un komuneziltsje ( as ze da d al éme) belaufd oem er aender te plaente. Én gai geloeëft da ! Der zén we dan vét mé ! Da s zén er van e gooj joar ! Aungdertuse zite we dan wér mor is mé j en ongezélege koal stroat. Mor da’s nog ni j ales. Oek ’t Meungtof zauwe ze wile volbauwe in plets van er e paerekske van te moake wer da t de klainmane kune ravote. Mut er gi zaend zén ! Och joong: da s zal nateurlek ieël wa mieër poong breinge in de zake van soemege raikebogers. Wa wile ze na j aigelek? Snapt egai j et nog ? Gon ze na van Seengtandrees trug de Paroche van Mizeire moake ? Gon ze da bitsje greung na nog afpake ? We gon da s zeiker ni loate gebuire !

Joongk gelieërd is aud gedoan

151: BAIJORDKONSERTE

2009-06-23T21:35:00.008-11:00

CAROLUS

De grutste klok van aungzen baijord

Binekert kraige we wér de Baijordkonsérte vanoep de Katedroal. Eer loate w’et programa volege ver de gintréseirde: ( ze begine n altaid oem 20eure )

moandag 06/07/2009
Liesbeth Janssens

moandag 13/07/2009
Jon Lehrer

moandag 20/07/2009
Toru Takao

moandag 27/07/2009
Geert D'hollander

moandag 03/08/2009
Kees van Eersel

ma 10/08/2009
Luc Rombouts

ma 17/08/2009
Geert D'hollander

ma 24/08/2009
Katarzyna Piastowska

ma 31/08/2009
Geert D'hollander

ma 07/09/2009
Hemony Duo (Geert D'hollander en Liesbeth Janssens)

'T zén ni j alieën baijordeers van eer dee j un bést kaume doong, mor oek boitelaenders, zoewas nen Ameirekoan, ne Zjapaneis, nen Olander en ne Paul !

A ch ge nen amateër zé f van al de baijordkonsérte go t dan nor :
http://www.beiaard.org/
Doar kun d’et voleideg program van ieël “Vloandere” zeeng a ch g’éfkes oep de konsértkaleingder klikt. Tuse n okskes: ’t is ne fareme wébsait dieë zeiker de moojte wèèrd is oem is oitgebraid bestudeird te were.
Wil de wa mieër weite n auver de gescheedenis van den Aentwaerepsen baijord, go t dan nor:
http://www.antwerpenanders.be/NL_Print/OLV.htm

Probeir d oek is deis pletsje nog te pake te kraige. Dermei kun de loater tois nog geneete van de prachtege klaengke van aungzen baijord. Mor 'k vrieës da ch ge der laengk én vaer zult no mute zeuke. Zélef ém ek et spaiteg genoeg nog ni te pake gekreige !

150: JOSKE VERMEULEN [ZJOSKE VERMUILE]

2009-06-11T23:32:00.003-11:00

Oep ’t Victor Roosensplain in Maereksoem wert er morege (zoaterdag 13 jeunee 2009 oem 14.00 eure ) e stanbéld ver Zjoske Vermuile n ontuld.Ge wét wél da joongk oit dee beroemde skétsj van Gaston én Leijau. De Gaston zule ze ba dee geleigenad oek nog is ékstra in de bloemekes zéte. Lot aungs aupe da s z’oek nog is e waurdsje zule zége n auver de Leijau, want dieë wert de lésten taid mieëstal vergeite.
In de skétsj woeënt Zjoske n oep de Tramezaendlai in Schoeëte mor aigelek faitelek mut de de Tramezaendlai j in Maereksoem gon zeuke. Deroem éme ze gedocht van ’t stanbéld mor doar te zéte. Den artist dieë n et gemokt ei is Luk Verlee. Da’s dezélefde dieë Den Duigenut oep den Odoan ei ch gemokt.
A ch ge dee skétsj nog is wilt zeeng, klikt dan oep deize leengk:( gegarandeird lache gebloaze !En deingt er on: Lache n is gezaungd !

http://www.youtube.com/watch?v=tlK4tE4vZwo&eurl=http%3A%2F%2Fwww%2Estandaard%2Ebe%2FArtikel%2FDetail%2Easpx%3FartikelId%3DDMF20090610%5F071%26kanaalid%3D474&feature=player_embedded

D'inuldegeeng van gistere (14/06/2009)

ZJOSKE KRAI NE NATE KUS VAN DE GASTON

149:Wannes van de Velde: De Zwaerever

2009-04-26T21:48:00.004-11:00

Oep de 29ste n April (volgende woensdag ) oem 3 j eure smiddags on ‘ t volekskafei ’t Alef Sooke n oep den oek van d’Ailege Gieëststrot én d’Oeëgstrot zal den ieëste n Aentwaerepse gedichtemeur ofis-jeil inguldegd were. Dieë n ieëste gedichtemeur wer d oepgedroage on de Wanes oep zenen verjoardag. Den tékst “De Zwaerever” weer gekauze duir zen weif oemda t da d en soamevateeng is van de Wanes zen lèèvesfilozofee. Néfe’ t Alefsooke woeënde de Wanes ze mooder én da was zoe wa s ze stamkafei gewere.
Eer volegt den tékst ( in aungs spéleeng):

De Zwaerever

Tuse zone tuse moane
Is de zwaerever oep rais
Alted zukt em aender boane
Langst de greings van ’t paradais
Tuse n eivenor én paule
Zukt ne meings nor ’t gaawe straend
Da s zenaige ei f verschaule
Oep de raend van ze verstaend
En oep ’t ainde van zen raize
Veengt em soems da d ieëweg laend
Mé s zen gaude n én zen waize
Mor ’t verbrokel d in zen aend

Leengks :

http://www.knack.be/focus/poplounge/muziek/29-75-5047/wannes-van-de-velde-postuum-gelauwerd.html

www.wannesvandevelde.be

148: Wannes Van de Velde n in 't Stadspaerek

2009-04-24T22:42:00.007-11:00

Wannes Van de Velde

Morege --- de zésentweengtegsten april van ’t joar twieëdeuzendénneige --go g et verlauveengsfieëst duir van Aneke Mosel én Langoestijan. . Da s zén twieë tofe ruize van ’t Aneke Mosel Genoeëtschap oep de Leengkeroover. Da fieëst zal pletsveengde n in ‘t Stadspaerek wer da s ze zule n ontvange were duir de ruis Wanes van Klain Aentwaerepe, de ruizin Zjérmèèn van Gaenzevèèr én une ruizenaungd Scharmeengkel.

‘t Wert gorganizeird duir e poar waikverieënegeenge van de Leengker- én van de Réchteroover van ’t Schéld.
De waikverieënegeeng Klain Aentwaerepe , Galeree De Zwarte Panter én “ El Valenciano” zule n ieëst ne waendelzeuktocht organizeire duir ’t Stad. De vroage zule n amel droije raungd de Wanes, dieë zain stad zoe schoeën bezoonge n ei. De Wanes was oeërsproongkelek van de Seifoek mor zen auwers zén dernoa veroisd no de Zirkstrot. De waendeleeng start oem 11 eure on de Galeree De Zwarte Panter én de Valenciano . Aungderwég no ’t Stadspaerek zal er dan varder oitlég gegeive were. Oem 12 eure n ongevèèr zal ’t berstbéld van de Wanes inguldegd were on de geivel van ‘t " Elckerlyc Centrum” in de Breughelstrot numerau 31/33. Doar is’t lokoal van de waikverieënegeeng Klain Aentwaerepe.
Den ieëlen midag tot soavesloat zal er e ruizachteg fieëst gorganizeird were in ’t Stadspaerek mé muzeek in den traent van de Wanes. Taides da fieëst zal er oek en Keungstvaileeng gaawe were . D’Oepbreingst dervan zal no “ Kom op Tegen Kanker” [Komoepteigekaengker ] gon. Varder nog voleksdaense n oit vrémde laende n én den doeëp van De Nuis van Seengt-Andrees duir Zote Rik. Ge mut oek gine schrik éme da ch g'oonger zult laije, want der zule kromekes zén mé ni j alieën Aentwaereps lakers én en ruize pan Spoanse pajélja mor oek Marokoans, Filipains, én Roemeins spul oem doime n én veengers af te lake. Oep de koeëp toe zul d oewen ieëwegen derst kune lése mé Sjineisen tei ( zé ch gerust ge krai t er gin spleitoeëgskes van). On de klainjoong n is oek gedocht: der zule voleksspeile zén én balone. ’t Fieëst zal aindege mé "Ik Wil Deize Nacht In De Stroate Verdwoale" , vuirgezoonge duir Jokke Schreurs. Mor eederieën zal muige meizeenge ( oek as 't wa f vals kleengt)!

Wannes Van de Velde

Ieërenbureger van Klain Aentwaerepe

Leengk:

Eer kun de lestere nor Ik Wil Deize Nacht In De Stroate Verdwoale.

http://www.knack.be/focus/poplounge/muziek/29-75-5047/wannes-van-de-velde-postuum-gelauwerd.html

147:De Schunste Stoase van de Wèèreld.

2009-04-22T03:18:00.007-11:00

De Midestoase n on de kaent van 't Astridplain

Moménteil is er ne wédstraid on de gaengk oem de schunste stoase van Vloandere te keeze. G' ét de kuis tuse véfteeng verschilende schoeën stoases ( of wa t er mut ver duirgon). As raséchte sinjaur wét de nateurlek da t de schunste stoase van Vloandere---wa s zég ek ? : van ieël de wèèreld ---- de Midestoase n of “Et Séntroal Stas-jon “ van Aentwaerepe n is. Der mut de na ni j on twaifele ! Na zule ze wér zége: der zén ze wér mé j un dike néke. Mor ém ek gelaik of ém ek gelaik ?
’t Ieëste da ch ge zee d a ch ge mé t den train oankomt in Aentwaerepe n is dee stoase dee j oep de toeriste ne gewéldege n indruk mokt. Soemege deingke da s z’al in de katedroal ston. Aender vergelaike n et mé "Taj Mahal "of mé j e Keuneenglek Palais.

't Neef gedieëlte

Ge mut de Zjapanéskes is zeeng zeeng : ze tréke n eer un oeëgskes ieëmel aupe. Da ‘s ver un ieël ongewoeën n én vrieëselek spanend . Na mute weite da t er nen taid gewést is da d e poar beetekweete n oep 't stadois vuirgestéld ade n oem den ieëlen bool teige de vlakte te gooje. Oe stoem kun de zén ! Gelukeg is der toongs niks van in ois gekaume. Wa da ch ge ni kunt zége van ’t Juigdtejoater da s ze vervange n éme duir e maungster van en parkeirgaraezje. Ze wauwe--- noa da s ze da ch gedrocht van ne Stadsschaabureg oep de Vaugelemart ade neirgepoeët-- ’t zélefde doong mé t den “Bourla” . We muige n aungs twieë polekes kuse da t da d oek gin vaeref

gepakt ei.

De klok weraungder da f vreuger d'afsprokskes gemokt weere.

’t Was oek e groeët schandoal toongs da t er oep den eingelsen B.B.C en téleveeze seree weer oitgezaungde n auver “Hercule Poirot” (ge wét wél dieën beroemden bélgisen détékteef). In da stuk noemde z’aungs Midestoase noamelek de “Gare de Bruxelles”. Van stoemetaite gesprauke !

Deroem zau’k aleman wile n oitnoeëdege n oem un stém oit te breinge n oep :

http://www.nieuwsblad.be/polls/#stations

Ni wachte tot morege want dan is't worschainlek al te loat !

146:SeengtZjuljoanusgastois

2009-04-10T06:57:00.004-11:00

Gistere n oep Witendaungderdag weer der wér en raike toafel gedékt in ’t SeengtZjuljoanusGastois: De zoegenomde "Pélgrimstoafel".

Mor wee was na j aigelek dieë n ailege Zjuljoanus?

De Legeingde van den ailege Zjuljoanus:

Zjuljoanus was ne zuing van en oadeleke famile dieë gèère n oep jacht geeng. Oep ne gooje kieër was em on’t joage n oep en ért. Oep ’t momeingt da ’t em van plan was da d ért doeëd te scheete, droide da s zenaige n oem én zei ( want ’t was er blaikbor ieën da kon klape): gai zul d oe voader én oe mooder nog vermoeëre ! Zjuljoanus was ieëmel van zen mélek én a vaungd er mor niks beiter oep dan no de vrémde te goan én doar de bieëst te gon oitange. Zoe kwam em oek e raik medameke teige wer da t em mé traude ( der zén er nog dee da ch gedoan éme n én ver meengder ). Zen aawers woare der nateurlek ieëmel van aungderstenbauve n én ze begoste n em auveral te zeuke tot da s z’em aindelek gevaungde n ade n in ‘t kastieël wer da t em woeënde mé s zen medam. Dee zeregde ver un én leet ze zélefs sloape in uir aige béd.
Zjuljoanus wist doar de bale van én as em tois kwam van de jacht zag em da kopel in zen béd lige. A docht da s zen vraa w et mé nen aendere veingt on’t doong was én roazend van kolèère sloog em z’aletwieë stieëndoeëd. Ze ne frang veel mor toongs da s zen vraa binekwam én z’em vertélde wee da t da kopel was.Da d ért ad dus ni ch gelauge !
‘k Mut er zeiker gin tieëkeneengeske ba moake. A weer zot van verdreet én a belaufde van dan af ver de rést van ze lèève der ver te boote. Zen vraa geeng mei mé j em . Gin ieën van de twieë wau nog varder lèève gelak raike bogers. Ze geenge flak ba den oover van ne gevoarleke riveer woeëne n én ze begoste mé j e gastois ver raizegers werda Zjuljoanus vèèrman spélde.
Oep ne steremachtege n oavend in de weengter oeërde z’eemand oem ulep roope vanoep den oover on den auverkaent. Zjuljoanus én zen vraa twaifelde gine momeingt én ai roojde no den auverkaent terwail zai bailichte mé ne lanteire n in uir aend. ’t Was ne meloatse dieë n oem ulep geroope n ad. Dieë was duir én duir nat én kaud. Zjuljoanus én zen vraa brochte dieë sukelér nor un gastois oem em te verzerege.
Den dag da t dieë meloatse volleideg geneize was, zei t em da s ze nimer varder muste lèève gelak kloizenére. Z’ade ver ieëweg én altaid unen eimel verdeengd. Dernoa éme ze dieë meloatse nimer gezeeng. Mor z’ade wél duir da s z’aigelek Kristus zélf in ois ade gold. Vandoar da t den ailege Zjuljoanus in d’ieëste plets de patroeënailege van d’oteleers gewere n is.
Den ailege Zjuljoanus wert deroem oek “de Gastieër” genoemd. Soems noeme z’em “den Aereme” of “de Voadermoeërdenér”.Da d ei t dus te moake mé s zoake dee gebuird zén in zai lèève. A j is in d’iëste plets den beschaeremailege van de pélgrims mor oek van ale meingse dee j eet mé t de zieë te moake n éme: zieëmane, matroeëze , én oek van speilers én gokers, én van muzekaente, zangers én dichters. Ge zee da t em ni stilgezeite n ei !
Soemege zége da t em in Fraenkrek zau gebaure zén, mor aender bewèère dan wér da t em nen Italjoan is , ne Sisiljoan of ne Spanjord.

’t Aleraudste SeengtZjuljoanusgastois go trug tot in ’t joar 713 in Roeëme. Ze noemde da toongs “ SeengtZjuljoanus van de Vloameenge”, worschainlek oemda t de Vlomse pélgrims dee ’t graf van den ailege Peitrus én de Romainse katakombe wauwe bezeuke doar koste n oitruste van un lange rais.’t Is vaul loater—noa de kroistochte-- da t der oek pélgrims vaerder troke nor wa ze ’t Aileg Laend noemde. Aunderwég weere ze dan golepe duir d’Ospitoalriders van den ailege Jowanes én van de Témpeleers ( dee loater duir de kaerek oep den braendstoapel gezét weere). In dieën taid woare n er in Roeëme n ieël wa ch gastoize ( Ge mut weite da ch “gastois” oeërsproongkelek betieëkende “en ois woar da s ze gaste n ontveenge”; zowas da nog is in ’t Dets én in ’t Eingels: D.Gasthaus, Gaststätte,Gasthof, E.Guesthouse). Loater éme ze da d “ospitoal "gon noome. Mor da betieëkent in ’t Latain-Griks aigelek rats etzélefde: L. Hospes = Ae .gast + Mod.Gr. Spiti=Ae.ois). Naa spreike z’al mieër én mieër van : Zeekenois”. Der zite we dan al mé t drai waurde n oem presees etzélefde te wile zége).
‘t Is in ’t joar 1094 da t de groaf van Vloandere – Robrécht den Ieëste, dieë n oek genoemd weer “van Zjéreuzalém”-- ge wét wél dieë ba d’ieëste kroisvoarders was -- d’Orde van SeengtZjuljoanus ei d’oepgericht.

Leengk:
http://webh01.ua.ac.be/acma/lokaal.html

145: 't Grutste Konteinerschip :MSC Beatrice

2009-04-07T22:36:00.005-11:00

MSC BEATRICE

De “MSC Beatrice”, ’t grutste konteinerschip van ieël de wèèreld ei ch gistere n oangelei in Aentwaerepe. (MSC sto f ver “Mediterranean Shipping Company”). Da schip is zoemor éfkes 366 meiter laengk én 51 meiter brieëd ! ’t Is gebaud gewere in Zoid-Koreija. De” MSC Beatrice “kan 14.000 TEU konteiners meineime. A ch ge bedeingt da t de ”Yunhe”, e sjineis konteinerschip van reiderai “Cosco” in 1998 kampejoong was én ‘mor’ 5250 konteiners kon leivere.
Vuirege weik was de "Beatrice " nog in Roterdam. Doar éme z’al ieërder zoeën ruisachtege scheipe binegekreige. Mor in Aentwaerepe n is da wél den ieëste kieër. Lot aungs aupe n oek ni de léste kieër. Tot naa too was ’t zoeë da t er alieën mor scheipe de Wésterschélde mochte oepvèère dee ni langer woare n as 360 meiter. Da schilt em dus mor 6 meiter. Mor joa réglemeingt is réglemeingt én deroem éme d’Holanders aungs dan oek tooloateeng mute geive oem dieë kolos nor Aentwaerepe te loate vèère. ‘k Aup da s z’er gi spait van gon éme én wai j oek ni nateurlek. Want de "MSC Beatrice" spél d eer proofkonain. D’Holanders éme nateurlek vuirwoarde gestéld: aungderaendere mag da schip alieën auverdag ’t Schéld oepvèère.As ’t meigevale n is dan muige w’in de tookomst nog zoeën groeëte guste verwachte. Want der must nogal wa ch gemanevreird were n oem da boetsje ba stilstoand oeëgwoater vaileg duir de voarguil te loeëdse n én dan langs den blaawe stieën te lége.
’t Schaint da t er plane zén oem in mai wér is twieë zoeën kolose in Aentwaerepe bine te loeëdse. Der zal nateurlek dan wér vaul volek rese!

Leengks:

http://www.havenvanantwerpen.be/portal/pls/portal/!PORTAL.wwpob_page.show?_docname=598005.PDF

http://nl.wikipedia.org/wiki/TEU

http://www.nieuwsblad.be/Video/VideoPlayer.aspx?videoId=152468

144: De Ruizepaip

2009-04-06T21:34:00.009-11:00

De Ruizekes van Bergeraut

Den Burger , de scheipene Leudau “van Campenhaut” én de minister van mobilitait Katlein "Van Brempt” éme den tunél aungder de Turnautseboan ofis-jeil gaupend. Der zén no ’t schaint véfteengdeuzend man op afgekaume. Den tunél zal Ruizenpaip gon ieëte. Worschainlek ei d eemand zenaige loate n inspireire duir de Ruizekes van Bergeraut én de Konaipaip aungder ’t Schéld. Goo ch gevaungde ; da’s tenmeengste ne noam werda folklaure n inzit én dieë we gemakelek kune n oemtaawe !
Alei, na mor afwachte n oe laengk da’t zal deure n oem aungs mé t da trameke van’t Astridplain nor den boorenboite te breinge. Da s ze ver mai mor al e pletske rézérveire.

E fotauke n oit d'aadoeës:

De Konainepaip ( °10/09/ 1933). Zjust benoa w e joreke n aawer as ekik.

Leengk:
http://www.opgenomen.nl/view/AOagJzTp-Lk/Reuzekens_borgerhout#

143:Den Tunél van de Turnautseboan

2009-04-03T00:28:00.007-11:00

Aentwaerepe n ei no ’t schaint e preimétraunét van oem én ba de 13.500 meiter mor der wert mor en 8000 meiter van gebrekt moménteil. Zoeën slordege 5000 meiter doarvan is nog noeët ofte zjamé gebrekt gewere. 'k Ém dieë molegaengk nog weite groave. Da mut en daertegtal joare geleije gewést zén !’ k Zat nog oep tram 4. Én ik dieë toongs docht: ver wa s zau kik nog nen otau mute n éme as ’t zoe gemakelek geeng gemokt were n oem mé t de métrau nor oe waerek te goan ? Da ch grapeke n ei t de gemieënschap al benoa 7 miljoong uirau gekost ! Én mai j ei t da d oek ne fareme seingt gekost oemda’k al dee joare dan toch mor dieë roestbak baigaawe n ém. En tadsje geleije n is de minister van Mobilitait (“Kathleen van Brempt”) dieë molegaeng aungder de “Carnotstrot” én de Turnautseboan kaume n inspékteire. De minister ei no ’t schént gezei da t da d en schaend was ver ’t Stad. Alei, z’éme n erbai gezei da s ze der eet gon on doong. Er zau duir Vloandere ( verschit ni !) 81, 5 miljoong uirau teigenoangesmeite were. Én da’s nog ni j ales ! Den tram zau zélefs duirgetroke were tot in Oemelegoem ( "Wommelgem "in ’t schoeë Vloms). Ieëst zeeng én dan geloeëve zei t den bleengde n én a zéte zenen bril oep ! Da noome ze ’t Pégasusplan ( wa t da ch gevluigeld pèèrd derbai komt doong is ver mai j e gretsel). Ze zén van plan ieëst in gaengk te scheete in 2011. Nog mor e poar jorekes oitstéle . Den ieësten tram zau dan in 2015 aindelek duir dee paip van de zoegenomde Preimétrau kune raije.Da’s oek zoe w eet: weroem ieët da d in godsnoam Preimétrau ? We weite n al daerteg joar da s z’indertaid de stoemetait gedoan éme van da molegat te smal gemokt t’ éme. Der zal noeët van zelèève ne métrau duirraije . Weroem noome ze da t dan PREI-métrau ? Alei, ’t is al nen troeëst da s z’oek van plan zén en groeëte parkeeng te moake on den E313 én den E34 , dan kune de Kémpenére n én de Limburgers un roestbake doar parkeire n én mé t den tram dirékt ’t Stad inraije. Ze zén van plan in’t Stad alieën nog trams te loate raije: otaus én buse mute boite ’t Stad blaive n én aleman mut dan den tram pake ! Ver groeëte peete zule ze wél wéral en oitzaungdereeng moake. Ge zee f vaneer da kuineenge, preengse, prinsése n én prézideingte n én saurtgelaike schépsels oep den tram zule kroipe. A ch ge da ch geloeëft dan zé de van e goo joar. Ge deingt toch oek ni da s z’ale garaezjes in ’t Stad zule n afschafe n oem er zwémdoke van te moake ? De zoaterdag 4 én de zaungdag 5 april, deis weekeingd dus , tuse 10 én 18 eure wert er duir den tunél gewaendeld. Da s zal dan wél den ieëste n én de léste kieër zén. Der wert vertroke on den baaput van de Stieënebrug én der wert gewaendeld nor ’t Astridplain. Da’s ongevèèr 2 kilomeiter. Deingt er on: ’t zal er ni waerem zén én oek ni j al te fris van guir. Spaiteg genoeg zule meingse mé kruke n én rolstoole ni mei kune goan. Aungde, kate n én aender oisdeere muige ni mei j én der mag oek ni ch gepaft were n in den tunél. Oe bagaesj of oewe rugzak lot oek mor tois. Zélefs wee nog goo te bieën is doo toch mor bést steivege bote n oan . Van oep ’t Astridplain kun de mé t den tram no de start van de waendeleeng raije. Ge mut dan afstape on den alt van de Koleigeloan. A ch ge toch mé t den otau zau wile goan :parkeirt em dan oep de parkeeng van de Ten Ieëkauvelai on’t Sportpalais. Vandoar rait er en bus no de waerefput. De waendeleeng kost niks, 't is groatis, verneetstieëndoeëd .

Leengks :

1° nor Arno Raps ( ne formidoabele fotegraf )

én 2° no de wébsait van "De Lijn" [de lain]

http://www.hierzo.net/index.php?cmsAjax=0&cmsModule=wallpaper&cmsCmd=view&cmsId=index

http://www.delijn.be/nieuws/Opentunnelevenement_Antwerpen_op_4_en_5_april_2009.htm

142: Berthe van Dommelen is 110 gewere !

2009-03-17T09:22:00.006-11:00

“Berthe van Dommelen” is moménteil d’audst’inwoeënster van Aentwaerepe. Z’is ieërgistere zjust 110 joar gewere. Z’ei d al in drai verschilend’ieëwe gelèèfd én z’ei t de twieë wèèreldaurlauge meigemokt ! Al uir famileleide n ei s z’auverlèèfd én uir ieënege dochter is nog ni laengk geleije gestereve n oep den aawerdoem van 86 joar. Ze woeën d al en tadsje in ’t GZA (’t Gastois Zusters Aentwaerepe). Z’is nog goo ch gezaungd mor z’oeërt ni ch goo ni mieër én uir oeëge wile n oek nimer mei. Mor toch veengt ze nog den taid én de mood oem ale doage no de kapél te waendele n oem te gon bide. Ze kreig nateurlek et bezeuk van den bureger , de Patrik. Z’éme n uir oek de tradis-joneile vroag gestéld: oo zé d ega zoe w aud kune were ? “Wél,” zei s ze, “ge mut ales wile n eite; mor veral vaul vis én den dag pake gelak em komt.”

Leengks :

http://www.atv.be/v3/newsdetail.aspx?mid=&id=11697

http://www.demorgen.be/dm/nl/3824/Binnenland/video/detail/773850/Fiere-Berthe-is-oudste-Vlaming.dhtml

http://images.google.be/imgres?imgurl=http://s03.flagcounter.com/count/Trt/bg%3D0B0C0F/txt%3D9C9C62/border%3Dc2c27a/columns%3D4/maxflags%3D8/viewers%3DBienvenue%2BWelkom%2BWillkommen/labels%3D0/&imgrefurl=http://rendez-vous-sur-la-grand-place.blogspot.com/&usg=__3sYfsLPnGfIVpt1Y2vx2A-jX8jE=&h=81&w=292&sz=9&hl=nl&start=2&tbnid=5Wl9UoWGU7RPCM:&tbnh=32&tbnw=115&prev=/images%3Fq%3Dberthe%2Bvan%2Bdommelen%26gbv%3D2%26hl%3Dnl%26sa%3DG

141:De Koije van 't Scheld

2009-03-14T01:52:00.004-11:00

Gon ze de Koije van ’t Schéld wa néter én gezéleger moake ?
Van den 1ste tot de 7de mèèrt weer er vergoaderd oem te klape n auver oo da t d’Aentwaerepenére zauwe wile da t de koije n er zauwe mute gon oitzeeng in de tookomst. Benoa w achtaungderd man gaf zen mieëneeng eerauver. Eederieën mocht ze waurdsje plaseire: ofwél weere de bajieënkomste gorganizeird ba j ieëmand tois of in ieën of aender vergoaderzoltsje, ofwél weer da t duir d’Aentwaerepse distrikte gedoan. In ’t totoal woare n er oem én ba d’achtaungderd dieëlneimers. Zégt na nog da t de Sinjaure ni ch gintreseird zén in de tookomst van un stad ! Da s zal me nogal en veraendereeng breinge n as dee plane duirgon. Oep “De doage van de Koije” --- da’s van de 19de tot den 21ste mèèrt ---zal da plan vuirgestéld were on ’t groeët publeek
Oep daungderdag 19 mèèrt ---komt er en tentoeënstéleeng auver de Koije vreuger, naa j én loater. Dan , de volgenden dag , vraidag 20 mèèrt, is’t de fieëstelek’aupeneeng van Koilaend ( “Kaailand” ver wee ni f van Aentwaerepe n is) én de zoaterdag 21 mèèrt gon z’al de rézultoate prézenteire n in Angaer 26 on de Rainkoi.
As g’er bai wilt zén sureft dan nor http://www.onzekaaien.be/ wer da ch g’oewaige kunt loate n inschraive ver al deis événemeingte.

140: De Béste Stad van de Wèèreld

2009-03-12T23:38:00.006-11:00

Den Duigenut én Lille Havfru

Zau da ch gi schoeë kopel zén?

'K leis in main gazét da d Aentwaerepe ---noa Kaupenoage ---de béste stad van ieël de wèèreld zau zain. Da mut en vergiseeng zén. Wai weite n al joare da 't neeverans zoe goo lèève n is as in 't Stad. 'k Zén oeët in Kaupenoage gewést én 'k mut ieërlek zége: 't was der ni s zoe slécht. Mor beiter dan Aentwaerepe ? Vergét et ! 'k Was blai da'k drai moande loater trug tois was oem oep oasem te kune kaume. Worschainlek is't doarduir da wai zoeën dike néke n éme. Da mut van de gooj lucht zén. Da kan ni j aenders ! 'K zau dee van Kaupenoage wile n oitnoeëdege n oem is d'Aentwaerepse lucht te kaume n oepsnoive ('k aup alieën da s ze ni j amel tegelaik kaume gelak de Detse n aungs al twi kieëre gelapt éme in de vuireg ieëw). Volegend joar mute z'un statisteeke mor is oepternift bezeeng, dan zule ze wél mute toogeive da s z'unaige vergist éme , tenzai da s ze moetwileg zauwe gepoeëterd éme.

139: Brifke n on men fans

2009-03-04T22:39:00.004-11:00

Deis kert berichtsje oem men fans dee zoe'n vreengdeleke meiltsjes gesteurd éme gerust te stéle.

'K zén en tadsje boite straid gewést. 'K ém de lésten taid nogal dikwels oep bezeuk mute goan ba den doktaur. We were n al en dageske n aawer én der zén e poar réparoases noeëdeg gewést on mene moteër. Derbai komt nog da'k aungdertuse veroisd zén. Da d ei d ieël wa van men énerzjee gekost ( én oek van mene portemenei nateurlek !). Mor ge mui ch gerust zén: mene platekèès marsjeirt nog gelak ba j eemand van ieënentweengteg !Binekert mui d oe dus on neef blogtékste verwachte. As dieë kompjooter van mai wér ni s zen keure krai ! Want da bieësje lestert ni j altaid.

Saleu j én de kost !

Godzjumenas

godzjumenas@gmail.com

138: JOHAN ROUFFAER

2008-12-31T00:23:00.004-11:00

Johan Rouffaer is ni mieër ba j aungs

Aungze rézjiseër én akteër “Johann Rouffaer” is nimieër ba j aungs . A j is den breur van d’ aktris “Greet Rouffaer” én de neif van rézjiseër én akteër “Senne Rouffaer”. Ge zee ’t akteire n én 't rézjiseire zat blaikbor in de famile. A j ad ne zwoaren dijabeites én de lésten taid ieël vaul probleime mé s zenen tiker. A j is oep woensdag de 17den désémber in zene zeitel in ’t sloap gevale n én in stilte gestereve . Zen art mut et begeive n éme. Den doktaur ei ch gezei da t em er niks van zal geweite n éme. Da’s al ne troeëst ver de famile. A j is mor 54 joar gewere. Mooderzeel alieën woeënde n em in e sos-joal apartemeingtsje in de Willem Lepelstroat woar zen vreenge n em gevaungde n éme. Johann Rouffaer was aungderaendere vuirziter van ’t beurtkomitei “Onze Tuin”. Twieë joar geleije kreig em nog De Gaawe Nuis, oemda t em zoevaul gedoan ei f ver Seengt-Andrees .

A vaungd zenaige dan oek ni te schoeën oem mé t den bestel in zen aend de stroate van de Paroche van Mizeire prauper t’aawe ; want spaiteg genoeg zén der nog altaid kweebuse dee mieëne da s z’un velegad zoemor oep ’t stroat mute kipe. Oem dan nog mor te zwaige van dee zieëverére dee j er plezeer in veengde n oem leengs én réchs den bool te veréneweire. Derbai j organizeirde n em nen oeëp sos-joalkultureil' aktivitaite n oem et ver eederieën plezaent te moake in Seengt-Andrees. Aungderaendere n amezeirde n em de klainmane n én soemege beroopsakteërs mé s zen érschreive téjoaterstuk “De Helse Machine” , e stuk da vreuger duir d’Italjoanse “Commedia dell’Arte” oepgeveurd weer. Doarmei wau w em de keengdere de kaens geive n oek téjoater te speile. ’t Weer indertaid oepgeveurd in’t Zoiderpérsois.
Volgende zoaterdag wert er soaves ( tuse n alef zeive n én teeng eure)---in plets van de tradis-joneile neevejorsresépse -- en afschaidsresépse ver em gorganizeird.

137: TAENDERAENTWAEREPS

2008-12-12T03:53:00.008-11:00

Zot van 't Aentwaereps

‘k Ém nen blog ontdékt van ne gast dieë n oek gintreseird is in ’t Aentwaereps. Eer volegt ze profeel én den titel van zenen blog.
A j ei ch gooj ideije auver oo da ch ge ’t Aentwaereps zau mute schraive. Mor a j ei nog zen twaifels. Dee j ad ekik oek toongs da ‘k mé mainen blog begost. ‘k Weit et :’t is ni ch gemakelek oem en toal te schraive zaungder waurdenboek of sproakkeungst. Da d ém ek zélef aungdervaungde. 'k Ém ieël dikwels d’ Aentwaerepse spéleeng mute veraendere n én oanpase. Zoeweet groojt terwail da ch g'er mé beizeg zé. Én ik zén der al zeiker tweengteg joar mé beizeg. Laengk vuir da’k menen blog ad. Naa nog mut ek af én too verbeitereenge n oanbreinge in tékste dee’k vreuger geschreive n ém. Mor ‘k mag wél zége da ‘k et nog ni s zoe slécht doong. Da f veengt “Haloewie” oek, zoe w as ge kunt zeeng on ’t sitoat da ‘k eer bai j ém gezét.

Profeel van “haloewie”
--------------------------------
· Geslacht: Man
· Branche: Onderwijs
· Land: vliegveld van deurne : Antwerpen : België
Interesses
· moedertaal en andere talen
· menselijke gedragingen in het verkeer
· de andere
· geweldloosheid
· persoonlijkheidskenmerken

Ge zee ’t zau ne verstaendegen tip mute zain. ‘k Zau zége: go d is zélef zeeng oep zenen blog.

taenderaentwaereps.blogspot.com

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

( Zoe w ieëte dieën blog ongevèèr en muingd geleije, mor oem d'ieën of d'aender reide n ei d "Haloewie" da f veraenderd in:
http://tanderantwerps.blogspot.com

Weroem ? Da d is ver mai j e gretsel ! Te mieër oemda t em den titel van zenen blog oek nog is aenders schréft, noamelek:
Tàànder Aàntwààreps.

Da wilt dus zége da t em na j al oep drai maneere et zélefde probeirt te schraive. A mut weite wa t em wilt én as em nog ni s zeiker is van de spéleeng dee j em wilt keeze ver 't Aentwaereps dan zau w em beiter nog wa wachte mé 't schraive van nen blog derauver !)

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

Eerin ston de volgende zinekes:

“In mijn zoektocht naar Antwerps heb ik op 23 juli 2008 ook aentwaereps.blogspot gevonden van Godzjumenas , begonnen op 15 mèèrt 2006. "

“Ik was ook blij verrast door de reactie van godzjumenas op mijn eerste bericht aan de wereld. Ik begin zijn spelling hoe langer hoe meer te appreciëren, hoewel ik blijf zoeken naar verbetering (beroepsmisvorming in de zin van 'beter maken').”

Da roeëd klereke n ém ekik er nateurlek bai gezét. Wa d od de na gedocht ?
Da léste --- tuse n okskes --- is tipis ver mane n oit ’t aungderwais ! ’t Is noeët ni ch goo ch genoeg, én ze weite n ales altaid beiter ! ( Haloewie, kun de zwaens verdroage?)
’t Doo me plezeer da t em et serjuis mieënt én da t em zoe mor ni wa d oit zen bote sloagt, want der zén al ieël wa d amateërs dee geprobeird éme n oem Aentwaereps te schraive. Ze mieëne n et amel wél goo, mor ze zén ni konsekweingt. Soems schraive ze dezélefde waurde oep mieër dan ieën maneer. Ze moake der en soep van ! Én wa d aereger is: ze weite ni woar da t d'Aentwaerepse waurde begine n of aindege n én ze spreike dan van “ieënwaurdzine”. Da’s nateurlek dike zieëver ! Da bewais d alieën mor da s z’er niks van gesnapt éme. Derbai deingke ze da ‘t Aentwaereps alieën mor gesprauke wert duir meingse dee ni j aenders doong dan vlooke n én teere n én smèèrege proat vertéle. Der zén vaul mieër Aentwaerpenére dee noeët “vulgèèr plat Aentwaereps” spreike.
‘k Aup mor ieën deengk : da d Haloewie wa joonger is as ekik (ik zit al e poar joar oep tram zeive) dan ei t em nog en zieë van taid oem zen plane n oit te veure. Mor, ochaereme, a wét ni wer da t em on begint !

136: Wannes Van de Velde n ei d aungs verloate

2008-11-11T00:14:00.006-11:00

' k Ém gisterenoavend oep den téleveeze goeërd da t de Wim de straid ei d oepgegeive. 't Is zjust féfteg joar geleije da we soame n aungze leigerdeengst muste doong. We zoage mekoar ver 't ieëst in 't Klaikastieëltsje. Toongs was em ieëlemoal ni beizeg mé f voleksmuzeek. Inteigendieël a probeirde n Algemieën Beschoafd Neiderlands te klape. Mor gelukeg ei t em al gaa w ingezeeng da t da kostumeke ni f ver em gemokt was. Aenders ade d' Aentwaerpenére n ieël wa mute mise. Ai j ei beweize da ch g' oek schoeën leekes kunt zeenge in 't Aentwaereps. 'k Weit nog da t em ieëst ze kosje must verdeene mé ch gitaer te speile n in e spagétiréstoroanke in 't Stoasekwarteer. Mé f vaul moojte n ei t em oitaindelek zene wég gemokt. In dieën taid vaungde de mieëste meingse zene muzeek mor niks. Mor stilekesoan éme d'Aentwaerepenére n ingezeeng da ch g'as g'écht de meingse n in un zeel wilt roake, da ch ge da d in un aige toal mut doong. Ni j in 't zoegenomd Algemieën Beschoafd Neiderlands én zeiker ni j in e saurt Eingels da d oit klèèrgestoeëmde zinekes bestoa.
'k Ém vreuger nog is auver em geschreive. 'k Gon da d amel ni j éroale. Ge veengt da d oep:

http://aentwaereps.blogspot.com/2007/06/099-wannes-van-de-velde.html

135:De Spaanse Furie (De Spoanse Feure)

2008-10-11T05:08:00.007-11:00

Dee van 2 oktauber 1572 ?

Of dee van 4 novémber 1575 ?

Ik kreig e poar doage geleije en bladsje n in men pole da ba “’t Léste Nifs “ stak (“Het Laatste Nieuws “ in ’t ABN) . Da bladsje n ieët "Xtra –Magazine". Oep bladzaide 49 stoong er en artikeltsje n auver en tentoeënstéleeng dee van den 10de n oktauber tot de 14de n désémber zal duirgon oep de Laendkomanderai “Alden Biesen” in Bilzen. Ba da d artikeltsje stoong er oek e fotauke van e schilderaike ( 8 oep 11 cm !) gebesteld duir Hans Bol ( 1534-1593) oit de kolekse van “Hof van Busleyden” in Méchele.

Aungder da fotauke van da schilderaike sto t de volgenden tékst:”De Spaanse Furie in Mechelen (2 oktober 1572) van Hans Bol, 1590. Collectie Hof van Busleyden, Mechelen.”

‘K ém da schilderaike n is goo bekeike n en wa s zag mai lodereg oeëg ? Wél, oep den achtergraungd van da f vrieëselek taferieël werin da t de Spanjorde mane, vraawe n en keengdere kapot moake , sto d as ge de Méchelére mut geloeëve den taure van Seengt Rombauts. Mor bezee t da na j is goo ! Da d is ni den taure van Méchele. Da d is de Katedroal van Aentwaerepe voleges mai. As ekik gelaik ém --- én de kaens is groeët---dan zeeng w’eer ni de Spoanse Feure van Méchele , mor dee van Aentwaerepe e poar joar loater. Oem zjust te zén oep de 4de novémber van ’t joar 1575.

Na mute weite da t de Méchelére n ieël fieër éme n oitgebazoind da t da schilderaike, da z’ en tadsje geleije oangekocht éme, na j aindelek “ trug tois” is. ’t Is wel zoeë da t dieë schilder in Méchele gebaure n is, mor da wilt nog ni s zége da t da schilderaike n oek mé t de Méchelse Spoanse Feure te moake n ei .

As ge taid ét dan mut is nor da keungstwaerekske gon zeeng. Et ang d in de “Zoal van de Spoanse Feure” .Ge komt er terécht van 10 tot 17 eure n én den inkom is verneetstieëndoeëd. As ’t meivalt kun de doar oek nor den baijord lestere van ’t taureke van Busleyden.

Wa t deingt de? Ei t den deize gelaik of ni ?

Oe koméntoar kun d'eeraungder kwait !

134: Waurdspeileenge

2008-09-22T03:46:00.003-11:00

Nen blèètsmool

( a j aud ni f van mopekes)

Vandoag ém ek gin goesteeng oem eet serjuis oep menen blog te zéte. Den baug kan ni j altaid gespane ston (da s zei Fraenske n oeëk én a j ad krome bieëne). Deroem ad ek gedocht van is eet plezaent vuir te schautele. Wa t deingt de van e spéleke mé waurde? Soemege van de zinekes dee naa gon volege zule wél wa d 'inspaneeng vroage van oewe platekèès mor as 't nen troeëst kan zén: 't schaint da t da gezaungd is: én af én too zul de wél is is mute lache (da d'aup ek tenmeengste). Alei, eer goan we dan:

En kaizersnei is en aupenboareeng

De joong van vandoag zén ni f van gistere.

Van no de klok te zeeng, wer d aungze klaine waizer

’t Is wéral vreug teloat.

De joonge gaste van teigewaurdeg loeëpe smoandagsmorges mé j une velau in un aend oemda t weekeingd er wéral oep zit.

D’ieën flés mélek teige d’aender: zau d ega mé mai wile traawe en kinekes koeëpe ? Zei t aender flés: Da ch goa ni want ‘k zén gestérelizeird.

Mene nuis loept en men voote reeke.

’t Was ni den ieëste kieër da t de garson ne steik leet vale.

Duir zain toodoong, stoong uir bloos aupe.

De ploateverkoeëper was auver zen toore.

De mane van de post gon stoake n oem te zeeng wa t er oit de bus zal kaume.

‘K kreig en krop in men kèèl toongs da’k dieë saload zag.

Niks is leengker dan ver réchter speile.

In de midelieëwe koste de meingse n al goo reikene; veral veerendieële.

Vuirege weik zén we nor en vuirdracht auver sigaréte gon lestere. W’éme n er ieël vaul van oepgestauke.

Da pèèrd en dee kooj lèève gelak kat en aungd.

A miste zene saltau, a was er ieëmel van aungderstenbauve.

Oo kun de ne vis on de lain kraige ? Zégt gewoeën da t em on den télefon mut kaume.

Den bultenér wist mor al te goo da t em 't aeregste n achter de rug had.

Z’éme de kursus lase n afgelast.

Al dee vermoagereengskeure der zé de vet mé.

Ba de “weightwatchers” zén er vaif vraawe baigekaume; mor der zén er oek vaif afgevale.

Komt er af zei t de flik of ’k zét oe deroep ! Veroit, achteroit! As ‘t nog laengk deurt , zal ’t gaa gedoan zén !

Dee j alieën-stoande vraa zukt e zitend beroop.

De sjirureg amputeirde n en bieën én présenteirde n en peiperdeure reikeneeng. Den ”Afzéter!”

De sitewoase van de dakloeëze n analfabeite n is ni j oem auver nor ois te schraive.

De verleefde koater mokte de katin blai me j en dooje mus.

Oep ieën bieën kun de ni stoan zei t de sjirureg en a begost et twide n oek t’ amputeire.

In Afganistan raije ze mé boemvole buse.

De lés reetdéke go ni t duir. Reet is zeek.

Taides den auverval oep de baengk weer de vrauweleke polees gedékt duir ne maneleke koleiga.
Go ch gerust no den doktaur, a wert er beiter van.

Dreengt altaid mé moate, noeët alieën .

Toongs da s zen zoak oep de flés geeng, gerokte n em on den draengk.

Zélefs de pastoeër must er on geloeëve !

Van meingse dee noeët wa ch geive der kraig ek wa f van.

Noa zen éĝzoame geeng em gepakt én gezakt nor ois.

Den doktaur lesterde no zen art én zei: eer klopt eets ni !

‘K ém mene pas verlaure en ‘k kaum ver ne neeve. Kan da fotauke van de vuirege nog deene ?

A zéte zen béste bieëntsje vuir en a must er zélefs zen aend ni f ver oemdroije.

De Brugse begantsjes éme de paus van kaent gemokt.

Wert bokser dan é de mieër kaens oep sloage.

De masjinist van den train verdwein zaungder e spaur noa te loate.

Den tantist trok en dik péns-joong.

A zei :”ge mui d is kaume n as den trap is afgezoagd “ én a woeënde n oep ’t gelaikvloors.

A leet uir zite want a zag uir nimer stoan.

De mane van de voilkaer olde n un schaawers oep.

A weer waker oemda s zen bieën sleep.

Da t er vaul aksideingte gebuirde n in de zoagerai weer al te gemakelek duir de veengers gezeeng.

Noada t de vis oit ‘t woater was, voelde n ém nategad.

En lachende kat

( dee j uiraige rotamezeirt)

133: JOHN WILMS

2008-08-29T09:20:00.006-11:00

JOHN WILMS
Schraiver én Poleteeker

John Wilms is gebaure in 1893 én a steeref in 1978
A was lid van de Bélgise Sos-jalistise Partai ( den BSP van toongs) én scheipene van Kulteur van ’t Stad in de joare féfteg van de vuireg' ieëw. A leet aungderaendere en téjoaterstuk van ne zeikere n Henri Ghéon verbieëje oemda t da te vaul simpatee j ad ver de moefe.
Mor a j is wel ’t mieëst gekénd oem zenen boek “ Oit de Paroche van Mizeire” (in’t schoeë Vloms: “Uit de Parochie van Miserie”). Dieën boek verschein ver ’t ieëst in 1941 mide n in den aurlog. In dieën boek géft em en béld van ’t Seengt-Andreeskwarteer, de waik van ’t Stad werda t d’échte Pagaders woeëne. In dee waik was em gebaure; wer da d oek Hendrik Conscience én Lode Zielens vandoan kaume.
In zenen boek beschréft em ’t lèève van de gewoeën meingse: klain kredenirekes, dokwaerekers, noijsterkes én kesvraawe. Meingse dee mute vreute n oem on de kost te kaume. Mor oek e volekske da d on mekoar oong én da d oep gezéte taide soame plezeer kon moake.
A kloag d oek et sistèèm oan van de verplichte miletèèren deengst én de verplichten deengst in de gardsivik, wer da t de klaine man altaid de sigaer was én de zuine van de raike bogers unaige koste vraikoeëpe.
Ieën van de bést gekénde figeure n is zeiker én vast; Zote Rik. Ieël ’t Stad kénde n em. Zote Rik ieëte n aigelek Henricus Van Aken én a weer gebaure n oep den 10de novémber van ’t joar 1854 as ’t de nateurleke zuing van Mee Sitroong, en béldschoeë maske dee klieërmokster was én oek af én too pozeirde n as modél ver d’Aentwaerepse keungstschilders. In de Boeksteig ( dee ze loater de Nasjenoalestrot zén gon noome) woeënde ze mé j uire zuing. Zote Rik is métertaid oek modél gewere mor dan van den tipise n inwoeëner van de Paroche van Mizeire. Ge kunt em vergelaike mé t de Ratevanger van Oamele, mé t da verschil da t em de klainmane noeët ofte noeët wa kwoad ei gedoan. De joong van Seengt-Andrees leepe mieëstal lachend achter ze gat oemda ’t em altaid ’t zoteke n oitoong.

HENRICUS VAN AKEN

beiter gekénd as

ZOTE RIK

Vandoag den dag mut d’on de juigd ni vroage wee John Wilms was. Van zenen boek éme de mieëste worschainlek nog noeët ni ch goeërd, lot stoan da s z’em zauwe geleize n éme. Mor Zote Rik kéne ze meschin wél want in 1972 éme ze der en téjoaterstuk raungd gebaud da d in de KNS weer oepgeveurd. Da d Aentwaereps volekstéjoater deurde drai j eure n on e stuk Drai weike stoong et ’t ieëste joar oep d’afisj én ’t joar deroep nog is veer weike. Ieël ’t gezélschap van de KNS spélde der in mei j én nog nen oeëp figuraente. Jan Christiaens schreif et stuk , Walter Tillemans spélde régiseër en Wannes van de Velde ontweerep de dékoars én schreif er leekes ver.
Noa ’t suksés van ’t téjoaterstuk weer den boek nog is oepneef gedrukt in 1973 ba d’Oitgeiverai Weengkeloak (Uitgeverij Winkelhaak) in Aentwaerepe.

DE RUIS ZOTE RIK

Oep den 2de séptember van ’t joar 1978 ( da’s dus 30 joar geleije) weer de ruis Zote Rik--- ’t keungstwaerek van Paul de Vierman---gedoept .Leona Detiège, dee toongs scheipene van Kulteur was, spélde meiter én Wilfried Van Nespen, de konsérvoater van d’Audadkeungdege Muzeums was peiter. Al daensend geeng et aungder ’t zeenge van e leeke van John Lunström nor ’t stadois. Der weer en doeëpakte vuirgeleize én der weere soikerboeëne n én doeëpkortsjes oitgedieëld.

Vuirstéleeng van désémber 2002 in Diest

Doeëpakte van de Ruis " Zote Rik" oep 2 séptember 1978

Vuirstéleeng van april 2004 in Ophasselt

132: JEF LAMBEAUX

2008-08-02T22:50:00.007-11:00

Jef Lambeaux

(Détaj van 't schilderai gebesteld duir zene lieërleeng Omer Dierickx)

De Kus

(Jef Lambeaux)

Aentwaerepe.Muzeijem ver Schoeëne Keungste

Jef Lambeaux [Zjéf loambau] weer gebaure n in Aentwaerepe n in 1852. A steeref in Seengt-Gillis in 1908.
A volegde en oeplaideeng on d’Aentwaereps’ Akadeime ba J.Geefs én N.De Keyser. Dan geeng em no Parais van 1879 tot in 1881 in den ateljei van J.Van Beers. Doar mokte n em oek kénes mé A.Rodin én M.Caudelier. dieë doar zenen lieërmieëster weer. In 1882 geeng em nor Itoaleje. Da s zau vaul ver em betieëkene.Tipis ver zain keungst zén mane mé forsbole n én vraawe mé schoeën laive n én oitgebraide balkons. A j is oek den artist dieë n ieël wa monumeingte mokte; aungderaendere n aungzen Broabau w oep de Groeëte Mart. Aloowel da t em zenaige doar vergalopeird ei: den Broabau w ei noamelek gi verstaend van smaite mé ‘t ieën of ’ t aender: a sto d oep ze réchter bieën én a smét d’aend van de ruis weg mé s zen réchter aend. Probeir t da mor is noa te doong ! Gegarandeird da ch ge mut oeppase da ge ni teige de kest sloagt.
In 1889 ontweerep Victor Horta en aupe témpeltsje. Da témpeltsje must deene n oem e keungstwaerek van J.Lambeaux --- de Meingseleke Drifte ---n in te pletse. Mor t deurde ni laengk of et témpeltsje must toogemétst were n oemda t de burgerai van toongs vaungd da t er tevaul bloeëte medame n oepstoonge. Z’ade worschainlek nog noeët e schilderai van Rubens [rubes] gezeeng. Noa drai doage was 't al geslaute n én ’t is no ’t schaint oek noeët ni j afgewaerekt gewere.
Et Horta-Lambeauxpaveljoong in ’t Bruselse Jubelpaerek weer gerénoveird. ’t Géld ver de rénovoase (zoe mor éfkes 636.000 uirau, zau kaume van Beliris, da d is ieën van dee vaul zoegenomde soamewaerekeengsakaurde tuse de féderoale stoat én ’t Brusels Gewést. ’t Zal vernoamelek gebrekt were ver de rénovoase van ’t paveljoong zélef. Da d is nog in toamelek gooje stoat.

De Meingseleke Drifte.

(Jef Lambeaux)

Da d "Horta-Lambeaux paveljoong" of " ’t Paveljoong van de Meingseleke Drifte" stoong al nen ieëlen taid achter slot én greingdel.’t Bleif joarelaengk geslaute ver ’t publeek. As g’et wilt zeeng dan mut'e ieëst nor 't Jubelpaerekmuzeijem gon oem den bewoaker te gon zeuke dieë dan den témpel ver oe zal aupedoong as ge tenmeengste twi j uira in zen pole stopt.
’t Was minister Verwilghen dieë n indertaid de réstoroaseplane bekénd mokte noada twieë voleksverteigewaurdegers (Carla Dejonghe n én Luk Van Biesen) eroem gevroagd ade. Dee woare nateurlek ieël konteingt da ’t paveljoong aindelek zau w oepgekalfoaterd were n én da d et dernoa zaungder probleime én al dieë poespas duir aleman zau kune bewaungderd were. Lifst zaungder da t er wér wa gefrustreirde vandoale den bool zauwe kaume saboteire.

Détaj van De Meingseleke Drifte.

Mor as we Van Biesen mute geloeëve ( ’t is ne poleteeker ver eet) dan zau dieën témpel oep et térain ston van de groeëte moskei van Brusel. Da’s ne lap graungd da d on Saoedi-Aroabeje n in aerefpacht afgestoan weer.Nateurlek éme de slimerike vergeite n eet auverieën te kaume ver wa t er mut gebeure mé t da paveljoong. A ch ge dan bedeingt da t er in 1890 zoeënen ambras gewést is auver da béldaawaerek van Zjéf Lambeaux oemda t doaroep ’t lichoamelek genot én et geluk van de meingse vuirgestéld were. Ver dieën taid woare da schandoalege bélde vol bloeëte medame n én gailege veingte. Derbai komt nog da t de séntroale figeur Pitsje de Doeëd is in plets van de schépende kristeleke god.
Én dan mute weite da t da reljéf no main beschaide mieëneeng ’t intresaentste n én ‘t schunste béldaawaerek is da d aungze stadsgenoeët oeët gemokt ei !

Jef Lambeaux

(Omer Dierickx)

Leengk:

http://amusez-lambeaux.blogspot.com/2008_07_01_archive.html http://cafe.edu/~dany/brussels/photo/50naire/passions/photos/diaporama.html

131:RADEJAU W AENTWAEREPE: 'T KAEREKSKE

2008-07-02T02:57:00.008-11:00

Georges de Caluwe

Radejau w Aentwaerepe was aigelek ieëst ne radejauzeingder dieë n as van oit Aentwaerepe oitgezaungde weer. Loater in 1962 vanoit Zieëbruge.
In 1922 kreig den Aentwaerepse n inzjénjeër “Georges de Caluwe” [zjorsj de kalewei] en verguneeng oem mé j e radejaustas-jon te begine ( Radejau w Aentwaerepe mé t de kaudenoam ON4ED ). Zene zeingder én zen ontvangstaparateur ad em zélef gebaud.
A lieërde “William Thomas” kéne , de Zwitserse prédikaent van de pas oepgerichte fraenstoalege protestaentse Métodistekaerek in de”Bexstraat “[béksstrot] .Da was flak achter den oek van de “Van Eycklei” [van aiklai] wer da ” Georges de Caluwe” woeënde. Dieë prédikaent organizeirde doar zen “ Heures Spirituelles “ ( mut er gi zaend zén ?). Da woare n e saurt kaerekdeengste mor dan mé t de noadruk oep muzeek én kulteur. De Caluwe j én William Thomas kwoame n auverieën da t den taure van de kaerek mocht gebrekt were ver d’oitzeingdeenge n én da d af én too den Thomas oek e waurdeke mocht plaseire oep de radejau. De zeingdmast weer gepletst oep de kaerektaure. Deroem weer dieë radejau deur d’Aentwaerepenere “’t Kaerekske” genoemd. D’oitzeingdeenge geenge veral auver ’t Nifs , da s z’in Aentwaerepe “’t gesprauken dagblat “ noemde, mor der weere n oek eurgelkonsérte n oitgezaungde vanoep da prachteg Walcker-eurgel da t de kaerek ad. De koste weere betold duir d’oepbreingst van de réklam. Da marsjeirde n oitsteikend van 1926 tot da t den aurlog oitbrak in mai 1940.

Dan kwoame de moefe me j alemoale tegelaik oep bezeuk. Na mute weite da neemand in Aentwaerepe dee gaste n ad oitgenoeëdegd; én da was na j al ver den twide kieër da z’eer gedeurende veer joar oep aungs zeinewe kwoame waereke. De Detse ---zoe w as ge wel wét -- éme de tristege gewoeënte van ver ales én nog wa régelemeingte n oep te stéle. ( Da d’éme z’eer in aungs landsje gelieërd van dee krawoate: want eer rèègen et seidertdeeng oek verdeurend neef régelemeingte n én wéte n oem zot van te were). Awel dee tristegorde n ade n en ieële rieësem dervan bajieëngeschreive n oem ne vinger in de pap ’t éme ba de radejauzeingders én d’ onnoeëzel Bélege vaungde ni beiter dan da spéleke te loate voeërtdeure noa den aurlog. ’t Rézultoat was da ’t Kaerekske n oek noa den aurlog nimer mocht meispeile. Noada t de Bélgise regeireeng oit baleengschap trugkieërde ( alei zoe noome ze da d oitstapeke da f veer joar gedeurd ei) weere dee trug de boaze n én weer er beslist da d ale radejaustas-jons muste gekontroleird were. Spaiteg genoeg--- zowas da d’altaid go ---was er neemand oem de kontroleërs te kontroleire.’t Rézultoat was da ’t Kaerekske n oepgedoekt weer én da ’ t NIR mé t de liséngse geeng loeëpe.

Den Oilespeegel

Mor Georges de Caluwe— dieë toongs al drai joar oep tram zeive zat--- gaf de mood nog ni j oep. A kocht e fraens schip oep ( de Krokedil) – da tot Oilespeegel oemgedoept weer-- én a begost in 1962 van vuir de kust oit te zeingde .Da was nateurlek teige ’t zieër bieën van den BRT dieë n oep da momeingt den duir de stoat érkénde radejauzeingder was.’t Rézultoat was da t er in de Proatbarak en antipiroatewét gestémd weer oem den Oilespeegel oit te schoakele. Da s zau nog dazélefde joar gebuire n oep den 13den désémber mor ’t weir was alesbaleve . Dieëzélefden dag must Georges de Caluwe gopereird were. A bleif erin. E poar doage loater oep de 16den désémber kwam den Oilespeegel in ne sterem terécht én de bemaneeng weer van boeërd gold én ’t schip leep vast in Oland dicht ba Slois on ’t Retroansjemeingt. In 1971 weer et de lucht ingebloaze

't Vrak van den Oilespeegel

En oitzeingdeeng van 't Kaerekske

Georges de Caluwe (1)

Jozef Vanderbeke (2)

? (3)

? (4)

? (5)

? (6)

Oep de fotau van d'oitzeingdeeng ston zés persoeëne. Oep twieë dervan kan ek ne noam plake:Georges de Caluwe j én Jozef Vanderbeke. J.Vanderbeke was oek tonieëlmieëster van de Kuinengkleke Kring dér Wéstvloameenge mé j aungderaendere n et stuk "Den Deuvel" woar em ne prais mé j olde (Stadsjuwieël 1939). D'aender persoeëne zén mai ni bekénd. Ieën van dee veer mut Willy Condéz zén ( zen aendtieëkeneeng sto mei j oep de fotau). En fotau van Willy Condéz van 14 janewoare 1940 kun d oek zeeng oep de bijografee van de wébsait van Yvoneke Verbeeck. Meschin is da numerau 3 , mor 'k zén der toch ni s zeiker van. D'aender aendtieëkeneenge kan ek ni ch goo leize. As er eemand mai derbai kan élepe, dat em dan kontakt oepnémt langs deizen blog via 't koméntoar. Da s zau mai vaul plezeer doong.

De veer aendtieëkeneenge.

Leengks:

http://home.versateladsl.be/vt607832/christuskirche.htm
http://nl.wikipedia.org/wiki/Radio_Antwerpen
http://www.euromediarts.com/RadioWeb/radio_geschiedenis.htm
http://www.radiovisie.eu/be/nieuws.rvsp?art=00068691
http://www.radioinfo.be/?p=geschiedenis

http://yvonneverbeeck.be/

130:'t Marjabéld Stieënaawersvést_Kerte Riderstrot

2008-06-11T22:33:00.006-11:00

’t Marjabéld oep den oek van de Stieënaawersvést én de Kerte Riderstrot

Eedere raséchte Aentwaerepenér wét nateurlek da d Aungze Live Vraa de patroeënailege n is van ’t Stad. Deingt mor éfkes on de Livevraawentaure van de Katedroal én da béld in de vuirgeivel van ’t Stadois én nateurlek ne n ieële rieësem bélde n én béldsjes on zoevaul geivels én oep stroatoeke .

On ’t Stadois stoong aigelek oeërsproongkelek tot in 1587 et béld van Broabau gemokt duir Philip de Vos , die n oek de bélde van “Justitia én Prudentia” (in ’t Aentwaereps “Geréchtegad én Inzicht”) gemokt ei, dee deraungder ston. Tusen okskes ’t is ni “Justitia én Sapientia “( in ’t Aentwaereps “Geréchtegad én Waisad “) of Justitia én Pax ( in ’t Aentwaereps “Geréchtegad én Vreide”) zoe w as soemege schraivers bewèère. ‘k Ém eer fotaukes van Justitia én Prudentia erbai gezét ver wee j er mocht on twaifele.

Oep den oek van de Stieënauwersvést ( numerau 22 nautabeine) én de Kerte Riderstrot ,éme ze vuirege muingd oep de 17den ogustes--- oem zjust te zén--- e geréstoreird Marjabéld inguldegd. De réstoroase is’t waerek van “Ver Krois én Béld”, en verieënegeeng dee zeregt ver ’t aungderaud én de réstoroase van de Marjabélde in Aentwaerepe.
Et oeërsproongkelek Marjabéld weer vreuger “Aungze Live Vraa van Baistaend én Viktaure” genoemd. Oep ’t eingd van d’achtteengd’ieëw is da f verdweine taides ‘t Fraens Beweengd oemda s ze toongs van gin ailegebélde wauwe weite.
Der weer e neef béld gemokt in 1814. Da’s ’t waerek van den béldaawer De Greef [de greif] . Z’éme--- n in den ateljei van Geneviève Hardy [ genevjèèv ardi]---et béld naa w oepternift geschilderd noada s ze d’aa vaeref er ade af gedoan. ’t Kineke Jeizes da ch gin aermkes nimer ad éme z’ ieëmel trug kompleit gemokt én z’éme neef kroeëne gepletst ---dee woare verdweine in de joare féfteg van de vuireg ieëw .Ne schoeëne n alefraungde loifel beschaeremt naa et béld én ’t kom d oek beiter oit teige nen blaawen achtergraungd.
Den oek van de Stieënaawersvést én de Kerte Riderstrot is ieën van de schunste pletskes van ’t Seengt-Andreeskwarteer.Van eeroit bauve da kroongkelend stretsje n é d’e schoeë zicht oep den baroken taure van de Seengt-Andreeskaerek én in ’t begin van de stroat ston er on de twieë kaente van dee j aa trapgeiveltsjes dee j al duir vaul leefébers getieëkend, gefotegrafeird of geschilderd zén gewere. Oek duir mai nateurlek, wa d a de na gedocht !
De volgenden dag ---oep de zaungdag den 18de mai----trok er smoregesvreug en prosése vanoit de Seengt_Andreeskaerek nor da béld én weer et ofis-jeil inguldegd én gewaid duir de pastoeër.Dieë n ad den dag van ze lèève want ’t was al joare geleije da t er nog zoevaul belangstéleeng was ver zoeën maniféstoase.

As ge den taid veengt go t dan is no de Stieënauwersvést no da béld zeeng.’t Is de moojte wèèrd ! Ge mut derver ni katoleek zén: da béld is oemes en aerefstuk van ’t Seengt-Andreeskwarteer, ’t is nen brok Aentwaerepse folklaure n én de kristeleke voeërtzéteeng van de godin Isis oit d’audégiptise mitologee ( da f ver wee ’t nog ni s zau weite). .

Leengk: http://www.verbeelding.be/

129:TOOBAK

2008-06-07T06:30:00.004-11:00

Den Toobaksplaent

Toobak wert gemokt van ne plaent dieë n in ’t Latain “Nicotiana tabacum” genoemd wert. ’t Is ne plaent van dezélefde saurt as de tomate n én de petaete. Dee were “Nachtschoadege” genoemd én ze zén amel min of mieër gifteg.
Oe laengk da t de meingse al gesmoeërd éme da wét neemand zjust te zége. Vreuger weer er no t schaint alieën toobak gesmoeërd in Zoid-én Midenameireka. D’audst’ afbeildeenge van smoeërende Maija-Indijoane zén van-- schate ze -- 300 joar noa Kristes.
In Uiraupa zén z’ieëst toobak begine smoeëre noada Kolumbus in 1492 zogezei Ameireka ontdékte. (‘k ém menaige altaid afgevroagd oo da g’e laend kunt ontdéke wer da d al meingse woeëne; mor joa, da woare nateurlek in d’oeëge van dee konkistadaures mor wilde bieëste ) Mor zoewas naa soemege noases unaige gon bemooje mé t de zoake van aender laende oemda s ze petrol gerauke n éme, zoe wau Kolumbus ne kertere wég nor Indije n oem doar spéseraije te gon oepkoeëpe n én mé j en dike weengst in Uiraupa voeërt te verkoeëpe. Da t em nen dike keimel geschaute n ei da d éme z’al laengk vergeite. De sukelér docht da t em in Indije n oangekaume was én deroem noemde n em dee “bieëste” dan mor Indijoane.
Kolumbus ad al gezeeng da t Indijoane gedroeëgde bloare n oeprolde n én dan oanstoake oem de smoeër oep te zoige. Mor de spanjorde dochte da t da ieën of aender aides gebroik must zén.
Oep zen twide rais must Kolumbus van de paus e kopel moneke meineime oem “de blaide baudschap” te breinge, mor aigelek faitelek wauwe z’alieën mor un zake vule. Tone gaud éme ze van Ameireka no Spanje geslépt. Ieën van de monike n eeld goo w in d oeeëg oo da t dee j Indijoane stoonge te pafe. Ze gebrekte e saurt paip mé twieë beskes dee z’in un nuisgoate stoake. Ze snauve dieë smoeër oep én gerokte doarduir in e saurt roos. D’aender Indijoane stoonge der dan mé bewaungdereeng no te zeeng .”Oviedo”[ ovjeedoo], ne Spoanse schraiver wist te zége da s ze dee paip “tabako” noemde. Loater weer dieë noam gegeive on de plaent dieë gesmoeërd weer.
Auver ’t algemieën vaungde de zoegenomd’ontdékeengsraizegers toobak mor e vees geval. Alieën matroeëze n én soldoate pafte wél is,mor dan in ’t genipt. Dee j indijoanse gewoeëntes vaungde ze mor en smèèrege bedooneeng wer da strénge strafe n oepstoonge. Mor soemege matroeëze brochte da ch goedsje mei nor Uiraupa w én geenge in ’t aupenboar ston smoeëre.
Der was er zélefs ieëne dieë der benoa ver oep den braendstoapel weer gezét. De meingse dee j em zoage smoeëre dochte da t em van den deuvel bezeite was én geenge n em oankloage. Gelukeg vlaug em alieën mor ver e poar joar in de barbitsjes.

Réklam zoe was naa nimer muigelek zau zén

Joare loater dochte ze da toobak e saurt midel was oem alerlai ziktes te geneize. Ne Fraensman, “Jean Nicot” , dieë gezaent was in Lisabon, schreif zélefs in 1559 no de Franse kuineeng da toobak en oitsteikend mideltsje was teige koppain. ’t Gevoleg was da d auveral in Uiraupa de meingse toobak geenge plaente ( der woare blaikbor vaul meingse mé koppain in dieën taid)..
In Ameireka , in “Virginia”[verdzjinija] begone d’eingelse koloniste toebak te verbaawe. As ze nor un gebaurtelaend truggeenge veele z’oep oemda s ze paipe smoeërde. Van ’t momeingt dat er nen eingelse n eidelman begon te smoeëre --- Sir Walter Raleigh [seër woalter roali] nautabeine ---- zag neemand er nog groate n in.
Der kwoame toobaksoize, zowas er oek wain-én beeroize woare. Aigenoardeg genoeg weer er gesprauke van “toobak dreengke” . In Oland sproake ze van “toobak zoige”. Alieën raike meingse koste n unaige da toongs pérmiteire want den toobak was vrieëselek deur..
’t Schol oek ni f vaul of den toobak weer toongs al verboije. Den eingelse kuineeng “Jacobus I” [ jakaubus den ieëste] ---dieë kuineeng was van 1603 tot 1625--- wau w et verbieëje. Er verschein e pamplét mé t den titel “Misocapnuc” [misokapnoek] , wa s zoevaul wilt zége as “ Smoeëroater”.
Doarin stoong aungderaendere da toobak ieëlemoal ni ch geneiskrachteg was én da smoeëre barboars was én e gevoar ver d’eingelse noase. Mor d’Eingelsmane wauwe ni nor em lestere. Ze bleive vaerder toobak smoeëre.

Stillèève mé Stoempels

De volgende kuineeng ,” Karel I “ [koarel ieën] --- wer da loater e maerek van sigaere no genoemd weer---, docht er aenders auver. Mor zain rédeneireeng was : as ze dan toch wile vaerder smoeëre, dan zal ekik er ver zerege da t da ch géld in de stoatskas breingt. “Karel I “[koarel ieën] zei da d eederieën mocht smoeëre zoevaul as em wau . Doarmei weer em dan oek den oitveengder van d’aksainze n oep den toobak. Doar zite wai na nog altaid mé ch geschaure. Ge zee j as ’t géld oepbreingt ver de stoatskas dan mag ales !
Teige ’t eingde van d’achtteengd’ ieëw begone z’in Uiraupa , néfe proime, snoive n én paipsmoeëre, oek mé sigaere. De spanjorde zén oep da ch gedacht gekaume. Stilekesoan begone z’in ieël Uiraupa sigaere te pafe.

E Kuboans Maske mé j en Avanasigaer

Auveral in Uiraupa. weere d’Eingelse noagopt én kwoame n er schandoaleg’ oeëge takse n oep al wa mé smoeëre n én ‘t dreengke van staereken draengk te moake n ad.
In vaul laende begoste ze toobak te fabriseire mor de kwalitait weer er ni beiter duir. Der was nen taid da f vaul meingse zélef tois toobak probeirde te kwieëke, mor dan kwoame de groeëte sigaerefabrike. Doar kon de klaineman nateurlek ni teige n oep.
Weroem da s ze naa zoe vrieëselek tekieër gon teige n al dee smoeërders is ver mai e groeët gretsel. Joarelaengk éme ze da d amel toogeloate want ’t brocht vaul poong in de stoatskas. Naa were z’on de schaendpoal genoageld én were z’apoart gezét gelak besmételeke zeeke. Aigelek zén da meingse n oem kompase mé t’éme. Zjust gelak de zatlape (wer da t de stoatskas oek ne schoeëne seingt on verdeengt) én de meingse dee wa tevaul vét on un laif éme ange (én dee ze soems gi waerek wile geive of dee mieër verzeikereeng mute betoale). In dee gevale spreike we van “draengkzucht” én “vétzucht”. “Zucht” is en aender waurd ver zikte. Da s zen zeeke meingse dee we teige n unaige zauwe mute beschaereme. Mor dan ni j oep dee maneer. We muige n er gin misdoadegers van moake. Ge mut lèève n én loate lèève. We weite al laengk da smoeëre ni gezaungd is. Ni f ver oe loonge( of dee van en aender) én ni f ver oewe portemenei.
De kloo w is da’k in men gazét geleize n ém da t de joonge meingse dee nog no ’t schaul gon oep de speilpletse zauwe meuge smoeëre (da d ieët nog altaid zoeë, mor der wert ni f vaul nimer gespéld oep de koor van de schaule). Naa verstoan ek er ieëlemoal ginen bal nimer van. Na zjust dee gasjes dee van joongsaf zauwe mute gelieërd were da smoeëre ni t duigt ! Snapt egai j et nog ? Dan zége soemege psicholauge n én pédagauge : “ A g’et verbieët, dan gon z’et zeiker doong.” Alei, veroit schaft dan ale wéte n én régelemeingte mor af ! Begint mor al mé t schaulréglemeingt !

128:D'Aendschoongmart

2008-06-04T22:18:00.005-11:00

D’Aendschoongmart is da plantsje flak vuir aungs katedroal. Doar was no ’t schént vreuger ’t Katedroalkaerekof , da " ’t Klain Kaerekof ” of oek wél "’t Stieëne Kaerekof " genoemd weer. Vaul vreuger ( da ch go trug tot in de zésteengd’ ieëw) stoonge der oek kromekes wer as z'aendschoone verkochte. Vandoar de noam van ’t plantsje. Naa were der al laengk gin aendschoone nimer verkocht, mor der zén wél e poar gezélege restoroakes wer da ch ge laker kun d eite.
Varder sto t er oep d’Aendschoongmart ‘t puteke van “Quinten Matsijs” [kweengte matsais].Da d in smeidaizer gevlochte keungstwaerek oep ne stieëne raungde sokel dateirt al van 1490 (vieërteengaungderdneigeteg) én der wert gezei da t de Kweengte --dieë n aigelek ne schilder was—oit leefde ver en schoeën moagd dees keungstwaerek gesmeid ei. Bauvenoep ’t smeidwaerek sto d en béldsje da Broabau vuirstélt. Ze zége da ch ge ne weings mui t doong a ch ge ne seingt in ’t puteke goojt.
En beiter érinereeng ém ekik on de Kweengte ze puteke toongs da s z’et is gevuld ade mé schoimend beer én eederieën er van mocht tape. ’K kan menaige nimieër rapeleire wanieër én woarvuir da t da pesees was. Mor ver mai part muige ze da nog dikwels doong.
Taides de zaumer as Laura schént kun d’eer ale moandagoavende n oep en téraske zite lestere no den baijord van de katedroal.

Den ingang van de Katedroal langs de kaent van d'Aendschoongmart

Mor oep d’Aendschoongmart is er joare geleije n oek ne vrieëseleken dram gebuird:
Der was is ne joonge gast dieë tot auver zen oeëre verleefd was oep e schoeë maske ( zoe zén er ieël vaul in Aentwaerepe !). Ze zoage mekaendere doeëdgèère. Deroem beslaute ze van in ’t aaweleksboetsje te stape. Mor un aawers wauwe der ni f van weite. Der weer ale doage n ambras auver gemokt. Ten ainde road zén ze dan bauve n in den taure van de katedroal gekloeme én zén z’aend in aend no beneije gesproonge. Ze veele wél in aungderd stukskes. Toongs beséfte n un aawers wa da z’un keengdere n ade n oangedon. De familes leete ne schoeëne grafstieën pletse woar da t da kopeltsje gestereve was én mé s zoevaul stukskes kauper in as da s ze gevaungde n ade van un keengdere. As g’oep d’Aendschoongmart on’t puteke van “Quinten Matsijs” [kweengte matsais] go stoan dan sto d’ongevèèr oep de plets woarda t dee joonge meingse soame gestereve zén .

't Puteke van de Kweengte

127: Dirk Martens of Achméd oit Bompa Lawait

2008-02-24T09:36:00.004-11:00

Kén d’em nog den Achméd oit Bompa Lawait ? In ’t gewoeën lèève n ieët em Dirk Martens. Aigelek ad ’t Stad em gedélegeird ba ’t Écht Aentwaerps Téjoater as tékneeker-élentreeker. Mor oep ne gooje momeingt koste z’em oek gebroike oem e klai roleke te speile in da wèèreldberoemdgewere n Aentwaereps téjoaterstuk da s z’oek oep den téleveeze loate zeeng éme.
Oep ne goojen dag zei Ruud De Ridder—den dirékteër van ’t Écht Aentwaereps Téjoater ---da s ze ver em da sézoong – da was in ’t joar 2000 -- gi waerek nimer ade. “ Ge mui nor ois gon zauwe ze gezei j éme, we zule n oe wél roope n as w’oe trug noeëdeg éme.
Da leet den Dirk zenaige nateurlek gin twi kieëre zége. Oo zau de zélef zén ! A j is nor ois gegon én toisgebleive tot in 2005. Der was gin kat dee j em gezei j ei da t em trug must kaume waereke. Aungdertuse lag éleke muingd zen prei der. Zoemor éfkes € 1500 ! Kun de reikene ? Al dieën taid da t em gine klop gedoan ei j ei t em zoemor éfkes € 250.000 binegereive. Wee doo t er beiter ?
Na mute weite da t den Achmed (den Dirk dus) ba j oeëg én ba lieëg beweirt da t em reigelmoateg no den burau gegoan is oem astembleeft te smieëke da s z’em trug on ’t waerek zauwe wile zéte. Mor eedere kieër must em spaiteg genoeg zaungder rézultoat trug nor ois gon oem te zite wachte n oep zen muingdelekse prei zaungder ne klop te muige doong.
In 2005 veel aindelek ba ’t Stadbesteur une frang. Den Dirk weer ontsloage n én z’ aiste vija de réchtbaengk da t em ales zau trugbetoale. Mor de réchter geeng doarmé n j akaurd. ’t Is de Stad uir schuld zei t em; z’ade den Dirk mor waerek mute geive. A was tot da t em ontsloage weer nog altaid in vasten deengst want a j ad noeët zene n ontslagbreef gekreige n én a j ad oek gin aender waerek oangenaume. Dernoa is em dan in ’t kafei van zen breur gon waereke. Al dee joare n ei t em ---- de sukelér----- et téjoaterlèève mute mise. Ge zau ver meengder nerasteneek were !

126:Gescheedenis is ginen droeëge kost !

2008-01-21T09:11:00.003-11:00

Gescheedenis is da t droeëge kost ? Banieët , leist deis dan mor is:

De volgende kieër da g’oe w aende go wase n én ge veengd da ’t woater wa te kaud is, deengt dan is oo da’t vreuger was. Eer e poar gevalekes van raungd 1500:
De mieëste meingse traude in jeunee oemda s ze dan un joarleks badeke noame n én dan nog toamelek fris rauke.
Teige dieën taid begoste ze toch al wa te steengke. Das de reide weroem da t de broid nen bloemekei meinam oem eure laifruik wa te kamoefleire.
Doar komt dus de gewoeënte van da t de broid vandoag nen bloemekei in uir pole n ei.
Zoe w en bad bestoong oit en groeëte koip gevuld mé waerem woater.
De groeten boas mocht ieëst in ’t prauper woater, dernoa kwoame dan de zuine én d’aender veingte dee j aungder 't zélefde dak woeënde. Dan woare de vrauwe on de buirt én dernoa de klainjoong. De platekeengdere weere ’t lést van alemoal gewase.
Teige dieën taid was da woater zoe smèèreg da ch g’er gemakelek eemand kon in kwaitspeile.
As da gebuirde , noemde ze da “ ’t keengd mé ’t badwoater wéggooje”.
D’oize in dieën taid ade n e stroojen dak zaungder aute gebeengte.’t Was d’ieënege plets wer da t de bieëste n unaige koste waerem aawe. Deroem lèèfde de kate n én de moize n én al ’t aender ongedeerte in ’t dak.
As ’t rèègende dan weer et doar ieël glateg én soems reize dee bieëste dan oit én daungderde van ’t dak. D’Éngelse zége dan

“It’s raining cats and dogs”

Meschin weere d’aa waive n oek ba dee kate n én moize gezét want ba j aungs zege ze: “’t Rèègen d aa waive !. "
Mor soems veele der oek spule in ’t ois. Da was e groeët probleim veral in de slopkoamer wer da ‘t ongedeerte én de straungt oe schoeën bédegood no de vontsjes koste n élepe. Deroem zéte ze groeëte poale on un béde n oem er loakes auver ’t ange. Zoe zén d’eimelbéde in de wèèreld gekaume.
In dieën taid kokte z’ales in de kuike n in ieëne groeëte keitel dieë dag in dag oit bauve ’t veur eeng. Eedere morege weer ’t veur wér oangestauke én weer er ’t ieën én ’t aender van eite n ingesmeite. Z’oate mieëstal greungte én mor waineg vlieës. Soaves weer er dan van dieë staufpot wa geite. Den auverschot bleif er in ver de volegenden dag. Da weer dan wel kaud, mor ’t weer de volgenden dag wér oepgewaeremd.
Soems koste z’al is e vaereke te pake kraige. ’t Was en tieëke van raikdoem as ne veingt e stuk spék mei nor ois kon breinge.Da was dan oem mé te stoefe. As er bezeuk was, dan sneije ze der e stukske n af oem soame mé t de bezeukers oep te knabele.
Wee géld genoeg ad kon oek oit tine taloeëre n eite !
Eite mé nogal nen oeëge zurtegroad zeregde n er vuir da ’t er wa loeëd in ’t eite terécht kwam. Da gaf dan af én toe bloodvergiftegeeng én soems leet er wél is eemand zene kèès.
Da ch gebuirde veral mé tomate. Da’s de reide weroem da s ze geenge deingke da tomate groeët vergif zén.
’t Broeëd weer verdieëld voleges de belangrekad van de meingse . De waerekmane kreige d’ aungderst’oangebraende kest. De bezeukers kreige de krokaente bauveste kest. Den auverschot sloog de rest van de famile in un kas.
Ze droongke n oek beer én wiski oit looje beikers Dee kombinoase zeregde n er ver da t de zatekule n e poar doage n auver ’t stroat laveirde. As zoeën zoipschoit dan ieëmel grogi oep ’t stroat gevaungde weer, dan begoste z’al ales klèèr te moake ver zen begroafenis. A weer wel e poar doage n ieëst oep de kuiketoafel gelei terwail da t de rést van de famile zat te sjmautse. Aungdertuse wachte z’af of em meschin toch nog zau waker were. Doar komt de gewoeënte van oem en doeëdewoake n in te stéle.
In Eingeland ade z’oep ne momeingt gin plets nimer ver al dee doojene. Ze vaungde er niks beiter oep dan d’aa kiste n oit te groave n én de knauke nor e kneikelois te breinge.Oep dee maneer koste ze de groave trug gebroike n én soems de kiste résikleire.
Van taid tot taid ontdékte ze da ba ’t oepternift aupene van de kiste, da t er eemand on den binekaent on’t aut ad zite krabe. Dan veel une fraeng da z’eemand lèèvend begroave n ade.
Van toongs zén z’e koereke raungd de polse van de doojene gon beengde. On da koereke kon ne schaindoojene dan tréke n oem bauve de graungd en béleke te doong reengkele.
Der must dan eemand ieël de nacht oep ’t kaerekof gon zite oem ’t oeëre of da t da béleke ni begost te reengkele.
Oep dee maneer weer eemand ‘geréd duir de bél”

Veeng de na nog altaid da ch gescheedenis droeëge kost is ?

125: Eugeen Van Mieghem

2008-01-17T07:44:00.000-11:00

Aentwaerepse pagaders

Van Mieghem is gebaure n oep den 1sten oktauber van ’t joar 1875. Zen aawers ade n en stamenei . Ieëst was da d oep de Van Meterekoi én dernoa in de Montevideijaustrot oep ’t Ailandsje flak auver de magezaine van de Red Star Line , dee bestoong van 1872 tot 1936 én zau mieër as drai miljoong gelukzeukers nor Ameireka brénge. Van Mieghem zau w in zen tieëkeneenge n én schilderaije al d’éleingde n oitbélde van dee sukelérs. Ze voader was bevrachter van binescheipe.

Jaudse Landveroizers

Al van in zen juigd ei t em kune zeeng oe w ard da ’t lèève was in d’Oavebeurt. A was nog mor ne snotnuis as zen aawers al zoage da t em gèère n in en oekske geeng zite tieëkene. ’t Was dan oek ni f verwaungderlek da t em loater no d’ Akademee wau goan. Doar lieërde n em aungder aendere Van Gogh kéne. Mor al in 1896 weer em duir zene proféser boitegesmeite. Dee n onoeëzele proféser Siberdt ad oek teeng joar dervuir Vincent van Gogh on de duir gezet. (Zoe w’is oek Van Ostayen mé klike n én klake oit ’t Ateneijem van Aentwaerepe gesmeite duir de konsérvateeve boerzjwas). Aungze Van Mieghem is nog ni s zoe beroemd as van Gogh mor da komt nog wél.De lésten taid ‘t schaint is er vaul belangstéleeng ver zen tieëkeneenge n én schilderaije.

De stamenei van ze mooder.

A was in kontakt gekaume mé ch gaste dee dezélfd’ oepvateenge n ade n auver ’t lèève. Ze kwoame soame n in De Kapél néfe ‘t Ésenois . A lieërde n er ’t Anarchisme kéne n én a j ad zenaige vuirgenaume de kunstenér te were van’t volek van de Doke n én d’Oavebeurt: schipers én laendloeëpers , boildroagers, zakemoksters ,oore n én émigraente. A zag de deuzende landveroizers dee vanoit Paule n én Rusland oep de vlucht woare ver de pogroms én dee dochte n en beiter lèève te kune begine n on den auverkaent van den oséjoan, in de neeve weireld: Ameireka .

En Zakemokster

In ’t joar 1901 dei j em mei on’t Bruselse Schilderssalon. Én a j ad suksés! Zain schilderaije n eenge n er néfe dee van Monet, Cézanne, Vuillard, Renoir n én Pissarro. Dee zén amel ieën ver ieën weireldberoemd gewere. Mor aungze Van Mieghem éme ze vergeite. In Aentwaerepe was er benoa gin kat dee j oeët van em goeërd ad. Tot vuir kert, naa w éme z’aindelek ontdékt wa d e zjenee da Van Mieghem is.
Den 28ste janewoare van ’t joar 1902 traude n em mé j Augustine Pautre, e mokske n oit Brusel dee j in Aentwaerepe n oek tieëkenénschilderlése volegde. Dazélefde joar , den 11de novémber,weer ze zuineke gebaure (ge zee a j ad ni stilgezeite !) .Da maneke weer oek Euzjèèn genoemd gelak ze voader.
In 1904 was em in Amsterdam én toongs weer er in Laungde n e intresaent artikel auver em geschreive. Da d ieëte “An Artist of the People” (Nen Artist van ‘t Volek). Zen pastels van dieën taid mé t de dokwaerekers toeëne n aungs d’arde réjalitait van toongs. Terwail Meunier den arbaid idéjalizeirde leet Van Mieghem d’éleingdege kaente van ’t lèève van de dokwaerekers én de zakemoksters zeeng.
A was oek ne kopege staineizel want a wau ni da d eemand ze waerek zau koeëpe n oem er dan mé te gon sjagere. D’Aentwaerepse boersjwas van den taid dieë zun den Bel Époque noemde, kochte nateurlek niks van em. Da’s worschainlek oek de reide weroem da t em noeët aereg beroemd gewere n is.

Augustine is zeek

In novémber van 1904 wert zen Augustine zwoar zeek noada s z’as modél gepozeird ad in den ateljei van en groep artiste n én den 12de mèèrt staereft z’on de vleegende tèèreeng.
A zat zoe deep in de put noa den doeëd van ze vrauke da t em tot in 1910 ni mieër wau w ékpozeire.

Vertrék van émigraente.

Noa d’ieëst’ ékspozeese van 1912 in ’t Aentwaereps Kuineengklek Keungstverbaungd kwam er aindelek wa mieër belangstéleeng mé t de groepsténtoeënstéleenge in Kuile n én Den Oag. Mor duir den ieëste Wèèreldaurlog kwam er niks van in ois. In den aurlog woeënde n em ba ze mooder oep ’t Ailandsje. In mèèrt 1919 kon em ’t waerek da t em geprésteird ad taides den aurlog dan toch ékspozeire in ’t Kuineenglek Keungstverbaungd. Da woare prachtege tieëkeneenge n én pastéls dee te vergelaike zén mé t dee van Käthe Kollwitz. Eermei weer em ver den ieëste kieër wa mieër békénd in ’t boitelaend.
Zene vreengd Willem Elsschot schreif dernoa w en artikel auver em én ’t rézultoat was da ’t em oek in Oland , in Scheiveneenge, kon gon ékspozeire.
Van Mieghem ei s zen aungderwaerepe noeët vaer gon zeuke: de wèèreld van ’t Ailandsje én d’Aentwaerepse doke gaf em inspiroase genoeg..

Nog ni s zoe laengk geleije n éme z'aindelek da knap waerek van Van Mieghem oek ontdékt in ’t boitelaend én wél duir en téntoeënstéleeng in ’t Picasso Muzeijem in Barselauna.

't Stanbéld van de Laendveroizer

Dees joar, oep de 24ste mèèrt, éme z’oep de Rainkoi e lèèvesgroeët braungze stanbéld ontuld da s ze „ De Laendveroizer“ gedoept éme.Da béld is gemokt gewere duir „Carla Kamphuis-Meyer“ dee j uiraige ginspireird ei d oep e schilderai van Van Mieghem. Da d is na j al ’t darde béld da s ze ver em éme gepletst. Wa vreuger weere n er al bélde n on de Rainkoi en on de Napoléjonkoi gepletst. Joa , zoe goa t da : ieëst wert nen artist in de vergeitput gedauwe n oemda ze mé s zai waerek gi géld kune verdeene n én oemda t em aender ideije n ei dan de boerzjwas, én dan as z’er bisnes in zeeng dan begine z’er vaul tralala raungd te moake. Alei, der is oek wél ne gooje kaent oan: ‘t waerek van Van Mieghem is na j aindelek werda ‘t al laengk ad mute zain én a j ei s zélefs zen aige muzeijem gekreige !

Leengks :

http://www.vanmieghemmuseum.com/
http://www.amsterdam.nl/nieuws/overzichten/actueel/nieuwsoverzicht_2003?ActItmIdt=4771
http://www.codart.nl/exhibitions/details/1412/
http://www.mensura.be/tophtml_ektid1545.aspx

124: Vurekestauk in de Paroche van Mizeire

2008-01-07T07:57:00.001-11:00

Dee van Seengt-Andrees , De Paroche van Mizeire, zén altaid boitebieëntsjes gewést. Oek doar éme ze nen oeëp van dee j aa w oizekes wér wa konvenoabel bewoeënbor gemokt. D’eurpraize steige novenaent. De mizeire is wel wa f vermeengderd, mor toch is et nog altaid ieën van d’aeremste waike van ’t Stad mé nen auverschot van aapeikes en aameikes.Vaul van dee j aameingskes woeëne n ieël aeremzoaleg én n éme ni f vaul kontakt mé j aender meingse. In ‘t Seengt-Andrees kwarteer zén er van dee bloke n én sos-joal apartemeingtsjes wer da t de mieëste zjust genoeg peischaive n éme n oem eeder muingd d’oiseur te kune betoale, lot stoan da z'er nog is af en too wa d ékstra van zauwe kune koeëpe. Nei, eer is aeremooj nog altraid troof. Derbai komt dan nog da f vaul van dee j aameingskes mor tot un twélef joar no ’t schaul gewést zén én gin gazét kune leize of mé f vaul moojte. On de Wilem Leipelstrot ston er van dee bloke mé sos-joal apartemeingtsjes raungd e greung plantsje. Ne luks zul de zége n in en stad gelak Aentwaerepe. Mor de meingse mute er verdeurend oepbokse teige de velegad dee soemege lamzake n auveral loate raije. De meingse n éme der e saurt verieënegeeng oepgericht én da plantsje n éme z’Aungzen Of (aigelek “Onze Tuin”) genoemd. Z’éme n oek ne wébsait :http://www.ikbenfier.be/ .
Vuirege vraidag éme z’un joarlekse neevejoarsresépse gorganizeird ver al de bewoeëners van Seengt-Andrees, ver en dieël poleteekers én nateurlek oek de gazéte n én de mane van den téleveeze. ’t Sprékt vanzélef da t dee van de Paroche van Mizeire n er oek wa lèève n in wauwe bloaze duir er en protéstakse van te moake. Deis joar geeng et auver d’énérzjeepraise dee stilekesoan onbetoalbor begine te were. Gaes, élentrik én woater were n ale doage mor durder.As ge der dan nog d’eurpraize n én wa da ch ge mut neirtéle ver oewen dageleksen bik baireikent, dan wét et wel ! De meingse dee j et ni brieëd éme daereve nimer boite kaume, want eedere kieër da ch g’oewe nuis lot zeeng kost da ch géld.Want ge zul d al gaa w is en gazét koeëpe n of en peengt gon pake n in oe stamkafeike. Oem dan nog mor te zwaige van dee verlaideleke supermarte wer da ch g’oep kerten taid en ieël kareke vol kunt loije mé j ale saurte spule dee g’aigelek faitelek zau kune mise én wer da ch ge dan tois ginen blaif mé wét. Mor toisblaive zul de zége kost oek poong: de sjofaesj wert wa d’oeëger gezet , den téleveeze sto d oep én as g’et wa prauper wil d aawe mut 'e afén too is mé t de stofzoiger raungdgon.
Deroem was er oep ’t gras van ’t plantsje nen alesbraender gezét. Doarin weere simbaulis de deur énérzjeefakteure oepgestokt terwail aleman, oek ieël wa poleteekers , er oep stoong te zeeng.
Meschin zule n eer én doar soemege raike steengkers is gon noadeingke n auver woar da s ze mé beizeg zén.

123:D'Aentwaerepse Vaugelemart

2007-12-30T04:19:00.000-11:00

Vroag d on nen Aentwaerepenér na ni wer da d’”Oude Vaartplaats” is ,want de mieëste zule n oe bezeeng of da ch ge van en aender planeit komt. Awél, doar zé d’oep de beroemdste mart van ieël Bélege. Wa s zég ek?: van ieël Uiraupa ! Der kom d oek nog bai : et Téjoaterplain .Ge wét wél da plain vuir dieën beungker dieë ze gebaud éme n indertaid oem den Boerla te vervange. Mor toongs da ze zoage wa nen betonen blok da t da ch gewere n is, éme ze toch mor den Boerla trug oepgekalfoaterd noada t er al ‘k weit ni wa schoeën spule oit gepikt gewere woare.Da tristeg geval ei ’t Stad ne fareme stoiver gekost !
De Vaugelemart sto d oek nog oep ‘t Arsenoalplain, de vreuger Groanmart en ’t Blaataureplain. Al dee plaine n éme z’onieën geplakt oem er ieën groeëte Vaugelemart van te moake.

De lésten taid oeër ekik al mieër en mieër klape van “De Vogeltjesmarkt”. Astembleeft, ei !Da s zén d’Olanders dee j et altaid beiter weite of dee gin oeëre n on une kop éme, dee da wile veraendere. Bléft da na mor gewoeën varder De Vaugelemart noome. ’t Is al aereg genoeg da ch ge benoa gin Aentwaereps nimer oeërt klape oep aungs mart. Woar is den taid van “Ni waerem ni Wile” n en d oténteeke wédstraide n aungder de martkroamers ver den titel van Keuneeng van de Vaugelemart ?

Dee plaine n ‘éme ieël wa meigemokt. D’Aavoart kwam vreuger langs den Blaawen Taure,dieë z’in de zésteengd’ieëw teige de vlakte gegoojd éme. (Doar zén de Sinjaure krake n in: as ze mor kune afbreike !).Dieën taure stoong toongs ba j en vésteeng dee j Aentwaerepe must verdeidege teige muigeleke vaijande.
Dee vésteeng éme z’ in 1870 afgebrauke soame mé t den Blaawen Taure. D’Aavoart ---d’Aentwaerepenére noome da t de Roije---bleif nog aupe lige tot in ’t begin van de 19d’ieëw. Napaulejon ei t dan in 1811 gezei da d ieël da ch geval must auverwélfd were..
D’Istaure van de Vaugelemart begin d aigelek al eeverans in de 16d’ieëw. D’Aentwaerepenére dee niks tekert kwoame leete n et ni j on un artsje kaume n én ze profeteirde van une raikdoem zoevaul as ze mor koste. ’t Zén dee krawoate dee d’ieëst' eingde, gaenze n én keekes gekocht éme n oep de Vaugelemart. Loater kwoame n er dan oek nog oaze, konaine n en aender saurtgelaike laker bieëste bai.
Aigelek stoonge d’ieëste kromekes ieverans oep de Mèèr. Woar zjust da wét gin kat. ’t Was dan in 1912 da s ze mé j ieël une saentemboetik veroisde no de plaine wer da s ze naa nog altaid stoan (boite nateurlek da stuk da s z’éme n afgepakt as ze den Téjoaterbeungker gebaud éme).Oek vuir dieë n ieëste verois vaungde z’et noeëdeg e schoeë gebaa --- ’t kloeëster van ’t Arsenoalplain – teige de vlakte te gooje.De Stoat ad noamelek dee graungde n in pacht gegeive n on ne zeikere Gust Bovyn , nen arsjitékt mé f vaul fantazee.
A leet er en muzeekkijosk én wa d aute barake n oep zéte. Dieë vuirloeëper van Schobejak Poepelaend ad zoevaul suksés da t den arsjitékt er nog en rolschétseboan leet baibaawe. Ge zee f van eer da 't doar ni ba bleif. Al gaa kwoame n er beerteingte, woafelkromekes en zélefs daenszoale n in aupelucht bai.
Mor da f vaungde n aender boaze ni s zoe plezaent. Dee van de Skala en den Alkazaer zoage n un klaente n afgepikt were duir da kaeremisgedoong, want dee muste ni s zoe vaul takse n on ’t Stad afdoke.
’t Rezultoat was da t er en sosjeteit oepgericht weer oem doar teige n in te goan.
Dee van ’t Arsenoalplain geenge nateurlek in den teigenoanval. Zun stichte n oek en verieënegeeng en probeirde nog mieër volek nor une weengkel te loke duir nog baikaumend’atrakses oit te baawe.’t Geeng zélefs zoevaer da t de kafeiboaze van ’t plain ---dee j oek mei profeteirde van ’t suksés ---verneetstieëndoeëd élentrik leiverde .
Mor ’t was amel en moat ver niks. Degein dee poleteek staereker stoonge, wone nateurlek én in 1910 muste n ale barake n er on geloeëve. ’t Ieënege da mocht blaive stoan was de rolschétseboan, mor dan oemgebaud tot tentoeënstéleengszoal ver Laend en Toinbaa. Doar zauwe nog tot in 1927 berze gorganizeird were. Wat er toongs auverschaut weer et terain van de martkroamers.
De Vaugelemart is drai kilomeiter en alef laengk.Der ston gewoeënlek ongevèèr 400 kromekes. Kromekes mé s zoegenomden anteek, nen eingkele kieër échten anteek, varder van ales oem ’t eite: greungte, froit, vlieës, vis, kèès, weste, sjokelat. Klieëre, neef en al gedroage,muibele n én aa fonauploate. Én vaul bloeme n én plaente. Genoeg oem ’t Reveerenof mé f vol te zéte.
’t Plezaentste zén meschin wél dee staendwaerekers, dee van ale spule probeire te verkoeëpe n oem bavuirbéld oe laif wa d oep te frise: zieëp, parfumeree, ontvéters, kuses oem dee schuite n in oewe rug weg te kraige. Of ze probeire n oe ne neeve portemenei te verlape of en sjakosj ver oe medam.
‘k Mut et oe ni s zege: ge zé d oek al wel toisgekaume mé nen oeëp brol, wer da g’achteraf niks aenders kunt mé doong dan ’t on den ieënen of den aenderen tombela kadau te doong.
Én toch go d’eedere kieër wér trug en lot oe wér wa d’aenders in oewe nek droije. Want albajal bléf et toch en partee plezeer zoe szaungdagsmoreges no de Vaugelemart te kune goan.Nen échten Aentwaerepenér zau w et ver gi géld van de wèèreld wile mise.

122:Plattdütsch in de Limburg

2007-12-17T09:12:00.001-11:00

Steefalesverneet in ze szaungdags kostum

W’éme just eet interésaent geleize n oep de wébsait van vandoag van de gazét “De Morgen” (http://demorgen.be) én dieë van “ ’ t Belang van Limburg” (http://www.hbvl.be ) .‘‘k Veengd da ch ge da d oek mut weite:

De 25ste n oktauber van deis joar ade de fraenstoalege gemieënteroadsleide, aungder de laideeng van et fraenstoaleg gemieënteroadslid B.Houbiers, en mause ingedeengd oem Fraens te muige klape in de gemieënteroad. De vlomstoalege mieërderad geeng doar ni mé j akaurd, én de fraenstoalege probeirde da t dan t’oemzaile duir wa ze doar “ plattdütsch” noome, te klape.
H.Broers, den burgemieëster, geeng doarmei ni j akaurd; aloewél da t em zélef zoe klapt as z’in ’t koleizje n on ’t vergoadere zén. A j ei t dan d’ulep gevroagd van de limburegse proveengsegoevérneër, ge wét wel Steefalesverneet. Dieë n ei ch gaentwaurd da s ze gerust un aige limburegs toltsje muige spreike n as z’on ‘t lule zén in de gemieënteroad, as ze mor eet klape da f van vaere n of van dichtenbai eet mé ‘t Neiderlands te moake n ei.

Steefalesverneet as em plattdütscht

A ch g’et mai vroagt: da’s zén nogal is strafe toore !Fraenstoalege dee perséi “plattdütsch” wile waawele n én nen burgemieëster---dieë nautabeine zélef da toltsje sprékt---- dieë der eet zau teige n éme. Wa nog strafer is, is da Steefalesverneet---de goeverneër ba de groase gods --doar absoleut gin groate in zee. Wee j ad zoeweet kune deingke van da poaterke ?
Meschin kune z’in Aentwaerepe n in ’t koleizje da d oek is bespreike. Wee van de roadsleide goesteeng ei mag gerust in zen moodertoal ---et Aentwaereps (oek e saurt platdets as g'et nog ni wist)—zenen oitlég kaume doong. Meschin da s ze dan wa raper oit un paip kaume dan dee j auverjoarse peubers dee moménteil al mieër as en alef joar de klucht “ ‘L’Union fait la Farce “ on’t opveure zén.

De plattdütschen Diplom van den Burgemieëster van Voore

Leengks:

http://www.hbvl.be/Limburg/3790/artikel.asp?art=%7bE54FAEF9-BA19-4735-9EC8-E4CA817208F3%7d

http://demorgen.be/dm/nl/989/Binnenland/article/detail/104785/2007/12/15/Plattd-tsch-mag-op-gemeenteraad-Voeren.dhtml

121: DE ZOLTJES

2007-12-14T09:09:00.000-11:00

Deis bale kun de koeëpe n in de Stadsweengkel oep de Groeëte Mart

In ’t Schiperskwarteer éme ze ’t Parochenois in de Seengt-Paulusstrot e joar of twieë geleije n oemgedoept in De Zoltjes. Da t doo naa deengst as algemieën vergoaderzoltsje ver ieël de beurt van ’t Schiperskwarteer. De Gerd is doar de groeëten boas, mor ’t kot is nog altaid aigendoem van de kaerekfabrik.
Binekert is’t doar Fieëstmart in den of van de Seengt-Pauluskaerek. Der komt nateurlek ieël wa f vuirberaideeng ba te pas. Deroem sto moménteil den bool zowa d auveroeëp in De Zoltjes. Langs ale kaente lige der verseereenge n en doarbauvenoit taurent ne gewéldege Karsboeëm. Oo da t dieë der binegerokt is, der ém ekik et groije nor. Meschin zit de Lange Waper der ver eet tuse.
In de Zoltsjes kun d’ale saurte fieësjes loate n organizeire: ge kunt er zélefs in oe w ongeluk loeëpe duir er oe traafieëst te loate duirgoan. Én a ch g’is gèère n en aender tejoaterstukske zau wile n oepveure, dan kan da d oek al.
Meingse dee g’aenders mé ch gin stoke zau van vuir unen téleveeze kune kraige, kaume eer reigelmoateg is binevale oem wa ch gezéleg te zite lameire. ‘t Schaint da s zélefs de kneute n én de pilèèrbaiters dee mieër in de kaerek zite dan vuir unen teivei ---- joa, da saurt bestoa nog altaid, al kun de z’oep ieën aend téle------eer varder kaume kwétere n én tétere n en rodele. Eeder direke ze plezireke !
‘k Zén is kerjuis wa f ver e fieëst da t da ch go were deis weekeingd : de zoaterdag van 14 eure tot 23 eure n en de zaungdag van 11 eure tot 18 eure in den of van de Seengt-Pauluskaerek oep de Vieëmart .Der zal sjampang zén en oesters en gluuwain én vaul schoeë volk !

Alei, veroit, bléft tois ni s zite kneeze ! Go nor:

De Zoltjes

St-Paulusstroat 29

2000 Aentwaerepe

120: De Zjavélekes

2007-11-17T04:00:00.000-11:00

Wét egai weroem da d oep’t Keel de Peerenbaeregstrot er zoe prauper bailei ? Wél, da d éme ze doar te daengke on de Zjavélekes. Oo, ge wét ni wa t de Zjavélekes zén ? Da’s e gemis in oe w Aentwaereps oepvoodeeng ! De Zjavélekes? da’s en beingde maskes dee de stroate n al joare n in plets van onvaileg, vaileg mokt. Oo da s ze da lape? Wél, ni mé bazoekas of kalasjnikofs mor gewoeën mé j ieëmers woater, kèèrbestels, spaungze n en veral mé f vaul zjavél en zwieët. ’t Is de kesploog van ’t Keel dee j as motau w ei: Soame den trotwaer kese da’s ’t beste woape teige n auverlast. Groeët gelaik éme ze. Wa f veral oepvalt is da t de klainmane van dee vrémde meingse dee j eer --- soems noa vaul mizeire --- verzaild zén, mei j élepe kese. De medam dee j ales zoewa d in gooj boane lait, aungs Wiske, ként trauwes al dee joong ba j une noam en da wilt wa s zege , want soemege van dee noame zén zoe moojlek oit te spreike da d oe koake n er van zieër gon doong.

Ze noome n uir den burgemieëster van 't stroat. Uir vernomst’ élepers zén: Simoneke, Rufineke n én Editsje. Alei dus , de scheipene van de “Peerenbaeregstrot”. Eedere woensdagmiddag ---as ’t gin schaul is---kaume z’élepe n én af en too wert er oek e fieësje gorganizeird. Dan wert er duir de vrémde (eer klapt geen kat van alochtaune) laker ékzautis gekokt en gebake .Aungdertuse zén er oek al veingte baigekaume dee j unaige ni te nét veengde n oem nen bestel in un pole t’aawe (Zélefs ne vrémde joonge gast doo mei !). Na j éme z’oek auveral bloembakskes gezet en néstkaskes gange. Worschainlek oem oek doar vrémde vaugels en dak bauve n une kop te geive. Eer veeng d ega gin papirekes, gin stoempels of tuterfrut oep ’t stroat. Eer rik et no zjavél in plets van no rote n afval.
Deingt ‘e ni da t dee poleteekers mé j un dike néke n eer is in de lieër zauwe muige goan ?

119: ALOWIEN of is 't SAMHAIN ?

2007-10-30T09:46:00.000-11:00

En pompoong mé j en braendend késke

De léste joare wer d Alowien al mieër en mieër geveerd in aungs landsje. Vaul meingse deingke da t da van Ameireka j is auvergewoid. Mor is da wel zoeë ?
Alowien wer d in Ameireka geveerd in de nacht van den 31sten oktauber. Dan gon doar de klainmane n as skelét of as toeëveréks verklieëd van duir tot duir oem snoepekes én seingte n af te loize, zoe w as z’eer doong as ze mé t Draikuineenge verklieëd gon oep de 6de janewoare.
Alowien is aigelek en aud zoegenomd aides fieëst .

Kabalistisen Doeëdskop

De Schote n én d’Eere noome da ‘t “Samhain”-fieëst, da wil d aigelek in ’t Eers gewoeën “ Novémber-fieëst” zége. Da fieëst weer geveerd as den oeëgst bine was oep ’t eingde van de zaumer én oep ‘t momeingt da t den doongkere, kaawe weengter geeng begine. Dieën taid van ’t joar weer dan oek gezeeng as e simbaul van Pitsjededoeëd. De Kélte geloeëfde da d in de nacht van 31 oktauber de greings tuse de wèèreld van de lèèvende n én de doojene n ieël ondoidelek weer. Taides dieë nacht -- dochte ze -- kwoame de gieëste van de doojene trug aungder de lèèvende n oem un te koojeneire. De meingse dochte n oek da ’t dee doojene n et ver de Drweede gemakelek mokte n oem de tookomst te vuirspéle. Da kon dan al en ieël geruststéleeng zén ver de weengter dieë vuir de duir stoong.

En toeëveréks mé j en lileke vrat oep uire gafel

Oem da te veere weere n er duir de Drweede groeëte, ailege veure n oangestauke weroep da t er ver de Kéltise gaude deere goferd weere. Ba dee séremoneeje drooge ze kostumekes gemokt van bieëstevéle n én bieëstekope. As da verbai was dan stoake ze mé ’t veur van dieën braendstoapel ’t veur in un oize n oan oem oep dee maneer de beschaeremeeng van de gaude ’t éme den ieëlen weengter duir. Da was tegelaikertaid ver de Kélte ’t eingde van ’t joar.Dee Kélte woeënde n ongevèèr twieëdeuzend joar geleije in Eerland, ’t Verieënegd Kuineengkraik en ’t Naurde van Fraengkrek.
De katoleeke kaerek ei t da fieëst --- zoe w as vaul aender zoegenomd' aidese fieëste ---oemgedoept tot “ Alerailege” én er nateurlek de toeëverékse mé j un zwarte kate n en de skeléte n en doeëdskope n oit wéggeloate. Raungd ’t joar 800 was ’t kristendoem al vaer verspraid in de Kéltise laende. ’t Was paus ” Bonifatius IV” dieë beslaut da d oep den 1ste novémber al d’ailege n én martelére muste verieërd were. Loater kwam der dan nog den 2de novémber bai ,den dag van al de zeele van de doojene. Da weer oek mé f vaul tamtam geveerd: mé vruigdeveure n én oeptochte , mor dan van ailege n én eingeltsjes én derbai j aféntoo nen aeremen deuvel.

Lèève, Leefde n én Doeëd verieënegd

’t Waurd Alowien zau w in ‘t Eingels oeërsproongkelek as “ All Hallows Eve” gekloongke n éme. Da s zau dan vertoald in ’t Aentwaereps betieëkene “ Al(er)Ailegen Oavend”.
’t Zén d’afstameleenge van d’aa Kélte--- Eere n én Schote – dee j as z’ émigreirde nor Ameireka dee tradeese meigenaume n éme. Naa deingke dus vaul meingse da t da fieëst in Ameireka j ontstoan is, mor zoe w as ge zee d is da wél en bitsje n aenders verloeëpe.

Pitsjededoeëd zukt Klaente

118:De Verneefde Stadsfieëstzoal

2007-10-23T09:07:00.000-11:00

Den ingang van de Stadsfieëstzoal

Aigelek ade ze gedocht et weengkelseingtrum da s ze van de Stadsfieëstzoal gemokt éme al vuirege muingd ver ’t publeek aupe te stéle. ’t Zal na wa loater zén; ’t is te zege oep den daungderdag de 25ste n oktauber 2007 (auvermorege dus).

Et aizeren geromte noa den braend

Mide n in de nacht van de 27ste n oep den 28sten désémber van ’t joar 2000 was er ne gewéldegen braend in d’Aentwaerepse Stadsfieëstzoal op de Mèèr. Der woare toongs al plane n oem de Fieëstzoal in e neef klieëke te steike (’t was geklaseird gewere n in 1983) mor duir dieën braend must ales oitgestéld were. Den ieëlen blok van de Mèèr, de Kolveneerstrot en ’t Oplaend mé t derbai de Stadsfieëstzoal éme ze naa w oemgebaud tot e weengkelseingtrum da t de Mèèr mé 't Oplaend verbeengt. Dervuir ei ’t Stad ne zoegenomde projéktontwikelér aungder den aerem genaume.’t Was in désémber van ’t joar 2004 da s ze der mé begoste. D’afgebraende Stadsfieëstzoal weer trug ieëmel oepgekalfoaterd en ’t is naa w aigelek e groeët auverdékt plain gewere. Oem da s zoe orizjineil muigelek t’aawe n éme ze de plane van 1905 van aungder ’t stof gold : de mozajik en de reljéfs oep de meure n éme ze trug oangebrocht. Oek de schoeëne parkét en dee maermere trape n éme z’oepternift ginstaleird.

De baawaeref

D’aa Stadsfieëstzoal (we zule ze zoe mor blaive noome), wer da wai j indertaid mé t schaul no too muste n oem aungze prais te gon afoale n oep 't eingde van 't schauljoar, is naa e neef auverdékt bineplain gewere mé roemeteraungd wel fieërteg sjike weengkels én nateurlek oek e poar pletskes wer da ch g' eet zult kune n eite n of dreengke.

Da weengkelseingtrum ei t drai verdeepeenge n aungder de graungd en drai verdeepeenge bauve de graungd en da z amel verbaungde mé roltrape en lifte. Der zau w oek en aungdergraungdse parkeeng gepland zén. Oep ’t gelaikvloors kun de van de Mèèr recht nor ’t Oplaend waendele.
Derbai komt nog da t d'apartemeingte n on de kaent van de Mèèr gerénoveird zén gewere. Da s zule worschainlek gin sosjoal woeëneenge zén, me gedacht.
Z’éme mai j oek gezei da t er tuse de Mèèr, de Waper, ’t Oplaend , de Vaugelemart, de Schutersofstrot én de Wilde Zieë , zoe w eet as en “Weengkelroete” zau gepland zén.

Leengk :

As ’t oe w intreseirt dan kun de nog is lestere nor ’t intervjoo da t den ATV gemokt ei j oep 19/05/2006 toongs da s ze nog dochte da 't neef weengkelseingtrum oep ’t eingde van de vuirege muingd zau w aupe zain.

Marleen De Wolf

Dirékteër Multi-Development Belgium

http://www.atv.be/v3/newsdetail.aspx?id=1941&mid=16

117:Den Aentwaerepse kulinèèren toortoeristik

2007-10-18T07:53:00.000-11:00

In vaul Aentwaerepse kafeikes kun de ni j alieën en gooj peengt kraige, mor oek eer én doar is er wél wa te bike.Da ch go f van ne krokmes-jui j of en krokmedam auver en tomatkrevét of gewoeën en ardgekokt aike. Dee ston dan in e saurt bokoal oep den toeëg. G’ét er ’t groije nor oe laengk geleije da t dee j oit e keeke n uir gat gekaume zén. Mor a ch ge verékt van den oonger dan zau d’ales in oe kas sloage nateurlek .

Ne Krokmes-jui

De tomatkrevét wer d’eer on de toeriste verkocht ver oténteek Aentwaereps. Soemege bewèère da t da e “streikgerécht” is. Oo kan da na ? In ’t Schéld zwémt er toch gine gaernot (krevét is Fraens ver gaernot as g’et nog ni wist) én wee in Aentwaerepe kwikt er na zoevaul tomate in zene n of da t em doarmei j al dee toeriste zau kune bevuirroade ? Gewoeënlek wert zoe w en tomatkrevét as nen oantrei ofte vuirgerécht geserveird, mor ge kunt da nateurlek oek zaungder wa d’aenders no bine speile.

Ardgekokt' Aire

En aender zoegenomd streikgerécht wer da s ze dee toeriste in d’ Aentwaerepse restoroankes blai mé wile moake n is wa s ze ne “Salaed Rubens” daereve noome. Wa d a t da na pesees is da’s moojlek te zége want da d ang d af van de fantasee van degeine dieë zenaigezichzéleve sjéfkok daereft loate noome. ’t Eenege da t er mieëstal wél in is, is en schuit “Elixir d’Anvers” da s z’in de saus of de vinèègrét geete. ’t Stoeme n is da t da na j aigelek nen oantrei zau kune zain én da t da mieëstal de pladerésistoans ( in ’t Fraens : plat de résistance) ofte ’t oeëfdgerécht mut were. A ch gai’t snapt, dan snap ek e d oek.

En Krokmedam

Varder veeng d’oep vaul meneukes zoe w eet as ne staufpot of nen utsepot. In Aentwaerepe zén da gewoeënlek roape mé schoapevlieës. Wa s ze der varder nog amel baigooje da verschilt nogelang oit wéleke broek da t de sjéfkok geschud is. Mor as ge ’t volgende ba mekoar kapt dan kun de ni f vaul verkieërd doong: pakt wa knolsélder én blieëksélder; doo ’t er nog wa ropekes bai, wa peekes én wa parai; stroojt er wa kroije n auver zoe w as: zaut, peiper , kroinaut én péterseile. Pakt al ’t vlieës da ge ba den bieënaawer goojekoeëp kunt kraige oep dieë momeingt: vaerekesoeëre, vaerekesstértsjes, auverschot van koteléte n én weste. Smét er dan nog wa petatsjes bai j én zét ieël da boeltsje n oep ’t veur. Lot et ne langen taid stauve n én as ge deingt da’t klèèr is, schép et dan oep en prauper taloeër én géft er nog en klad mosterd bai. Ge zul d is zeeng oo da ze doar van zule sjmautse. ’t Is ieënvaudege kost in faite mor ’t kan ieël laker zén!
Vreuger was bifstékfrit de mieëst geserveirde schautel in Aentwaerepe. Mor da schaint ni mieër zoe gevroagd te were.Teigewaurdeg wil d eederieën af en too en gooj porse “mosele mé frite”. Er were n al zoevaul mosele geite da s z’al mosele mute n importeire van aender laende n én da t de moselboore van Oland mute véchte n oem une kost goo te kune verdeene.Der komt nateurlek oek nog bai da d aungs kust er ni mieër zoe prauper bailei.

Salaed Rubens

Wee j écht wilt loate zeeng da t em ne gediplomeirde moselfrèèter is, dieë gebrekt gi verkét mor dieë némt de mosels oit un schélep mé t de schélep van en aender mosel. Doarmei kun d oek oe frite nor oe w eitzoal breinge. Mosele were n altaid geserveird in zwarte kasrole . Der ei s zélefs nen oartist e keungstwaerek van gemokt da ch ge kunt gon bewaungdere in Geingt in ’t S.M.A.K ..

Ne gewoeëne pot mé mosele

(eer kun de gerust van eite)

Et keungstwaerek van Marcel Broodthaers

(al dee schélepe zén leig: géft mai dan mor leever dieë pot mé j échte mosele)

Nog zoeë keungstwaerek mor dan in't roeëd

(oek ni j oem oep 't eite )

Wér zoeë keungstwaerek mor dan in en sjakosj van "Delvaux"

(da was ver den 175ste verjoardag van 't sjakosjefabrikske)

Wee toch nog altaid leever nen bifstékfrit wil d'éme ( ge mui d oek zége: "nen bufsték" of "nen bufsteik" of" nen bifstuk "; of gewoeën "ne steik" : in Aentwaerepe verstoan z'ale toale ), dieë n ei kuis genoeg. Der zén nog ieël vaul réstoroankes dee da d oep une meneu j éme stoan. Ge kunt da kraige n in de volgende varjetaite: blui, sénjoa of bjîkwi (ge kunt nateurlek oek zége: raa,alefduirbake of goo t duirbake, mor no ’t schaint smokt oewen bifsték beiter as g’er e maungdsje Fraens ba klapt). As ge “sénjoa” mor ni f vertoald nor ’t Eingels as “ bloody”, want z’éme mai gezei da t da d oek eet aenders wilt zége.
Wél mute, as er Eingelse n in ’t gezélschap zén, on de garson vroage van wélek bieëst da t den bifsték komt. Want nen Aentwaerepener sprékt oek van ne “pèèrdenbifstuk” (wa t da n aigelek pèèrdevlieës van en kooj, of reungdsvlieës van e pèèrd is).

Nen Bifstékfrit

‘k Zég oe da mor oemda’k zélef oeët mé nen Eingelsman biftstékfrit gon eite zén in en friteur oep de Pèèrdemart. Dieë n Eingelsman ei t da ieël smoakelek oepgeite, tot oep de momeingt da ’t em gezei weer da ’t em pèèrdevlieës ad geite. A j is toongs rétepetét no de koor geloeëpe n én a j ei al da lakers eroit gekotst.
Ba dieën bifstuk kun de dan keeze wa f ver saus da ch ge zau wile: peipersaus, provinsoalse saus, of béjarnèèssaus.
Ge zee der is kuis genoeg én in Aentwaerepe mute de toeriste n al zeiker gine oonger laije.
Ba zoe ne pla wert er dan oek duir de mieëste toeriste n en tipis' Aentwaerepse peengt gedroongke: én wa d is er na j écht Aentwaereps: en boleke nateurlek !
Oem t’ aindege pake we dan nog e kofke mé j en Aentwaereps andsje.
‘k Zau wél is wile n oeëre wa d al dee toeriste zoe w al vertéle n as ze trug tois zén. Der zal nogal en flosj oangaenge were der mut ek gin tieëkeneengeske ba moake.

115: Spoit élef géf d oek woater

2007-10-05T06:20:00.000-11:00

Gin fotaukes van schoeën maskes nimieër ba d’Aentwaerpse Pompeers

En tadsje geleije kwam den Burger van Aentwaerepe ---gewét wél de Patrik ---oep bezeuk ba de pompeers oem e poar neef rekreute n un zwèèr af te neime. Én wa s zag dieën braeven burgervoader doar ? A kon zen oeëge ni ch geloeëve ! In de kantin achter den toeëg eeng er ne pauster ( dieë der no ’t schaint al van in dieëzekestaid angt) mé j en bloeëte medam oep.
Alei, worschainlek ad de Patrik dieën dag zene fok ni j oep zenen tuit gezét want aigelek faitelek was ‘t amel ni s zoe w aereg as wa t em er van gemokt ei. Da schoeë keengd sto t er mé j en braendspoit in uir pole n én nen élem oep uir vreengdelek kopeke.

Da d is ze !

Den Burger stak ne spitsj af auver et fait da d ai vaungd da t de pompeers nog altaid deingke da d un kot en bastjon mut blaive ver auverjoarse matsjaus. Moménteil zén er no ’t schaint oep de 730 nog mor 5 vraaweleke pompeers. Tot naa too ei t er nog gin ieën van dee maskes ( dee j alemoal goo w un “maneke” kune stoan) geréklameird da t dieë pin-up doar angt.

“ Ge zau toch oek ni ch gèère n éme da t er eer fotaus van bloeëte veingte n ange” mut de Patrik gezei j éme.

Na ieërlek gezei : de mieëste mane zén alieën mor nét in un schoeë szaungdags kostum. Meschin ad Patrikse wél schrik da s z’em der zoe in zenen twalserei zauwe n on de meur ange ! Joa, da s zau nateurlek gi zicht zén !
Ver mai part muige der gerust wa knape vraukes teige de meure van de pompeerskazaerne n ange. Zoelaengk as da’t mor ni f vulgèèr wert. We kéne n amel wél ’t verschil--- zau’k zoe deingke--- tuse zoe ne pauster of en pornogroafise fotau.
As da t duirgo dan stél ek vuir da t den Broabau ---dieë nautabeine vuir ’t Stadois in zene fliker sto te spreenge n oep ’t verkieërd bieën ---ofwél e kostumeke n oan krai , ofwél nor ois gesteurd wert oem tenmeengste zene pizjema te gon oale. Trauwes, dee j afgekapt’ aend dee j em vastei, da zét oek oan tot “zinloeës gewéld”. Én wa t doong we mé t de schilderaije van P.P.Rubens ?Amai, der zég de wa ! Morege n amel no de kélders van de muzeijems of er vurekestauk mé speile !

Zoe kun de nateurlek nog vaerder gon én blaive zieëvere. Mor ‘t is te zot oem doeëd te doong !Patrik,astembleeft, zwaenst na ni j ei ! Of wil de meschin trug no de taid van d’Inkwizeese ? Ge zé ch goo beizeg mé j oewe zieëver in pakskes. Binekert mute we ’t Stadois “’t Aentwaereps Krémlin” gon noome.

Ik stél vuir da we néfe da schoeë keengd ne fotau van aa w ange zaungder aungderléfke n én mé j oe bile bloeët . Gruter kontrast zul de ni kune veengde. Wéde da d aa smooleke der ni laengk zal ange ? Wee wilt er na nog en boleke dreengke as g’ieël den taid oep zoe nen tristegord mut zite zeeng ? Alei, Patrik, zég d algaa da ch ge da s zoe ni bedoold ét én we zule n er de spaungs auver vèège. W'éme altaid vaul simpatee ver aa gad, mor naa zé d er toch on't néfe sloage.

Of zau’t ni beiter zén oem de patroeënailege van de pompeers in ieër t’érstéle ?Der kun de zeiker én vast menieër pastoeër plezeer mé doong.Ge mui t dan keeze: D’Ailege Barbara of den Ailege Florian.

Den Ailege Florian

D'Ailege Barbara

Tuse n okskes: w’éme ‘t léste van de Flair al gezeeng. De kampanje” Pakt men berste”. Gai nog ni ? Doo t da t dan: dan zul de gaa zeeng wee da d eer den ipokreet is.

Zule we meschin oek inieës mor trug mé t de pèèrdewoage gon bluse ?

Leengk

http://www.nieuwsblad.be/Article/Detail.aspx?ArticleID=8R1IO8OH

114: Aentwaereps in 't Oards Paradais

2007-09-30T05:20:00.000-11:00

Johannes Goropius Becanus

(1519-1572)

Der is nen taid gewést da t de gelieërde n et noeëdeg vaungde n oem une noam wa mieër Latains te loate kleengke. “Johannes Goropius Becanus” is aigelek Jan Gerartsen ( da’s zene n échte noam) dieë n in Gorp in d’Olandse gemieënte “Hilvarenbeek” [ilvoarembeik] gebaure n is. “Johannes” is ’t zélefste n as Jan. Goropius betieëkent dan “van Gorp” én Becanus mut “van Beek” vuirstéle. “Hilvaren-“ éme ze worschainlek mor loate vale n oem et ni te moojlek én te laengk te moake.
“Johannes Goropius Becanus” [jowanes goraupijus békoanus[ is gebaure n oep den 23ste jeunee van ’t joar 1519 in ” Gorp” [gorep], e klai pletske n eeverans in de beurt van” Hilvarenbeek” [ilvoarembeik]. Doar geeng em as joonge gast ver ’t ieëst no ’t schaul. Dernoa geeng em studeire n in” ’s Hertogenbosch” [sértaugembos]. Nog loater --- in ’t joar 1538 trok em no d’univérsitait van Luive, én doar weer em in ieë joar taid gepromovèèrd tot liséns-joat ( da d ieëte toongs in ’t Latain: licentiatus artium). In ’t joar 1539 trok em nor ’t Draitoaleg Koleizje (in’t Latain “Collegium Trilingue”) van Luive, woar em Latain, Griks en Ébrieëws geeng studeire. E poar joar noadeeng was em al benoemd as proféser in de filosofee. In 1545 geeng em wiskeungde, nateurkeungde n én médisaine studeire ba nen beroemde proféser (Reynier Gemma Frisius) én e poar joar loater weer ém doktaur in de médisaine.
En tadsje is em oek nen ieëlen beroemden doktaur gewést want Kuinegin Eléonora van Fraengkrek én Marija van Ongaraije ( da woare zusters van Koarel de Vde dee in Brusel gewoeënd éme) ade em gevroagd oem une laifarts te were. Da lèèvetsje on ’t Kuineengklek Of ei t em gin weengdaire gelei want a profeteirde n er van oem ieël wa d oep rais te kune goan no Spanje, Fraengkrek, Detsland én Itoaleje.
Mor aigelek was em vaulemieër gintreseird in ales was mé toalkeungde te moake n ad. A j ei s zélefs gerefuseird oem oek nog laifarts van Kuineeng Filips den IIde te were. A vaungd da’t genoeg gewést was én a trok nor Aentwaerepe n in 1554 oem er den ofis-jeilen ” Doktaur van ’t Stad” te were. Da gaf em de kaens oem zenaige varder beizeg t’ aawe mé s zen obi : de toalkeungde.
Mor noa en tadsje mut em et eer oek bui gewere zén want a trok in 1569 no Loik. Meschin ad t da wél eet te moake mé t fait da d ai ni s zoe nen ortodokse katoleek was én ver dee meingse was ’t in dieën taid ni f vaileg in Aentwaerepe.

In ’t joar 1569 ad em ba zene vreengd Plantin( dieë duir em gespaungserd weer) ze lèèveswaerek loate druke: Origines Antwerpianae” (in dieën taid schreive n ale gelieërde bole n un boeke n in ’t Latain, zoe w as ze da naa w in ’t Eingels doong !). Dieën boek zee t er en ieël gelieërd geval oit. Ver dieën taid was et da d oek. Mor vandoag weite de toalkeundege n al ieël wa mieër auver un vak én ze veengde da t er oep dee 1000 bladzaide mieër kwatsj sto dan wa d ‘aenders. Z’éme ni j ieëlemoal ongelaik, mor ze vergeite da” Becanus “wél den ieëste was dieë n oep ’t gedacht gekaume n is da d ieël wa toale mé mekoar verbaend aawe n én worschainlek eeverans van mekoar mute n afstame. Wél ad em et verkieërd vuir as em docht da ‘t Aentwaereps aawer was dan ’t Greeks én ’t Ebrieëws (Spaiteg ver de Sinjaure n ei !).

A docht zélefs da

't Aentwaereps de toal was dee j Oadam én Eiva in ’t

Oards Paradais gesprauke n ade !

Vandoag kune wai der is goo mé lache, mor in dieën taid weer da d ieël serjuis genaume. Doarvuir must em nen ieëlenbool gefantaseirde étimologeeje n oitdeingke. Mor we mute toogeive : zainen boek weer gedrukt nog vuir da “ William Jones”(°1746+1794)” oep ‘t gedacht gekaume was da t d’Uiropeise toale afstamde van d’oeësterse toale, én da d “August Schleicher” in 1863 auver de groeëte Indo-Uiropeise toalefamile geschreive n ei. Gin ieën van dee twieë groeëte gelieërde n ei g et noeëdeg gevaungde n oem “ Johannes Goropius Becanus” mersee te zége oemda d ai j un aigelek oep wég ad golepe.
Wee wét wa flaawekul wert er naa geschreive dieë n oek ieël serjuis bedoold is én wer da s ze bine n e poar aungderd joar is goo mé s zule lache!

In 1572 weer Becanus duir ne zeikere n artog “Celi van Medina” no Moastricht geroope. Doar weer em zeek én is em oek gestereve n oep den 28ste jeunee van da s zélefde joar.

113: DEN DOIM VAN P.P.RUBENS

2007-09-21T06:52:00.000-11:00

P.P.RUBENS

Eeder joar kaume n er deuzende toeriste no ’t Stad. De mieëste dervan wile n absoleut et Rubensois oep de Waper én de Katedroal bezeuke. Oem dan nog mor te zwaige van al dee schilderaije n én dékoroasewaereke n in d’Aentwaerepse kaereke. E klain dieël dervan wil d oek ze graf zeeng in de Seengt-Joakobskaerek. Nateurlek kune z’er ni néfe zeeng dat er oek e stanbéld van em sto d oep de Greungplets.
Doar wil ek et vandoag auver éme.

Oep ne vraidagoavend de 14de n ogustes van ’t joar 1840 woare n er groeëte fieëstelekeide gepland in ’t Stad.’t Toppeungt van dee fieëstelekeide was wél den Oemegaengk. De Rubenswoage, dieë den beroemde schilder zélef in 1638 inieëngestauke n ad, oem d’auverwineeng van de slag ba Kalau te veere, weer trug oepgekalfoaterd no ’t model da Rubens zélef getieëkend ad. Mor ’t oeëgtepeungt van den dag must d’inuldegeeng were van ’t stanbéld van Rubens oep ’t Seengt-Walburgisplain.’t Is den Aentwaerepsen béldaawer Willem Geefs [wilem geifs] dieë n et béld zau w ontwaerepe. Mor vuir da’t zoe vaer was, weer er oardeg wa getéterd auver woar da s ze da béld zauwe neirpoeëte. In Aentwaerepe n is’t oek zoeë da t er zoe goo w as gin ieë stanbéld moménteil stoa wer da s z’et ver den ieëste kieër gezét éme. Da’s oek zoe gebuird mé t da béld van Rubens da f vandoag oep de Greungplets sto.(Of et doar zal blaive stoan, da’s en aender poar maawe!). Aentwaerepe wert deroem oek wél de “Stad van de Waendelende Stanbélde genoemd”.
De 15de n ogustes was et dan zoe vaer.
Mor toongs da ze da béld geenge n inuldege, was et balange nog ni j af. Z’ade no ’t schaint gin seingte ni mieër oem den braungsgeeter te betoale én dieë wau nateurlek bauter ba de vis. (Oo zau de na zélef zén !) Der zau dan mor vuirloeëpeg (we weiten alemoal wa t da betieëkent in d’Administroase van ’t Stad!) e plesteren béld ginstaleird were da d en braungsachteg klereke must kraige. Op ’t Stadois dachte ze: neemand zal ‘t verschil zeeng.
Mé f vaul tralala weer da plesteren béld dan oitaindelek inguldegd oep den deengsdag 26 ogustes. Dernoa ei t dieë “verloeëpege” Rubens der nog moande gestoan. Mé ’t éfékt da t da plesteren béld stilekesoan in doige begon te vale. Rubens zene kop was inieëngezakt én in zen bile zoate groeëte goate . De veer klain keungstgodine n oep ’t vootstuk woare van une sus gevale.
D’Aentwaerepse pagaders ade da d al direkt in ’t snetsje én amezeirde n unaige mé t er nog mieër stuke n oit te prutse. Oem da teige te gon weer er en barak raungdgebaud én must er dag én nacht ne schildwacht ba gon stoan.
Teige de zaumer van 1841 was dan aindelek et braungze béld afgewaerekt. Oep de 14de mai weer et dan van Loik ( doar was de geeterai) nor Aentwaerepe gebrocht. Da béld waug mor éfkes 7000 kilau . Z’éme n et mé f vaul moojte oep ne platewoage ---dieë duir zés pèèrde getroke weer ---gekreige.
Dernoa begone ze trug te paloavere n auver de plets wer da s ze Rubens ade n oepgestéld. Da kon toch ni flak ba ’t Stieën zén wer da t dieën tiran van ne Ruis gewoeënd ad , én zoe dicht ba d’oorekotsjes van de Burechtgracht. Der was zélefs sproake van oem et béld oep de Mèèr te pletse. Mor oitaindelek beslaute z’in de Gemieënteroad oem et dan mor oep de Greungplets te zéte. En ieël joar laengk éme ze der auver zite lule.
Mor dan kwoame der aender probleime. Zoe w as ge worschainlek wél wét was de Greungplets vreuger e kaerekof. Wil t da toch ni luke zeiker, da d oep de plets wer da s ze Rubens wauwe neirzéte, der e graf was van ne zeikere Karel d’Espinosa, ne geweizen biskop van Aentwaerepe dieë zene kèès geloate n ad in 1742. Den dékstieën van da graf weer wéggenaume n én wa t er nog auverbleif van den biskop weer in en neef aute kist gelei j én baigezét in ieën van de kélders van de katedroal.(A ge dan bedeingt da nog ni s zoe laengk geleije toongs da z’en paerkeeng wauwe groave oep de Greungplets, z’al de skéléte doeëdgewoeën oep kamejons geloije n éme n oem z’eeverans on ’t Schéld te gon dumpe, én da t der klainjoong woare dee voetbal zoate te speile mé t d'auvergebleive scheidels !)

Drai joar ei t da gedeurd oem da béld oitaindelek oep de Greungplets te kraige. Oem der nog e schépeke bauvenoep te doong zakte n ieën van de weele van de woage weroep da s z’et béld verveurde, in ne put oemda t den ieëne n of den aendere grafkélder inzakte. Rubens sloog benoa teige de kest én ’t ei tot e stuk in de nacht gedeurd oem em trug oep zen poetsjes te zéte én oep zenen sokel te sluire.
De mieëste kriteek kwam er van Aentwaerpenére dee vaungde da s ze Rubens ni j in zenen bloeëte kop ade muige n afbeilde, want ale groeëte mane weere no ’t schaint altaid afgebeild mé nen ood oep une kop. Naa kune de doive récht oep zene kop kake.
Mor wa t Aentwaerepenére veral plezaent vaungde on da béld was zenen doim. Zenen doim ?: zul de zége. Wél joa, den béldaawer ei Rubens zoeë vuirgestéld da ’t pesees is of da Rubens konkureingse wil d oandoong on Sémini. Ge wét wél da béldsje bauve d’inkompoeërt van ’t Stieën van wee da t de Zjesweete n indertaid ze pitsje n afgekapt éme.
Ge mut mor is raungd da béld van Rubens waendele tot da ch g’ oep en bepoalde plets, vanoit nen bepoalde n oek zult zeeng da Rubens vergeite n ei s zen broek dicht te doong. Da noome d’Aentwaepenére: “Den Doim van Rubens”.
Ver ’t geval da ch ge nog zau twaifele n ém ek er eer e fotauke baigezét weroep da t da doidelek te zeeng is.

©peter bux

Zee de zenen "doim" ?

112: GANESJ

2007-09-18T02:19:00.000-11:00

Veer doage laengk (oep den 21ste, den 22ste, den 23ste n én de 25ste séptémber) zule d’Indoes soame mé t de Waikwaerekeeng van ’t Stad et Fieëst van Ganésj veere. Da wer d e féstival mé f vaul muzeek, daens én laker deenges ver de verjoardag van Ganesj.
Ge wét meschin ni wee da Ganésj is. ’t Is ver d’Indoes de zuing van une god Sjeeva én de godin Parvati. Ganesj zee t er ieël simpateek oit: a j ei de kop van nen aulefaent én a j is et simbaul van

Vreide, Vuirspood, Waisad én Iiënad

Eeder joar oepterneeft verieërt d’Indoese Gemieënschap van Aentwaerepe Ganesj. D’Indoese Gemieënschap wer d ale joare gruter én gruter. Deis joar wile z’un fieëst zoe w organizeire da d al de Sinjaure er van kune meigeneete.

Eer voleg et programa:

‘t Begint de vraidag den 21ste séptémber in ’t Stadspaerek (oep den oek van de Rubenslai j én de Van Eycklai: oem 7 n eure soaves mé j en spés-joale séremonee. Dernoa komt er eet oem te snoope én te dreengke. Derbai nateurlek pasende muzeek.

Soaterdags , den 22ste séptémber (wér on’t Stadspaerek oem 7 n eure soaves) Ongevèèr ’t zélefde sénoarijau, mor dan mé j en daensoepveureeng.

Saungdags den 23ste séptémber ( oek on ’t Stadspaerek mor dan oem 2 eure smiddags én tot 8 eure soaves: en tentoeënstéleeng auver ’t Indoewisme, én ver de gintreseirde : en bezeuk on unen témpel in de Van Breestrot én nateurlek wér Indise snoepekes én snaks.

Smuingdags de 24 ste séptember ,zén er gin aktivitaite mor ge kunt nog altaid kaume zeeng nor et béld van Ganesj .

De lésten dag (deengsdag 25 séptémber oep dezélefde plets) oem alefveer smiddags vertrékt er nen aupe woage mé j et béld van Ganésj . Ze raije no 't Stieënplain én oem 4 eure zule z’et béld van Ganésj te woater loate on’t ponton van ’t Stieënplain ( flak ba de Flandrija). Da rituweil is en aud Indis gebroik da de vergaengkelekad van ’t lichoam simbolizeirt.

Eederieën is dan oitgenoeëdegd oem da prachteg rituweil te kaume baiwoeëne.
As ge nog mieër oitlég wilt dan kun d altaid télefoneire no den Deengst Waikwaerekeeng van ’t Stad (03 222 36 29 of 03 222 36 53) of en ie-meiltsje steure nor:
mailto:simone.verbaken@stad.antwerpen.be%20%20/of/nor ann.tielemans@stad.antwerpen.be

LEENGKS:

http://www.rijksmuseum.nl/aria/aria_assets/AK-MAK-251?lang=nl&context_space=&context_id

http://ganapati.club.fr/anglais/arapide.html

111:AN NELISSEN:De Strafe Medam van Aentwaerepe

2007-09-07T02:21:00.000-11:00

D'ofis-jeil afisj in't A.N. of wa t er mut ver duirgon

An Nelissen is e poar weike geleije duir de Sinjaure verkauze gewere tot “De Strafe Medam van Aentwaerepe”.
Deroem zal z’oep den 11de séptember (nen deengsdag) raungd 3 j eure in de noamiddag geveerd were in’t "Internasjenoal Pérsseingtrum Vloandere " n oep de Groeëte Mart numerau 40 .
Dee Strafe Medam is en vraa mé nen aigen stail én en aige veeze, en vraa gelak er ni s zoe vaul in deis stad raungdloeëpe. Van taid tot taid stampt da "kutwaif van de Voaginamonolauge " wél is teige ’t zieër bieën..Ze go f ver niks of neemand oit de wég én deroem ém ek zoe’n bewaungdereeng ver uir.

Z’is altaid kaijard gewést en ze némt gin blad vuir uire maungd as z’uir gedacht wilt zége. Soemege zége da ze ni j aereg vrauwelek is (wa s ze der oek mé muige bedoole). Da s zén nateurlek d’aender vraawe dee deingke da t da t f vernomste is da télt in ’t lèève én de veingte , de matsjaus die ni kune verdroage da f vraawe n oek wa te vertéle n éme. Ann is er ieën oit de deuzend—wa s zég ek---- meengstes oit de teengdeuzend , dee j al dieën tralala ni van doong ei. Ver mai is z’oek en Strafe Medam oemda s ze zoe spontoan,lèèveslusteg, sjarmaent én sos-joalveulend is. Da was z’al as ze nog oep de Pést zat.

De leengk nor uire wébsait:

http://www.annelissen.com/

én nor e vreuger artikeltsje van mainen blog

http://aentwaereps.blogspot.com/2006/10/041-nelissen-aneilise.html

110: De Stoase van den Dam

2007-09-04T01:48:00.000-11:00

De Stoase van den Dam weer van 1854 tot in 1905 de Stuyvenberg Stoase genoemd. Z’éme n al gaa dieë noam mute veraendere n oemda d oep nen baugschuit varder er al en gooderestoase was mé t dezélefde noam. In 1907 , véfteeng joar noa doatem, weer ze mé ruizevaizels ne meiter sésteg nor oemoeëggekrikt én 36 meiter varder neirgepoeët oemda s z’in de wég stoong ver no ’t schaint en aender reengspaur da must veroeëgd én verbrieëd were. De Stoase en eingd varder raije was goojekoeëper as z’af te breike n én en ieël neef te baawe. Doar éme vernoamelek twieë man ver gezeregd: nen Bruselér (Morglia) én nen Detse n Ameirekoan (Weiss).

Da ch gebaa van bakstieën én ardoin waug ongevèèr 3000 ton. Da kan téle n ei ! ’t Was 37 meiter laengk én 17 meiter brieëd.’t Deurde veer moande vuir da s ze zoevaer woare da ze ’t koste verpletse. Albèèr I—dieë toongs nog kroeënpreengs was --- is de waeref kaume bezeuke. Ver em was da nateurlek verneet, mor de gewoeënen bureger must er nen ieëlen Bélgise fraeng ( da was ni niks in dieën taid !) ver oepoeste.
Et gebaa da d in 1892 gebaud weer ---in wa s ze gewoeënlek noome “ neijaugautise stail” ---is naa seidert 1997 tot beschaeremd geklaseird monumeingt gepromoveird én deeng d as “Séngtrum ver Komunikoase n Informoase n én Partisipoase “ (moojleker kost et ni !). Da Séngtrum sto d in ver de Rénovoase n én d’Inrichteeng van ’t paerek “Spaur Naurd”.Amai!!! Komunikoase, Informoase, Partisipoase n én Rénovoase !!! (mut er gi zaend zén ?).
Et gebaa sto naa tuse den baerem van Spaurlain 12 én de Molepaip van de neef Naurd-Zoidverbeendeeng van den O.S.T (den Oeëge Snéladstrain) dee z’aungder ’t Stad duirgegroave n éme.

In ’t joar 2000 weere dan wér de loeëdse n én d’ateljeis verpletst nor de vermeengsstoase van Aentwaerepe-Naurd.
Naa, aungderd joar loater , zal er duir ’t MAS en aupeluchttentoeënstéleeng gaawe were raungd et geréstoreird én geklaseird momumeingt: d‘audste én nog d’ieënegste raizegersstoase van Aentwaerepe.
Dee tentoeënstéleeng zal begine n oep den 8ste séptémber (ne zoaterdag) as de Damse Fieëste n oit un startbloke scheete. Dernoa zal eederieën ze groatis verneet stieëndoeëd kune gon bezichtege (da d éme ze mai toch waisgemokt).

Zau w Albèèr II meschin oek van de partai zén ? Worschainlek ni, want dieë n ei naa wél aender zerege raungd zene kuineengleke kop !

109: Régine Beer KZ A 5148

2007-08-13T06:19:00.000-11:00

Regine Beer

Wél mieër as 1000 kieëre n is ze gon spreike n in de schaule n auver wa s ze meigemokt ei in ’t konséntroasekamp van “Auschwitz”. Oep uire n aerem sto nog altaid uire kampnumerau getatoeweird:

KZ A 5148

In uiren boek vertélt z’ieëst oo da d uir famile lèèfde vuir den aurlog én dan auver de vrieëseleke gebuirtenise n in ‘t kamp. En moodege vraa mut ze zén oem noa w al dee j éleingde eedere kieër wér oepternift uir veroal te gon vertéle on joonge meingse dee vandoag den dag aigelek ni beséfe oe goo da s ze ’t éme. Mor uir bedooleeng was de juigd van teigeswaurdeg te doong inzeeng wa soemege meingse n aender meingse kune n oandoong in noam van ieën of aender zoegenomde weiteschapeleke rasetejoree.
Den 18 den désémber 1940 geeng Régine no ’t Stadois van Aentwaerepe n oem uiraige te loate n inschraive in’t Jauderegister . Z’ad ontdékt da d uir voader aigelek jauds was. Ba j uir tois weer er noeët ni j auver godsdeengst geklapt. Oem administrateef in orde te zain – de Detse n ade n et bevél gegeive da d eederieën dieë jauds was zenaige must kaume mélde--- docht ze da ’t beiter was da mor te doong.
Den 3den désémber 1943 weer ze duir de Detse n oangaawe én no de Dossinkazaerne van Méchele gebrocht.
Den 21ste mai ariveirde z’in Auschwitz-Birkenau én doar weer ze numerau 5148.
Der zén mor 1207 van de 25.257 Bélgise gedéporteirde dee de nachtméri j auverlèèfd éme. Ieën dervan is Régine . As z'in 1945 uir mooder ( dee j al docht da s z'uir noeët nimer zau zeeng) trugzag, was ze ne n aendere meings gewere. Z’ad al dieën taid meingse mé teengtale van oitputeeng zeeng staereve én zélef ad z'er mé lieëre lèève. Fieërteg joar laengk ei s ze gezweige, totda d oep den 22ste novémber 1981 de minister ver Nasjenoal’ Oepvoodeeng –Willy Calewaert—nen breef schreif nor al de schaule werin da t er gevroagd weer oem Régine te loate getoige n auver uire laideswég in Auschwitz.

Auschwitz weer bevraid duir de Ruse mor Régine weer noeët ni bevraid van Auschwitz. Ze wilt da t dieë numerau w oep uiren aerem loater bewoard zau blaive in ’ t Aentwaereps Vreidesséntrum zoe da d eederieën zenaige zau rapeleire da t er oeët e konséntroasekamp in Auschwitz gewést is.

Wee mieër eerauver wilt weite, dieë mut absoleut uiren boek leize:

Paul De Keulenaer

Regine Beer

MIJN LEVEN ALS
KZ A 5148

Ed.Epo 2006

http://www.epo.be/uitgeverij/geschiedenis.php

108: 't Aentwaereps Bolekesfieëst

2007-08-12T02:41:00.000-11:00

In ’t weekeingd van de 17de, den 18de n én de 19de n ogustes wert er nog mor is gefieëst in ’t Stad. ’t Zal e gastronaumis fieëst were mé f vaul laker dinges én peengte n én borels a voloantei ( alei, da d aupe we toch, as z'aungs ni j ieël den taid in 't zakske loate bloaze !). ’t Is ver den ieëste kieër da s z’in ‘t Stad zoe w eet oep poeëte gon zéte. Z’éme da ’t Bolekesfieëst gedoept nor --ge wét wél --dee smoakeleke peengte van brauwerai ” De Koninck”.

Z’aupe n oek da t da t de volgende joare varder gezét wert én en Aentwaerepse tradeese zal were.’T schaint da t dee van Moastricht da d al ver de 26ste kieër organizeire. Zun noome da d in un Limburegs toltsje : ’t Preuvenemint. De Moasaikenére n éme da t dan afgezeeng van Moastricht – dee doong da d al 19 joar én doar noome ze da Hartbufkes Preuve .De Sinjaure meuge n unaige dus ni loate kéne. Wa t dee kune, da kune wai j oeëk én nog vaule beiter ! Gemakelek zal da ni s zain want z’éme me waisgemokt da t er in Moastricht vuireg joar wél 150.000 bezeukers woare.

Oep ieël wa pletse in ’t Stad zal er en Aentwaereps gastronaumis festain ingericht were. Oem te begine zule n er oep de zoaterdag én de zaungdag oep de Groeëte Mart kromekes stoan wer da ch ge tipise streikprodukte zult kune koeëpe ( bolekes van “De Koninck”, Aentwaereps’andsjes van sjokolateree Goossens, peikelèèreeng van de firma “Poolster”, kongoléskes van sjokolateree “Carmina”, ”Elixir d’Anvers” van “de Beukelaer”, zjeneiver van kafei “De Vagant”,geroekt pèèrdevlieës van de firma “Equinox”, kandaisoiker van “Candico”, kofe van “Verheyen” én karaméle van konfiseree “Roodthooft” .

De Greungplets wer d ieë groeët aupeluchtréstoroa w én ’t Stieënplain zal dieë zoaterdag in en vismart oemgetoeëverd were mé j aungderaendere mosele, gaernot én karakole .Ver de klainmane zal er doar animoase zén ( veroltsjesvertélers, gauchelére, stroattéjoater,leekes) én ver twi kieëre niks zul de mé t de boeëte van de Flandrija (“de Flandria”) kune gon vèère. Oemda t de Flandrija deis joar 85 joar bestoa, zal “ boma van Marcke”--- dee j indertaid ver de Fladrijavèèrders une kofe n én un baukes zeregde---aungs oek vertéle n auver de gescheedenis van uire Flandrija.
Varder zul de kune gon piknike n in verschilege paereke in én raungd ’t Stad wer da t er ver muzeek én animoase zal gezeregd were: in Aentwaerepe (’t Albèèrpaerek), Baerechoem, Bèèrendrécht-Zandvleet, Beregeraut, Duirne , Èèkere, Aubauke, Maereksoem én in Wilraik.
We kune n oe naa w al verklape da d eederieën er wél eet no zenen taend zal veengde: Bélgise kuike, Fraense kwizin, Spoanse n én Italjoanse laker dinges oem doime n én veengere af te lake; Zoidamerikoanse n én Azijoatise spés-jalitaite oem oewaige n en bruik on’t eite. Ales zal mute betold were mé bonekes dee 1,80 uirau gon koste . Dee bonekes zule verkocht were n aungder “den Doim” van “Rubens”. Ge zult kune snoope ver de prais van ieën of twieë van dee bonekes ( da s zal nateurlek ni s zoe vét zén); mor as g’en vole taloeër wil d éme dan go t da d oe meschin wél zeive bonekes koste.Ne gooje road on d’aakaraméle: Pakt mor al oe reikemasjeengtsje oem da d in aungs aa bélgise frangeskes oem te reikene , dan wét de naa w al oe w ard da ch ge zult mute spoare n oem et plezaent t’aawe.

107: FERRE GRIGNARD

2007-08-09T04:03:00.000-11:00

De Fére

Den 8ste n ogustes van deis joar is et vaifentweenteg joar geleije da t de Fére van de Muze gesterve n is on kèèlkaengker. A j is amper 43 joar gewere. Ze noemde n em den” Bob Dylan” van de Loage Laende n of den “Boudewijn” van Groeët Vloandere.
A weer gebaure in en ieërder burgerleke famile, mor a j ei den ieël aender lèève gad. A lag dan oek auveroeëp mé s ze voader én zen breur “Roger” [Rozjei] dieë n aigelek mé t de beroemdad van zene joongere breur ni s zoe gelukeg was. Dee twieë breurs lèèfde n in nen totoal aendere wèèreld. De Rozjei was noamelek nen oeëge peet in de wèèreld van de baengke. ’t Is mor oep de Fére ze staerefbéd da ze trug mé mekoar wauwe klape. De Fére n ém ek goo ch gekénd toongs da t em ne geveerde n artist was. De Rozjei, zen breur, is loater en gooj kénis van mai gewere Dieë lèèft nog---a zit aungdertuse al vaif joar oep tram zeive .

De Fére n ad zen ieëste suksés mé “ Ring, Ring, I’ve Got to Sing” noada t em al den artisteeken toor was oepgegoan mé f vaeref én bestels. A schilderde n er oep los mor zen schilderaije kreig em ni f verkocht al ei t em dan tentoeëngestéld in “De Zwarte Panter”. Ẻn as em dan al is wa s zoad in’t bakske n ad, dan weer da stantepeide n in’t gezélschap van zoegenomde vreengde n oepgezaupe.Dee schoeën vreengde van de Fére zoate zélefs wiski te boemele n oep zain koste n as em oep ze staerefbéd lag én ne vaugel ver de kat was. Soemege koste zélefs un pikels ni toisaawe én noame schilderaije van de Fére mei nor ois “ in bewoareeng”.
De Fére was oek oep de Mélekmart mé j e kafei begost da t em “De Muze” gedoept ad. Doar kwoame n al “d’oartiste” van ’t Aentwaerepe van de joare sésteg bajieën. As kafei was et twi kieëre niks--- zjust de noeëdege muibeleireeng : stoole n oep op te gon zite n én toafels oem oe peengt oep te zéte. Ẻn nateurlek oek en rai taboerétsjes ver de toeëgzaikers. Mor der was altaid wa te doong zoelaengk da t de klaente nog oep un bieëne koste stoan. Zélef kwam ek aféntoo in “de Muze”oem no de Fére te lestere.’K ém doar gooj érinereenge n on, mor as et te grof weer--in de klai n urekes--dan keste n ek men schup af.
As de Fére must kune trugkaume dan zau w em nog al oeëge tréke want ze zuineke (Fére dzjoenijor), dieë n indertaid al zen stripboeke n on den duirwoarder must afstoan oemda s ze voader de belasteenge ni betolde, is aungdertuse doktaur gewere !
De Fére was gine sléchte meings. ’t Was nen artist van ’t zoiverste woater. A j ad e gaawe n art én doar éme der vaul van geprofeteird. A j ad mor ieë groeët gebrék : a kon gin peengt of borel vol of leig zeeng stoan.
Zélef zei t em oep ’t léste: “’K ém ni laengk gelèèfd, mor ‘k ém er gi spait van” .

106: Den Ieësten Doikelér van 't Stad

2007-08-05T10:29:00.000-11:00

M.P.Michiels, den ieësten doikelér van 't Stad

Den doikelér dieë da g'eer oep deis kopeeke van en aa postkoart zee d is ne zeikere M.P.Michiels dieë sasmieëster-doikelér was in deengst van 't Stad. A j is gebaure in Aentwaerepe n oep den 20ste jeunee van 't joar 1876 én as em zenen lésten oasem oitgebloaze n ei was em nog altaid in deengst van 't Stad. Da was oep den 28ste jeulee van 't joar 1939 ( da d éme de meingse van 't Aentwaereps "Felixarchief" mai verteld) .Ik veraungderstél da t da postkortsje dus van vuir den ieëste wèèreldaurlog mut zain. Ai zau den alerieësten doikelér zén dieë n oeët ver 't Stad gewaerekt ei. No 't schaint mut em nogal e pateike gewést zén. Zoe te zeeng ne vuirloeëper van d'Aentwaerepse Snereklub ( de klub van de schoeën moestasje, as ge da beiter verstoa).Ge zee da zoe nen doiker indertaid nogal wa nen élem oep zene kop moest zéte. Da mut gi lacherke gewést zén oem mé zoe w e zwoar kostumeke n aungder woater no laike te gon zeuke. Want da s zal 't wél gewést zén wa t em mieëstal must doong. In dieën taid goojde ze nog gin otaus of velaus in 't Scheld. Eer oep 't fotauke go t em pesees mé 't lireke n oit. Zen moate ---al dee knape gaste mé j un klakskes én un moestasje ( da was no 't schént toongs de maude) zén fieër da z'er bai muige zain ! Dieë mé s zenen bolood is meschin wél den boas.

105: Twieë Leekes ver de Kluiterklas ?

2007-07-28T09:13:00.000-11:00

Joare geleije n oeërde n ek in e kluiterklaske de keengdere twieë leekes zeenge dee de jufra j un ad oangelieërd. Worschainlek was de jufra al eive n onschuldeg as de kluiterkes want ze woare dee leekes on ’t lieëre ver ’t schaulfieëst van ’t eingde van ’t schauljoar wer da d al de moekes én vokes zauwe n oitgenoeëdegd were. Wa t da jufrake ni wist is da t dee twieë leekes dee naa volege aigelek ieëlemoal ni f ver klain oeërekes bestémd woare.

I
Raije n is plezaent, raije n is plezaent .(bis)
Raije n oep e kareke zaungder weele.
Raije n is plezaent, raije n is plezaent. (bis)
Raije n oep e kareke zaungder weele.

II
‘K ém uir bloemeke geploke n in de wai
’T is da f van mai, ’t is da f van mai
‘K ém uir bloemeke geploke n in de wai
’T is da f van mai, ’t is da f van mai

In ’t ieëste leeke n ei noamelek ’t waerekwaurd “raije” ni de betieëkenis van “raije mé j en kaer of me nen otau”. Mor “raije “ betieken d eer “ séks éme”. “Neuken” zauwe d’Olanders zége. G’oeërt da nog in ’t Aentwaereps :“ ne raijer”, ‘t is te zége : e manelek konain of ne maneleke n oas. In’t AN noome we da “een ram of een rammelaar”. Naa begrépt ‘e wél weroem da ’t kareke gin weele n ei !

In’t twide leeke betieëkent “uir bloemeke pluke” rats etzélefde. Tuse n okskes : mieëstal wert er verkieërd gezoonge: ‘K ém en bloemeke geploke……..” duir degein dee da leeke totoal verkieërd begreipe n éme. In ’t Aentwaereps spreike z’oek van “uir vijaul” . Dan éme w’et ni auver en vijaul oem muzeek oep te speile ! ’T is worschainlek afgelaid van ’t Fraens waerekwaurd “violer”, da t dus oek wilt zége “ uir bloemeke pluke” mor dan nateurlek ni mé t de goesteeng van da maske. Da’s dan e saurt voleksétimologee , want “violer” ei d aigelek niks te moake mé j e “vijaultsje” ,mor wél mé ’t Fraens “violence”, da ch “gewéld” betieëkent. Varder wert er in dokterstaereme n oek gesprauke van “defloroase”(defloratio), werin da ch ge ’t waurd “-flor-“ zee stoan, wa “bloem” betieëkent in ’t Latain.

Ge zee da t da schauljufrake n er goo néfe zat !

104: 'T SCHIPERSKWARTEER

2007-07-22T07:30:00.000-11:00

En afisj vol nostalzjee !

Vreuger , toongs da t er nog ginen téleveeze was, kwoame de meingse van ’t Schiperskwarteer ----as ’t zoneke schein----, oep ne stool vuir un duir zite oem mé mekoar e klapeke te doong. De keengdere dee doar oepgroojde woare gewoeën on dee medame in un vitrine. Veral den Bloodbaereg én de Bureggracht weimelde soaves van de veingte dee tois ni j on un tréke kwoame. ’t Woare ni j alieën matroeëze dee mé j un goesteeng ginen blaif wiste , mor oek
zoegenomde déftege burgers, ne poater of ne pastoeër ( da s zén oek meingse dee j aféntoo stoeëm mute n afbloaze). As dee betrapt weere n ade z'altaid as ékskeus da s ze ne zeeke kwoame bezeuke of 't aileg aulesel kwoame geive on eemand wervan da s ze dochte da d ai j of zai vaer keivendroager was. Der woare n er oek dee mor kwoame n oem is goo te lache mé t de maskes-van-plezeer. Mor da f veel soems wél wa teige want de maskes kipte dan un pispote leig auver une kop.

Vreuger noemde ze de maskes “boekwaive” oemda s ze gerégistreird woare. Da d ad zoe zen gooj kaente want ze weere reigelmoateg gekontroleird oem te zeeng of da s ze gin véneirise ziktes ade n oepgesjaerd. In den aurlog deije de moefe da d oeëk, mor da was dan vernoamelek oem un kanonevlieës gezaungd t’aawe.
Ofis-jeil bestoonge d’oerekes ni. D’auverad dei gewoeën en oeëgske dicht. ’t Was e noeëdzoakelek kwoad. Wa d ad d aenders mé j al dee matroeëze én gefrustreirde burgers, poaters én pastoeërs mute n oanvange ? As er gin maskes zauwe zain, dan zauwe n al d’ aender vraawe n oep ’t stroat lasteg gevale were.
Den dag van vandoag is de situwoase wél ieëmel aenders. Ten ieëste: vaul mieër maskes were naa gedwoonge dieë steel oit t’oofene noada s ze nor eer gelokt zén mé f valse beloftes. Der is nen ieële sloavinenaendel oep gaengk gekaume. Ten twide: ze muige naa un koeëpwoar nimer aupe n én bloeët in de vitrine lége n én der blaive mor e poar stroate n auver wer da s ze muige waereke: de Vaerversroi, de Veengerleeng én de Schiperstrot. Dee stroate n éme z’oepterneeft geplavaid én d’oize mé f vitrine ston verdeurend aungder kontrol !En oantal oorekaute dee j er nogal kroteg baistoonge n éme z’oepgekalfoaterd én dee were naa ver e préske vereurd on kunstenérs ( mut er gi zaend zén ?). ’t Schaint da s z’al praize gewone n éme ver dee veraendereenge ( aige lof steengt). Wa wél e gooj inis-jateef is, is et fait da t er e saurt klinikske komt ver de maskes.
De verbaije joare zén al ieël wa stroate van ’t Schiperskwarteer éroangelei. Mor weroem da ’t Zieëmansois mut afgebrauke were n oem er e zoegenomd “Mariteem Otél” ver in de plets te pladaize, da’s ver mai nog altaid e gretsel.Of da t da d eet zal oitoale ? ’K deingk et ni. Wa da t da wél as rézultoat zal éme : da d is da ’t Schiperskwarteer naa w en sjike waik go were wer as de baapromotaure poong in gezeeng éme.
Métertaid zule z’oek wél nen aendere noam on deis waik wile geive. Zoe w eet in den traent van “ Miljoonewaik”.

103: Karel Verbist (Sjoareltsje Verbist)

2007-07-16T09:29:00.001-11:00

Sjoareltsje Verbist weer gebaure n oep de 16de n ogustes ( soemege zége den 18de !) van ’t joar 1883 as Karel Verbist ( da was zenen ofis-jeile noam). A zau mor 25 joar were want a verongelukte in Brusel oep den 21ste jeulee 1909. Oersproongkelek was em no ’t schaint métsendeengder.

Sjoareltsje Verbist was ne krak van den aleve foand. Ai was indertaid ver de koereërfans wa Staneke n Ockers e poar joar loater zau zain. De Verbist begon oep de wég mor a schoakelde rap auver oep de boan. ’t Was Ceurremans, zene gangmoaker dieë n em oangeroije n ad oep den aleve foand te begine. In dee spés-jalitait was em oep kerten taid ba d’alerbéste.

A weer kampejoong van Bélege n oep den aleve foand in 1908. Da s zélefde joar klopte n em oep de boan van Zeurenbereg de Fraensman “Paul Guignard”, dieë n e poar muingde loater den ieëste koereër zau were dieë n achter moteëre mieër as 100 km per eur aflei. Verbist ad stoale zeinewe n én en énorme wilskracht oem zoe w eet te kune kleirspeile.
De weelerweireld stoong oep zene kop. Sjoareltsje Verbist was oep zen 24 al ne koereër wer da s ze reikeneeng mé muste n aawe. A was in Aentwaerepe begone n in en 24 eurerit én a j ad oep kerten taid e gewéldeg suksés.

’t Was Ceurremans dieë n em ontdékte én em oangeroije n ei mé j e strafer masjeeng te gon raije. Mé t da masjeeng én Ceurremans as gangmoaker was em en neef karjèèr gestart. Al ieël rap wist em no den top te raije. Mor da bracht oek nateurlek rizekaus mei.
Sjoareltsje Verbist was ne klaine peizege koereër dieë zélefs teige 100 per eur nog absoleut boanvast was. En toch was zen maneer van raije zweereg én élegaent. Mor a j ieëld ni j af as em et in zene kop ad da t em must wine. Doaroan ad em dan oek te daengke da t em zoe rap karjèèr mokte. Mor da t deurde spaiteg genoeg ni laengk. Ales bajieën e joar of twieë. Oep den 21ste jeulee 1909 , oep de pist van de vélodrom van “Karreveld” in Brusel---Kuineeng Léopold II woeënde dieë wédstraid bai ---taides de léste raungde van dieë wédstraid werin em deur mékoanis défekt gerémd weer--- mor dieë n em toch geeng wine---verlaur zene gangmoaker “Ceurremans”, duir ne platenbaend, de kontrol auver ze steur. Ceurremans begost te slingere n én Verbist dieë ni j oep taid kost afréme botste teige n em. A vlaug teige de balustroade, schauf trug oep de pist én weer nog is auverreije duir Meinhold, de gangmoaker van Schipke, nen Detse koereër. Sjoareltsje Verbist was zwoar gewaund én lèèfde nog mor e poar meneute. Der wert gezei da t em van plan was de zoaterdag deroep te traawe n én worschainlek oek mé s zen koereërskarjèèr te stope. ’t Ei ni muige zain.
Verbist weer gelak ne kuineeng begroave .Oep zen begroafenis kon d’auver de kope loeëpe van de meingse dee j achter de korbijaer duir ’t Stad troke. In dieën taid weer da nog amel tevoot gedoan !
On ale veingsters, on ale kafeis én réstoroans oong zen fotau mé ne raabaend.
De kist, mé t de bélgise vlag, weer duir d’aender koereërs no zen ois in Wainegém gedroage. Derachter volegde ne stoot van droagers mé f vaul manjefeeke kroeëne.

Ze grafmonumeingt kun de bezeuke n oep 't kaerekof van Wainegém.

D’aa Sinjaure zule n unaige nog wél rapeleire da t er achteraf et volgende leeke gezoonge weer:
“Sjoareltsje Verbist a de ni ch gereije n oep de pist dan a de ni ch geleige n in de kist .”

Eer volegt naa j en reiks van 12 fotaus van postkoarte dee gedrukt weere n in 1909 nor oanlaideeng van den doeëd én de begroafenis van Sjoareltsje Verbist.Ze ston in volegorde: ieëst den train dieë n in Aentwaerepe n ariveirt gefotografeird oep 't momeingt da t de kist oit den train gedroage wert. Dan de kist dee j auver 't péron no den oitgang van de Midestoase gedroage wert. Dan zeeng we de korbijaer dieë duir de stroate van Wainegém rait. Oep de virde n én de véfde fotau is de kist oit de korbijaer gold én wert duir zen kameroade oep un schaawers gedroage. Doarachter volegt dan ne lange stoot mé kroeëne (de grutste dee ge zee is dee geschoongke duir Ceurremans, zene gangmoaker). Doarachter kaume dan oep de zeiveste n én d'achtste fotau de kroeëne van de sportklubs. Oep de neigeste fotau volege de kroeëne van vreengde n én kénise. Oep den teengde fotau is de stoot gariveird in Wainegém on 't ois van Verbist, weroep da ge kunt leize: Estaminet J.Mariën:" IN DEN WERELDRECORDMAN Karel Verbist". Oep d'élefde fotau zeeng we den ingang van 't kaerekof van Wainegém: de laikkist wert gedroage duir zen kameroade. Oep de léste fotau ( de twélefde) zeeng we de masa dee lestert no de reidevooreenge dee ba 't graf van Verbist gaawe weere.

Oep den 21ste jeulee 2009 zal et dus aungderd joar geleije zén da Sjoareltsje Verbist verongelukte. Zule de Sinjaure n unaige da t dan nog rapeleire ?

102: De Fieëstzoal van d'Armonee

2007-07-15T01:03:00.001-11:00

PETER BENOIT

(geschilderd duir J.van Beers jr.)

Van de fieëstzoal van d’Armonee on de Méchelsestieënwég zauwe ze bine n e poar joar e zoltsje wile moake wer da d eederieën dieë geloeëveg is zen aige zau kune n oep ze gemak veule. Ze wile n er dus wa s zun noome n en “intérréligieuze zoal “van moake wer da sjike fieëste van ale muigeleke godsdeengste zauwe kune pletsveengde. Ver de momeingt is er neeverans gi zoltsje wer da ch ge zoe w en maniféstoases gelak begroafenise, aaweleke én aender réligizeuze fieëste zau kune n organizeire. Mor oem da te kune réjalizeire mut er nog vaul veraendere. Ver de momeingt is da s zoltjse ieëmel ni ch gezéleg. 't Zau dus in d’ieëste plets ieëmel mute n oepgekalfoaterd were.
Derbai komt nog da t da momumeingt ver aungze komponist “Peter Benoit” [peiter benwa], da d’en “art déco” [aer dékau] geval is, verdeurend duir schoeles in de vaeref gezét wert. Der zén zoe van dee gasjes dee j er plezeer in veengde n oem ales én nog wa mé j onnoeëzel tieëkeneengeskes vol te smèère.
Eedere kieër mut er wér trug en ploog kaume n oem ales oep te kese.
Da spéleke kan zoe nog laengk deure ! Mor oeët zule dee rotzakskes wél is teige de lamp vleege. ’t Is dan mor t 'aupe da z’en gooj reikeneeng geprésenteird kraige n én da z’en tadsje kune gon lozjeire in den auten leipel. Da wilt ni s zége da t de vaiver ( soemege noome n et den baseing) van aungzen beroemde komponist ni s zau mute n oepgekalfoaterd were. ’t Is zoeë da t er ieël wa léke zén woar da t den arsjitékt “Henry Van de Velde” [oanree van de vélde] ze ni bedoold ad.
Gelak w'amel weite droit de muile van d'administroase van 't Stad ni j al te rap.'t Zal dus ni f ver vandoag zén én oek ni f ver morege. Meschin da d aungs achterklainkeengdere da nog muige belèève.
't Zau w aenders en schoeën zjést zén van de Sinjaure teigenauver al dee meingse dee van en aender gedacht zén. Aentwaerepe n is altaid en stad gewést wer da d eederieën mé j aupe n aereme ontvange weer. Lot aungs aupe da t da s zoe bléft !

100: John Lundström [Dzjon Lundstreum]

2007-06-25T10:05:00.000-11:00

Den Dzjon Lundström was en écht seiminiskeengd. Ze grutvoader was ne Zweidse zieëman dieë n in Aentwaerepe blaive plake was. Dieën n ad er en moke gevaungde no zen goesteeng én a j ei t er zene aengker oitgegoojd. Den Dzjon was de joongste van ne nést van zeiveteeng pagaders dee raungdkroste in de “Sjunde Himmel” ’t kafei in 't Schiperskwarteer da toongs van zen aawers was. Doar is den Dzjon gebaure n oep de zésde n oktauber van ’t joar 1919. Zélef ém ek doar loater on den toeëg gange. ’t Is doar da’k men ieëste Zweidse waurdsjes gelieërd ém. ‘k Kwam oek wél af én too w in den Danske Klubben én ba de Norske Mama, mor De Zeivende n Eimel is oitaindelek ’t kafeike gewere wer da ’ k f verneete Zweidse priveilése gekreige n ém. Want van en toal lieërde wél tejoree in de boeke, mor de lèèvende toal kun d’alieën oeppike duir mé t de meingse te klape.
Tot in de joare daerteg éme zen aawers da kafeike n aupegaawe. As ze dochte da s ze genoeg verdeengd ade, zén ze veroisd no ’t Keel. Mor den Dzjon ei s zenaige noeët ni j ieëmel kune losmoake van ’t Schiperskwarteer én zen boongke van zieëmane. Deroem da ge da s zoe dikwels oeërt in zen leekes. ’t Zén gin romantise smartlape, mor ieërder raa leekes auver ’t lèève van de klaine man. ’t Zal oe dan oek ni f verwaungdere da t den Dzjon ne Rooje n in art én neere was dieë gin blad vuir zene maungd nam oem de boaze n én de boazepoepers in un ém te zéte.
Zeenge n én muzeek moake was ver em eite n én dreengke. A j ad et van ze voader meigekreige dieë n oek zoong én derbai zenaige begelaide n oep zen vijaul. De klainen Dzjon ei t em gewoeën noagopt. As joonge gast ei t em otaustop gedoan én duir ieël Uiraupa getoord. In de juigdérbaerege mokte n em kénis mé f volksdaense n én volksmuzeek. In de juigdérbaereg van Aide-Kalemtaut noemde z’em zélefs Voke Vijaul ! Mor da was zene n échte stail ni. A begost zélef leekes te schraive mor dan auver meingse--- de klaine gaernot---van Aentwaerepe.
Zen ieëste leekes schreif em ver de keengdervakaenses van de mutuwaliteit “De Voorzorg” [de vuirzereg] Der wa s em nautabeine téchnis advizeër én stoong em in ver d’oeplaideeng van de monitors. A mokte smoreges de klaimane waker mé gezang én blokfloite n of vijaulemuzeek. Én smiddags kwam em af mé j e groeët blad vol mé beilekes in den traent van de Schnitselbaengk zoe w as de plakoatzangers vreugerjoare deije n oep de marte.

Dan muste de keengdere oemtaawe wéleken tékst dat er eedere kieër ba ’t vuirege beileke paste. Den Dzjon weis dan mé ne stok no ’t volgende beileke én zoong wér e stukske.Da d aindegde dan oek eedere kieër mé j e refrain. A j ad oek en dzjob ba de “Nationale Dienst voor de Jeugd” [Nasjenoalen Deengst ver de Juigd]. A waerekte mei j on ’t keengderureke ba de radejau w én den téleveeze.
A schreif oek et leeke ver d’Aentwaerepse klub van de Moestasje da’k in e vuireg stukske van mai j oemgezet em in de neef Aentwaerepse Spéleeng. Oep de wébsait van dee Klub kun de da leeke belestere in zoiver Aentwaereps. Da d’aindegt mé j et onstaerfelek refrain:

Want den ieëne zei t dit én den aendere zei t dat
Mor ne smool zaungder sner is pesees en bloeët gat.

Den Dzjon is oek den oteër van ’t duigenuteleeke ba ’t béldsje ni f vaer van den “Oudaan” [odoan]. We zule n et eer weirgeive zoe w as ai j et geschreive n ei:

Oep den Oudaan stater nondedju

à ventje in zen blote ku

't is famile van "Manneke Pis"

ge kunt goe zien dat nen "Deugniet" is

Ref.: ja ja ja ....

Mensen bleft toch staon

en komter mor es aon

mor doeget met fatsoen

dan meude "wenske" doen

't is 't allerschoenste "gat"

van heel de koekestad

ja heel de waereld rond

vind men geen schoener "kont"

Ref.: ja ja ja ....

Er staot geschreve onderaon

"Met heel de stad, mor nie me mij"

En die da nie goe verstaon

zen ni van hier, geloofd me vrij.

Ref.: ja ja ja ....

En tadsje n ei t den Dzjon gewoeënd in Duirne in da stretsje néfe ’t aud gemieëntenois . Deroem zul d’em doar oek trugveengde n in e zoltsje van ’t Voleksmuzeijem Turninum .
Dernoa veroisde n em no Maereksoem, wer da t em oitaindelek gesterve n is oep de 26ste jeulee 1990.

099: Wannes Van de Velde

2007-06-07T08:26:00.002-11:00

Zoe zag em er oit joare geleije

Willy Van de Velde , de Wim ver zen vreengde, is aigelek gebaure n in 1937 (de 29 ste n april) in de Seifoek. Ze voader was metoalbewaereker én ze mooder en noister gelak aungs mooder. Zen ieëste leekes lieërde n em van ze voader, Zjaek van de Velde, dieë ne volkszanger was, én oek

van ze grutvoader én de geleigenadzangers van stroatleekes oit de stameneis van de Seifoek.Loater zule zen aawers no ’t Schiperskwarteer veroize , no de Zirekstrot oem zjust te zén. Ze woeënde bauve de Spoanse weengkel van de famile Bernad , in en aud ieërenois mé s zoe w eet as ne Spoanse “patio” woar da t de wainvoate stoonge weroit da ch ge wain van ’t vat kon koeëpe. ’t Is zeiker én vast doar da t em ver ‘t ieëst kontakt kreig mé t de “Flamenco” [flameingkau], de muzeek van de Spoanse Siguiners, dee j in den taid van Franco [fraengkau] voaderlandsloeëze woare. ’t Zote n is da t de mieëste meingse deingke da t da na tipise Spanjorde zén. Da’s en groeëte vergiseeng want de Siguiners zén afstameleenge van e volek da f van de kaente van Indije komt. Un toltsje, et “kalo’” is verwaent on et Sanskreet.

Zen ieëste gitaerlése kreig em van” Ilse Alfonso”
Oemda t da wa sjiker kloongk ei t de Wim loater zenaige n oep e Spoans flameingkaupletsje “ El niňo de San Andrés “ loate noome. A spélde n indertaid gitaer in e spagetiréstoroanke in ’t Stoasekwarteer. Tuse n okskes ’t is on mai dat em toongs dieë Spoanse titel ei loate n oepstéle. Mor da schaint em al laengk vergeite te zén. Van ’t Seengt-Andrees kwarteer wist em indertaid ni s zoevaul want a kénde ni j ieëns “Et Leed van ’t Seengt-Andreeskwarteer” da K.C.Peeters in zene schoeënen boek “Eigen Aard” [Aigen Oard] gepubliseird ei (Oeëfstuk III.3 “Et Voleksleed”). Oek da d ém ekik ver em auvergeschreive.
W’éme n oek soame en dieël van aungze leigerdeengst gedoan. Ik rapeleir menaige nog goo da t de Wim toongs ni wau da t em in ’t dijalékt oangesprauke weer. Gelukeg is em doar van truggekaume aenders ade w’et naa zaungder al zain Aentwaerepse leekes mute stéle. Seidert 1966 spélde n em soame mé “ Flor Hermans” ne vijolist én mé “Walter Heynen” ne flutist én den akordéjonist “Bernard van Lent”. Une répértwaer bestoong oit wa z’in mainen taid stroatleekes noemde, én wa s ze naa j ieël défteg volksleekes noome.
As keengd zag em ver den ieëste kieër nen doojene dieë kapot gemokt was duir ne V1, zoe w as ekik mainen béste moat ém zeeng doeëdblooje in de Gaestrot. Den aurlog ei f van aungs ale twieë antimilitariste gemokt. We koste gin uniforeme reeke n of zeeng. Dieë verplichte leigerdeengst (toongs was da nog zoe) doar muste we van kotse. Ver em zoe goo w as ver mai was da f verlauren taid. Al probeirde z’aungs wais te moake da w in 't leiger échte veingte geenge were. Joa, men oeër, z’éme n aungs alieën gelieërd oo da we meingse muste kapotmoake. De Wim geeng al van zen véfteeng joar no ’t schaint studeire n on de Kuineenglek’ Akadeime ver Schoeëne Keungste n in Aentwaerepe. Want, aigelek faitelek wau w em schilder were.Noa ’t leiger éme we mekaendere laengk nimieër gezeeng tot da ‘k em trug zag as begelaidende gitarist in d’Aentwaerepse Balétschaul. Want néfe zen gedreivenad ver al wa d’Aentwaereps is ei ’t em nog altaid dee Spoanse vlam in ze laif. A j is er zélefs ver nor Andaloozeje gegoan oem doar gitaerlése te gon volege.

Wa d aawer mor nog vol veur

As em trugdeingt on de Zirkstrot van vreuger dan krai t em en krop in zen kèèl.” In dee stroat was er écht lèève! ’t Was en écht stukske van ’t Zoide. Zélefs de rèège rauk er aenders. Ge kon er de guir oepsnoive van gebake vis , voate Spoanse wain én ’t Schéld. "Da d alemoal kleengt duir in zen leekes werin da t em probeirt da f ver ’t noageslacht vast te lége. Mor tegelaikertaid wét em mor al te goo da t da ni f vaul zal élepe. De meingse n oeëre zen leekes wél gèère, mor varder go t da worschainlek ni. Mé leekes kun de spaiteg genoeg de rotegad van deize wèèreld ni f veraendere.
De Wim beséft da mor al te goo naa. Z’éme van zen waik ne groeëte poinoeëp gemokt. Aindelek éme z’ingezeeng da t da s zoe ni varder kan. Mor ver soemege prachteg’ aerefstuke van aungs stad is’t al laengk te loat. Ze probeire n eer én doar te réde wa s ze nog réde kune. Mor oep aender pletse gon ze gewoeën varder. Zee mor no ’t Schiperskwarteer én ’t Ailandsje. As er poong te roape valt, zén de géldwoleve n er ’t ieëste bai.

Aud mor nog ni j oitgeblust

098: George Van Cauwenbergh

2007-06-05T06:24:00.000-11:00

Den béste n Aentwaerepse stadsgids dieë w'oeët gad éme n is er ni mieër .

De “George Van Cauwenbergh” ei t de 24ste mai j en ataksje gad da t em fatoal gewere n is. A j is er 77 gewere. Ze laif was versleite mor zen arsene waerekte nog perfékt .
Indertaid (da mut deingk ek raungd 1957 gewést zén) klooge z’on ’t Stad da t er in Aentwaerepe gin échte stadsgidse woare dee mé kénis van zoake de toeriste koste wégwais moake in ’t Stad. Deroem geenge ze ne serjuize kursus geive n oem stadsgidse n oep te laije. De Zjorsj én ikzélef , wai leete n aungs inschraive ver dieë kursus. De Zjorsj is er mé duirgegon; ike ni ,want ik was toongs on’t studeire n én noa én tadsje n ém ek et dan mor oepgegeive want ik kon da nimer kombineire .Ik rapeleir me nog da d ieën van d’égzoamevroage was: “Oevaul otélkoamers zén er in Aentwaerepe ?” Da was toongs ni f vét. Mor z’ade nateurlek al de peiskoamerkes achter de vitrine van 't Schiperskwarteer er ni baigereikend. Aenders ade da t er ieël wa mieër gewést. Mor swat, ge zee f van eer oe serjuis da t dieë kursus genaume weer.
Joarelaengk ei t de Zjorsj mé toeriste raungdgetoord in ’t Stad. Neemand kon et zoe goo w oitlége n as ai. Neemand wist zoevaul in guire n én kluire te vertéle n auver aungs stad as de Zjorsj. Oek in zen boeke dee j as ge , as g’er ieëne kieër on begint , in ieënen trék oitleist. Ne raséchte vertéler was em . Oek in ’t boiteland was em en bekénd’ Aentwaerepse figeur.

Zene populèèrste n boek was zeiker én vast de “Gids voor Oud-Antwerpen” [Gids ver Aud-Aentwaerepe], werin da t em zeive stadswaendeleenge beschraift.
Den ieësten druk van 450 bladzaide n is van 1973 . Aungdertuse is dieë gids al zeiker neige kieëre oepternift gedrukt gewere.

Zene lésten boek auver 't Stad van flak noa den twide Wèèreldaurlog ,mé fotaus van "Cas Oorthuys" nen Olander dieë noa de Bevraideeng verleefd gewere was oep aungs stad.

De Zjorsj was ne gedreive vuirstaender van ‘t bewoare van d’istaurise gebauwe van ’t Stad. In de joare seiveteg woare n er dee paljaskes van ’t Schoeë Verdeep dee j ieël wa d éme loate n afbreike wer da we naa spait van éme. Zoe w as Den Ipodrom, ’t Vloms Tejoater én ’t Tolois. Da must amel teige de kest. Da komt er van as er nen oeëp idjaute poleteekers et ver ’t zége n éme. De Zjorsj bléte gelak e klai joongk as ze der on begone. ’t Ieënege da t em derteige kon doong was er auver schraive. Der is naa niks nimer on te doong ! Da komt nimer trug !
Deis muingd zau w em oep ‘t Stadois geveerd were ver de 65 joar da t em stadsgids gewést is.'T ei ni muige zain !
Oeët ei t de Zjorsj gezei: “’k Zal Aentwaerepe noeët verloate, tenzai tuse veer plaengke”. A j ei waurd gaawe.
In “t Elzenvéld” éme w’oitaindelek afschaid van ém mute neime .

097:Fieëst ba d'Aentwaerepse Snoreklub

2007-06-01T06:42:00.000-11:00

Morege ,zoaterdag den 2de jeunee van ’t joar 2007 wert ver de 29ste kieër de “Snor van ’t Joar” gekauze én tegelaikertaid wert de 20 joar Brooderschap (1987-2007) van d’Aentwaerepse Snoreklub mé t d’ieëste “Höfener Bart-und Schnorresclub” van “Höfen an der Enz” in Detsland geveerd.

Spés-joal ver deize verjoardag weer ieën van de leide van dee Detse Brooderklub gekauze. Dieë man was 20 joar geleije n oek al van de partai toongs da s zun en bezeuk brochte on ’t Stad. Noa de vaul Aentwaerepse n én Bélgise loréoate, 2 Olandse n én 2 Eingelse, is ‘t dan naa d’ ieëste Detse “ Snor van ’t Joar” A j ei d al ieël wa praize verdeengd oep kampejoongschape in de klase “Ongoarse Moestasj” én zene noam is:

“OTMAR GLAUNER”

Varder were zeiker én vast nog oitgenoeëdegd de brooders oit ale weengdstreike: Olanders, Eingelse n én de mane van Schoeëte n én Wéstvloandere.

Eer volegt dan et

Programa:

Zoaterdag 2 jeunee 2007

13:30 bajieënkomst on ’t lokoal “ De Konincklijke Snor” in d’ “Adriaan Brouwerstrot” numerau 33 in Aentwaerepe.
14:00 vertrék no de Greungplets woar da t de “Snor van ’t Joar” zal oangestéld were oep de kijosk.
17:00 trug on ’t lokoal wer da t er zal gefieëst were mé nen DJ da t de stuke n er af vleege.

Ver deis geleigenad zule de Detse Snorebrooders e poar votsjes van un streikbeer meibreinge n oem te kune kleengke n oep de Brooderschap.

Zaungdag 3 jeunee 2007

09:30 gezoamelijk ontbait in ’t Zieëmansois mé t d’Eingelse n én de Detse Snorebrooders én dan en waendeleeng langs de Groeëte Mart én en bezeuk on de Seengksefoeër.

Ver de gintreseirde volege n er eer nog wa d inlichteenge:

De klub ei d uire zeitel in kafee “De Konincklijke Snor” in d’Adriaan Brouwerstraat 33, 2000 Aentwaerepe.
Den télefon én de faks : 03 226 01 98
Den iemeil: ronnie.vermeulen@pandora.be
Ver ’t Sékretarjoat mute ba “Wim Wynakker” (en bizjoo van nen noam !) zén. Dieë zenen télefon én faks is: 03 449 12 52. Zenen iemeil is: wim.wynakker@skynet.be

E Stukske Gescheedenis van d’Aentwaerepse Snoreklub

D’Aentwaerepse Snoreklub is gesticht gewere n oep de 5de n oktauber 1978 in “De Snor” en eitkroeg oep de “Brouwersvleet “numerau 32 in Aentwaerepe. De stichter van de klub is de stameneisboas “Willy Dupon”. De mane dee j oep da gedacht kwoame wauwe wa lèève n in de braawerai breinge.
Aungdertuse n éme d’Aentwaerepese snoredroagers al ne goo gevulde palmarés . Al twi kieëre n éme z’et zoevaer gebrocht da s z’in de “Guinness Book of Records” ston. Da wil d al wa s zége n ei ! Den ieëste kieër mé ’t wèèreldrekord Nuisdaawe én dernoa mé ’t langste broadspit van ieël de wèèreld. Al verschilende kieëre zén z’oep den téleveeze gewést. In aungs aige landsje, mor oek in Engeland,in Fraengkrek, in Oland én in Detsland.
’t Sprékt vanzélef da ’t er oek internasjenoal verbroederd weer mé klubs oit Eingeland, Fraengkrek,Itoaleje,Zweide n én Detsland én nateurlek oek oit Oland. In aungs aige landsje n éme ze vreengde in de snoreklubs van Zieëbruge, Schoeëte en Ortselér.
Joarleks éme z’aktivitaite dee j al tradeese gewere zén. Zoe w as “ De Nacht van d’Aentwaerepse Snore” én “ De Snor van’t Joar”.Ver dee léste féstivitait wert er nen BV of nen boitelandsen bekénde persoeën gevroagd of da t em en dageske zau kune vraimoake oem duir de klub in de bloemekes gezét te were. Der oeër d altaid nen oeptocht duir ’t Stad én en ontvangst oep ’t Stadois bai.
Seidert jeunee 1987 éme de snore n oek un aige laend: “D’onafangkeleke Républeek Snoroavija". Da scheerailandsje in de Moas kwam in ’t nifs oemda ni j alieën d’Olanders mor oek Zjozei “Happart” oansproak mokte n oep da stukske van aungs voaderlands teritaurejum. Mé j en kompleit’ armoada éme toongs d’Aentwaerepse Snore n en invoase vuirberaid én da lapeke graungd in bezit genaume.Eeder joar oepterneeft wert da fait érdacht mé j en beidevoart der notoo.
Duir oemstandegeide n éme z’ e poar joar geleije mute veroize no kafei “De Konincklijke Snor” in d “Adriaan Brouwerstrot” numerau 33. Alieën ’t lokoal is toongs veraenderd ver de rést is ales gebleive gelak et was. Tot oep ’t momeingt da t de vuirziter van toong “Willy Dupon” beslaut trug no de Brouwersvleet te goan. In en algemieëne vergoadereeng weer er beslist da ‘t klublokaal ba de "Ronnie "zau blaive .Mor de" Willy "kon der ni mé t akaurd gon. A bolde n et af én wau w oek gi lid nimer zén. ’t Is wél spaiteg da t em oep dee maneer ze lèèveswaerek in de steik ei ch geloate.De klub ei d uiraige kune n érpake én is nog noeët zoe w akteef gewést.

Eer nog de leengk no de wébsait van d’Aentwaerepse Snoreklub:

http://www.snorrenclubantwerpen.be/

’t Snereleeke van Dzjon Lundström

(in aungs spéleeng)

Wil d’as veingt duir ’t lèève goan
Lot er dan oe sner mor stoan
’t Is goo f ver ‘t dreengke, ’t is goo f ver ‘t eite
Lot aungs ’t vraije ni f vergeite
Want…den ieëne zei t dit
Én den aendere zei t dat

Mor ne smool zaungder sner
Is pesees en bloeët gat
2x

E’n zé de soems blut, ge bezit gine seingt
G’ét nog en sner, ge bléft er ne veingt
Ge kunt er ale waive kraige
Auver de rést zule we mor zwaige

Refrain

On ale mane ne gooje road
Lestert no mai vuir da ‘t is te loat
Wil de lèève n ieël konteingt
Droagt dan en sner, dan zé de ne veingt

*************************

As ge de muzeek er bai wil d éme, go t dan no de wébsait van de Klub("Clubinfo>>>Snorrenlied") én klikt oep da loidspreikerke.

095: De Seengksefoeër

2007-05-23T20:51:00.000-11:00

Vanaf de 26ste mai mé ’t Peengsterweekeingd begint de Seengksefoeër wér oep ’t Zoid. De zoaterdag gon ze van start mé wél 150 atrakses . Da s zal zoe duirgon tot den 8 ste jeulee. Deis joar zal er en neef atrakse baizén da s ze “Jet Force” genoemd éme. ’t Zau w eet zén ver leefébers van woagalzerai oep en oeëgte van mieër as tweenteg meiter. Oek zau et nog e poar kieëre auver kop gon. Ge mui ch gerust weite da t da d al niks ver mai zal zain. Ik wer al doizeleg a’k oep e lireke mut stoan oem menen blafon te schildere. Varder é de de “Phoenix” dieën oep en oeëgte van 7 meiter gelak zot langs ale kaente raungddroit zoe da ch ge nimer wét woar da d oewe kop sto. Nateurlek zal er oek den” Elastik” zén. Vuireg joar ade ze probleime mé t den “ Top Scan” . Dieë n éme ze trug no ’t fabrik gesteurd ver e graungdeg noazicht. Da was wél noeëdeg ! In plets doarvan kun de naa w eet aenders oitprobeire: den “Drop Zone”. Wa t da f ver eet is weit ek nog ni. Da bléft nog en surprees. Z’éme mai j oek gezei da t er en ploog van pakemane kontineu w oanweizeg zal zain oem in d’oeëg t’aawe dat er gine roemel achtergeloate wert. Dus ge wét et: gin stoempels, gin klokoize, gin beer- of kaulafléskes (leige nateurlek !), ginen tuterfrut, én zeiker gin kondaume n achterloate. Da’s naa “sloiksterte” , én der zul de farem ver in oewe zak mute scheete n as ge betrapt wert. Ge mui no ’t schaint oek ni tevaul lawait moake (da’s nogal moojlek oep de foeër, zau’k zége) én zeiker ni mé j oewen broemer auveral tuse krose. Ver de rést mui d oe nog wél amezeire--- in de weik tot twélef eure snachs én in ’t weekeingd en ureke loater---, zoelaengk da ge mor ni j oep ne fraeng zee. De 27ste jeunee is't familendag ( da's ne woensdag, dan mute de klaimane smiddags ni no 't schaul) . Dan krai d’afslag én den 8ste jeulee kun de zélefs tot 40 perseingt afslag kraige, éme ze mai waisgemokt.

As ge 't Aentwaereps nog ni s zoe goo f verstoa , dan kun d'al de doatems nog is noaleize n oep d'ofis-jeil afisj in 't Schoeëvloms dee 'k eerbauve n as verneete réklam afgedrukt ém. Der sto d oek den télefonnumerau ( 03 22 11 333) w én de wébsait van 't Stad (www.antwerpen.be) bai ver as ge nog mieër inlichteenge zau wile.

Alei, meschin é de naa wél goesteeng gekreige n oem der notoo te gon. 'k Kan oe verzeikere da't de moojte zal zén.

094:Aupenduirdoage van de neeven Tunél

2007-05-20T01:44:00.000-11:00

Gistere n éme ongevèèr achtentweentegdeuzend meingse n en bezeuk gebrocht on den aupenduirdag van de Midestoase. Nog tot vanoavend kun de gon zeeng no de verneefde stoase én et spleengterneef weengkelkompléks da s ze doar neirgepoeët éme. Oem nog te zwaige van de neeven tunél ver de naurd-zoidverbeendeeng dieë tweenteg meiter deep aungder de graungd stékt. Da kan téle n ei ! Zeiker den éleft van de bezeukers ei ch gistere n ongevèèr aungderaleve kilomeiter mé t den train gereije n auverentweir van de Midestoase no de Luchtbal ( tuse n okskes dieë neeven tunél is wél veer kilomeiter laengk). Ales is zaungder insedeingte gepaseird én eederieën was ieël konteingt auver ’t oitstapeke. (Wa wil de 't was verneetstieëndoeëd ). As er vandoag eivevaul bezeukers kaume n as gistere dan zau da wél is kune n oeploeëpe tot féftegdeuzend man.

093: Ne neeve leengk auver Aentwaerepe

2007-05-17T08:28:00.000-11:00

As ge nog mieër wilt te weite kaume n auver Aentwaerepe, klikt dan is oep deize leengk. Ge zult er gi spait van éme. Meschin é de zélef nen intresaenten blog of ne wébsait auver 't Stad, dan kun de dieë doar loate baizéte. Oe mieër informoase, oe leever !

(http://antwerpen.2link.be/)

092:De Midestoase wert varder geréstoreird

2007-05-12T09:34:00.000-11:00

Deis muingd nog gon z’aindelek begine mé ’t eingde van de réstoroase van de Midestoase dee ze, nautabeine, indertaid teige de vlakte wauwe gooje. Da grapke zal no ’t schént mor éfkes benoa 9 miljoong uiraukes gon koste. ’t Is te zége in aungs géld van vreuger “mor” 360 miljoong aa bélgise frangeskes. As ’t woar is ! Gewoeënlek wert da d oitaindelek en gooj klad mieër as ales in kane én kroike n is. Da s zal nog éfkes deure tot in 2009 zége ze ! Mor alei, da d éme we der ver auver, want zoe w en schoeën stoase veeng de neeverans ni mieër. De toeriste kaume naa w al van Taukijau w én Noojork oem er nor te ston goape. Ze wert dan oek ni f ver niks “de Katedroal van den Aizeren Wég genoemd “ (In ’t Schoeëvloms: “ De Spoorwegkathedraal “)
De koepel zule ze graungdeg réstoreire. E famuis dzjopeke a g’et mai vroagt ! Al ’t voil wert er afgebesteld zoe da t de klerekes trug beiter oitkaume. Ze zule n er oek trug e kauperen dak oepzéte. Da d ade de moefe in den aurlog er af gold oem er obuse mé te moake, zoe w as z’ al aungs kauper indertaid gekonfiskeird éme. Ni j alieën aungs kaupere kroane , oek aungs voader zene velau. Der éme ze meschin mé no Moskau wile raije ! Aungs voader was toongs roazend want na must em ale morgende te poeët no ze waerek !
De teigels van de maermere vloor van d’al ade ze zoegezei taidelek oepgebrauke n oem dieë neeven tunél te groave. Ze dochte dee trug te kune lége, mor na zén ze toch van gedacht veraenderd. Ze gon ne neeve vloor lége mor in ‘t zélefde zjoanre.
De geivel langs de kaent van de Zolezjee wer d oek ieëmel gekest. Da was noeëdeg. Der angt velegad on van benoa w aungderd joar geleije.
Dernoa begine ze mé t de geivel van de “Keyserlei” [de kaizerlai]. Lot aungs aupe da s ze ’t oepschrift “ Middenstatie” [midestoase] ni j oanpase on de neef spéleeng van ’t Schoeëvloms oem er “Centraal Station” van te moake. Da s zau zuingde zén !
De Midestoase n is en beschaeremd monumeingt gewere n in 1975. Van dan af éme ze mé man én macht un bést gedoan oem de stoase te réstoreire.
’t Is den arsjitékt Lewee Dela Censerie [dela soanseree] dieë de Midestoase n ei d oitgedocht. Vreuger stoonge der acht taures oep mor in 1958 weere n er zés van afgebrauke oemda t er aenders ongeluke n ade kune gebuire. Zoe nen taure n ad wél oep eemand zenen taure kune vale (é d et ?). De “NMBS-holding” (joa teigewaurdeg mut da d amel in’t Eingels genoemd were. Da kleengt sjiker ! Vreuger was ’t sjiker in’t Fraens !) .De” NMBS-holding” dus, ei belaufd da s z’un bést zule doong oem dee schoeën taurekes dee z’afgebrauke n ade n er trug bai te zéte. Oek de geivelstuke n on de kaent van de Keyserlai : e fronton én ne momuméntoalen taure zule ze trug pletse. Oep da fronton zule n oek de twieë braungze lieëwe trug gezét were bauve dee ruizegroeëte klok.
Ge zee der zal farem waerek geleiverd were. De Midestoase zal de schunste stoase van ieël Uiraupa were. Meschin wél van ieël de weireld ! Wér eet oem fieër oep te zén. ’t Is ni moojlek da s ze zége da wai dike néke n éme. We kune wai der oek n j on doong da d Aentwaerepe zoe w en schoeën stad is.

Anvers. Place de la Gare avec Jardin Zoologique

Zoe zag et er ieël laengk geleije n oit . Ge zee d'oek da 't toongs al Fraens was wa t de klok sloog.

091: Mooderkesdag

2007-05-11T02:15:00.000-11:00

Oep Mooderkesdag were n ale mooders (dee j un keengdere gèère zeeng ) geveerd. Da ch gebuir d auver ieël de weireld in ieël vaul laende. In Aentwaerepe n éme wai zélefs twi kieëre Mooderkesdag: oep de 15de n ogustes ( da’s Aungze Live Vrau w Eimelvoart ver de zjapnuize). Vaul Aentwaerepenére zége n oek oepse Fraens: “Sainte Marie “. Da s ze dan oitspreike n as Sî Maree.. ’t Schaint da s ze der mé begone zén in 1913. We zule da mor geloeëve.
Den twide Mooderkesdag val d oep den twide zaungdag van mai. Da’s en tradeese dee no ’t schaint auvergewoid is van oit Ameireka.’t Zau in 1908 gewést zén da d en zeiker’ “Anna Jarvis”(wa ne noam !) oit “Wést Virginia” in de Steits da s zau bedacht éme. Ze dei da d oem uir mooder t’érdeingke dee j in den Ameirekoansen Burgeraurlog en Klub ad oepgericht oem eite én médesaine in te zoamele ver mooders dee ’t ard noeëdeg ade. Da d ad suksés én ’t was oitaindelek prézedeingt Wilson dieë den twide zaungdag van mai as nasjenoale fieëstdag oitreep.(“Mother’s Day”)
Alei, da’s toch al eet goo da f van Ameireka komt !
Mor teigewaurdeg éme z’in Ameireka j oek ---ém ek me loate waismoake-- ne Schoeënmooderdag ( de virde zaungdag van oktauber). Da’s na j en bitsje tevaul gevroagd, zau’k zoe zége. !
D’Aentwaerpenére n éme dus twieë Mooderkesdoage te veere. De veingte zauwe ni j aenders daereve want as ze da ni t doong dan kraige ze ver de rést van’t joar schieëve smoole te zeeng van un aleve traabooke.De komérs kan er oek mor goo ba voare .
Wai j éme ni alieën twieë Mooderkesdoage mor oek twieë Voaderkesdoage ( “Saint-Joseph” oep de 19de mèèrt én nog ieënen oep den darde zaungdag van jeunee). De mane n éme da worschainlek zoe gewild oemda s ze ni j aungder wauwe doong ver de vraawe. Mor joa, dee Voaderkesdoage were n af én too wél is konsjeus per abeus vergeite.
In Oland zége soemege meingse da d “Hitlér” da fieëst ei d oitgedocht. Da’s ni sj zjust ! Z’éme wél Mooderkesdag wile loate duirgon ver den dag weroep da t de voeërtplaenteeng van et zoegenomd zoiver ras zau geveerd were. Den dag van de “Kaninchenmütter” dus.

090: STIEËNKAUD

2007-04-26T01:13:00.000-11:00

En tadsje geleije n ém ek van nen Aentwaerpenér--- dieë n aprés-jeirt da kik mene nikel afdroi j oem on de sinjaure na j is aindelek en fatsoongdeleke maneer oan te lieëre n oem un moodertoal te schraive ----- et volgende brifke n ontvange:

In ne leekeswédstraid oep Teivei "Zoe w is er mor ieën"
komt er ne joonge gast vertéle da t em e leeke n ei d ontdékt
da t em dieën oavend wilt zeenge;
"Et is al aud ": zoe vertélt em," mor naa braendend aktuweil":
A dool d oep "Bush" én Irak.
A j ei g e' d auver de protéstsong oit de joare 60 :
" Menieër de prézideingt" van "Boudewijn De Groot".
Raungd deezélefde pérjaude loept er in d'Aentwaerepse binestad
ne gefrustreirde joonge raungd,
dieë zjust e geweir ei ch gekocht.
A schit doeëdgewoeën e poar meingse neir.
Den taerem " zinloeës gewéld" is gebaure,
As of er oek zoe w eet bestoa d as " zinvol gewéld".

Auver de koi trékt e groepeke meingse,
Den burgemieëster geschokt én achteroan, in en wite marsj.
Ver mai en reide n oem er e leeke n auver te schraive:

Stieënkaud
Bob Dylan dieë zeeng d al roim daerteg joar
Aurlogsgelieërde, "Masters of War"
Wélteruste menieër de prézideingt.
Da leeke da d is oe wél bekénd.

't Is naa w aktuweil , zoe w as da t dan ieët
Mor den taid tusenin, intreseirt oe gin reit
Of é de ni goeërd of noeët ni ch gezeeng
't Gewéld was ni wég, én 't was ni gereeng.

Of zé de vergeite n én é de 't gewist
Dan é de gelèèfd in zwoare mist
Ge loept naa w in stoot auver 't stroat
Gin slaugans---in stilte; mor da's naa te loat

Ge ként ze: Rasiste, ze loeëpe vrai raungd
't Zit in un gieëste, 't kom d oit une maungd
Én zé de te doongker, of sprékt de réchtoit
Dan zé de en doolwit, ver salvau-geloid

Sprékt ni j auver Vloms, of auver Belang
Mokt aungs na niks wais, mokt aungs na ni bang
De poleteek, da d is gin partai
Mor wai mute deingke, auver aungs moatschapai.

Dan go de in vreide, mor go de ieël kwoad
Da d is dan ieël sjik, da wit zoe w oep stroat
Mor vergét ni te deingke n auver vreuger én oo ?
Want doar is't gegroojd oe geweite ,ver goo.

Én groojde gai j oep mé j en spruik of en vlag
Mé “ games” én pistaule, mé réspekt of gezag
Én zee de aa mooder, kékt uir in ’t gezicht
In uir oeëge ne speegel, doar leis d’uir gedicht

Et gedicht van de vreide, mor ni f van de oat
Van vaileg ba nacht én vaileg oep stroat
Van kluirleeng of wite, van joongk én van aud
Mor bléft na ni s zége: “Et lot me stieënkaud”.

© Guy Renders